II SA/Rz 142/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. W załatwieniu wniosku A. K. złożonego w wyniku wezwania go do opłacenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. od jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...], postanowieniem referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2011 r. zwolniono go od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł. Wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2011 r. skarga A. K. została oddalona. Po doręczeniu mu uzasadnienia tego wyroku, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, ponownym wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF zwrócił się on o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał na fakty przytoczone w pierwotnym wniosku oraz pogorszenie swojej sytuacji spowodowane poważnymi komplikacjami zdrowotnymi żony (w tym oczekiwaniem na kolejną operację), "co wiąże się z ciągłymi zakupami leków". W zawartym we wniosku oświadczeniu jako jedyny wartościowy składnik majątku skarżący wykazał zajmowane mieszkanie o pow. 48 m², zaś jako źródła dochodów pobierane przez siebie i żonę emerytury w wysokości odpowiednio 1525 i 1436 zł. netto. Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu z uwagi na przyznane już skarżącemu w niniejszej sprawie zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł. Poza ta kwotą - opłaconą już przez skarżącego – na mocy w/w postanowienia z dnia 21 marca 2011 r. nie obciążają go już w sprawie żadne inne koszty sądowe. Z tej przyczyny ponawianie wniosku o zwolnienie od tych kosztów jest całkowicie zbędne, gdyż przyznane zwolnienie rozciąga się na postępowanie zarówno przed Sądem I jak i II instancji. Odmienna sytuacja zachodzi w przypadku wniosku o ustanowienie adwokata, którego złożenie należy wiązać z zamiarem wniesienia przez A. K. skargi kasacyjnej (jej sporządzenie objęte jest tzw. przymusem adwokackim). Ponieważ A. K. został w sprawie zwolniony od kosztów sądowych tylko w części, to mimo tego że zwolnienie to dotyczy większości tych kosztów, rozpoznanie wniosku o ustanowienie zastępcy prawnego także wymaga rozpatrzenia pod względem spełnienia przez niego przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a. Ocena zdolności płatniczych wnioskodawcy generalnie nie pozostawia wątpliwości, że wobec tylko symbolicznych możliwości partycypacji w kosztach sądowych, nie będzie on w stanie ponieść również kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru. Mimo że suma dochodów netto skarżącego i jego żony oscyluje w granicach 3 tys. zł. miesięcznie, warunkowane jest to ponoszonymi przez nich wysokimi wydatkami (opisanymi szczegółowo w załączniku do pierwszego z wniosków), które wg oświadczenia skarżącego w ostatnim okresie z uwagi na chorobę żony znacząco wzrosły. Koszty utrzymania mieszkania, spłata zobowiązań finansowych oraz inne bieżące wydatki powodują, że na ich osobiste utrzymanie (zakup żywności, środków czystości i inne ponoszone w związku z doraźnymi potrzebami) pozostaje im kwota ok. 955 zł. miesięcznie. Charakter większości tych wydatków nakazuje uznać je jako służące zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, a pozostałe nawet przy ich zaniechaniu lub ograniczeniu (np. koszt eksploatacji komputera i drukarki służących do załatwiania spraw urzędowych) nie są na tyle znaczące, aby w krótkim okresie czasu dawały możliwość poczynienia dodatkowych oszczędności na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W tej sytuacji trudno wymagać względem wnioskodawcy, aby przy uprzednim uznaniu zdolności jego partycypacji w kosztach sądowych tylko do kwoty 30 zł., przy niezmienionej sytuacji osobisto – rodzinnej oraz materialnej (a wręcz jak oświadczył skarżący przy jej pogorszeniu), był on w stanie samodzielnie pokryć koszty ustanowienia adwokata celem ewentualnego sporządzenia skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku. Powyższe skutkuje zatem uwzględnieniem złożonego wniosku i ustanowieniem dla niego adwokata w ramach prawa pomocy. Odmienne uznanie pozbawiałoby go możliwości skorzystania z pełni przysługujących stronie postępowania uprawnień, w tym do ewentualnej kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji. Odnosząc się do zawartej we wniosku PPF prośby skarżącego, aby z uwagi na stan zdrowia jego żony i brak możliwości odbywania podróży w warunkach transportu publicznego wyznaczyć dla niego adwokata z terenu W. /będącej ich miejscem zamieszkania/ należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym decyduje się wyłącznie o ustanowieniu bądź odmowie ustanowienia wnioskowanego zastępcy prawnego, natomiast jego wyznaczenie (wskazanie konkretnej osoby) leży w gestii właściwych organów samorządu zawodowego i to do nich należy się zwracać z taką prośbą; w przypadku ustanowienia adwokata w postępowaniu przed WSA w Rzeszowie, sprawy ich wyznaczenia są przekazywane do załatwienia Okręgowej Radzie Adwokackiej w Rzeszowie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.