II SA/Rz 1433/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Migacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Samorządowego Ośrodka Kultury w [...] z dnia [...] września 2016 r.nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Dyrektora Samorządowego Ośrodka Kultury w [...] na rzecz A. L. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A.L. jest decyzja Dyrektora Samorządowego Ośrodka Kultury w [...], dalej "Dyrektor", z dnia [...] września 2016 r. znak [....] nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. A.L. wystąpił do Samorządowego Ośrodka Kultury w [...], dalej "SOK w [...]" o udostępnienie do wglądu z możliwością kopiowania umów z dostawcami dóbr i usług (kompletnych tj. z aneksami i załącznikami) które obowiązywały od dnia 1 stycznia 2015 r. i dalej, w szczególności umów z dystrybutorami filmów, dostawcami sprzętu audio – video oraz umów o usługi transportowe. W piśmie tym poświadczył, że kwituje odbiór wykazu umów zlecenia i o dzieło z 2016 r. Przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2015 r. SOK w [...] wyjaśnił wnioskodawcy, że nie zawierał w okresie objętym wnioskiem w formie pisemnej umów z dostawcami sprzętu audio – video ani z dostawami usług transportowych. Decyzją z dnia [...]sierpnia 2016 r. znak [...] nr [...] Dyrektor odmówił wnioskodawcy udostępnienia do wglądu z możliwości kopiowania umów (z aneksami i złącznikami) z dystrybutorami filmów obowiązujących po 1 stycznia 2015 r. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.L. zażądał rzetelnego i dogłębnego wyjaśnienia sprawy spełniającego wymogi określone w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a."). Po jego rozpatrzeniu opisaną na wstępie decyzją Dyrektor SOK działając na podstawie art. 5 ust. 2, art. 10 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058, dalej "u.d.ip.") oraz art. 104 , art. 105 i art. 107 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. W uzasadnieniu powielił uzasadnienie tej decyzji wskazując m. in. że udostępnienie treści objętych wnioskiem dokumentów po myśli art. 5 ust. 2 u.d.ip. ulega ograniczeniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy obejmującą kwoty transakcji wynikające z umów, bowiem bez wątpienia kontrahenci chcieliby zachować je w tajemnicy. Beneficjentem tajemnicy handlowej pozostają wyłącznie poszczególne podmioty sprzedające SOK w [...] usługi lub towary. W powyższym zakresie ustawodawca ważąc prawo do informacji publicznej i prawo do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa dał pierwszeństwo temu drugiemu prawu. Ponadto regulacje u.d.ip. przyznają prawo dostępu do informacji publicznej, a nie do treści całych dokumentów instytucji np. w formie umów tym bardziej, że w umowach których udostępnienia żąda wnioskodawca znajduje się wiele informacji i każda z nich musi być oceniona w kontekście ustalenia czy jest to informacja publiczna i czy nie zachodzi wyjątek określony w art. 5 ust. 2 u.d.ip. Również art. 29 a ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej stanowi, że nie ujawnia się danych podmiotu świadczącego usługi lub realizującego dostawy z zakresu działalności artystycznej twórczej i kulturalnej. Umowy, w szczególności z dystrybutorami kinowymi mieszczą się w dyspozycji tego przepisu. W skardze na opisaną na wstępie decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.L. zażądał uchylenia decyzji obu instancji oraz nakazanie Dyrektorowi SOK udostępnienie wnioskowanych informacji publicznych i zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił jej naruszenie prawa tj. art. 7, art. 77 ust. 1, art. 107 ust. 3 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1, art., 5 ust. 2, art. 16 ust. 2 pkt 2, art. 16 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 17 u.d.ip., a także art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 158 poz. 1502, dalej "u.z.n.k."), a w konsekwencji naruszenie interesu prawnego skarżącego oraz interesu społecznego. W uzasadnieniu wskazał, że definicję legalną tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera art. 11 ust. 4 u.z.n.k. W myśl tej definicji warunkiem uznania określonych informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa jest podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania ich poufności. Dyrektor nie wykazał, jakoby którykolwiek z przedsiębiorców podjął takie działania. Domniemana wola zachowania tajemnicy, na którą powołał się organ nie może być podstawą do ukrycia tej informacji. Takie działanie przypomina prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia i nie czyni zadość obowiązkom funkcjonariusza publicznego. Ponadto decyzja została wydana z uchybieniem ustawowego terminu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo przełożył 2 oświadczenia dystrybutorów filmów, z których wynika, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że skarżący w złożonym wniosku domagał się udostępnienia mu umów z dostawcami sprzętu audio – video, usług transportowych oraz umów z dostawcami filmów. Samorządowy Ośrodek Kultury skierował do wnioskodawcy pismo z informacją, że we wskazanym przez niego okresie nie były zawierane umowy w zakresie usług transportowych oraz dostawy sprzętu audio – video. Natomiast w zakresie trzeciego żądania odmówił mu jego udostępnienia z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Merytoryczne ustosunkowanie się do skargi wymagało ustalenia charakteru podmiotu, do którego wniosek o udostępnienie informacji wpłynął oraz czy żądana informacja stanowi w świetle ustawy informację publiczną. W myśl ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 406 ze zm.) jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym. W celu utworzenia instytucji kultury organy stanowiące samorządu wydają akt o jej utworzeniu oraz zapewniają środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej (art. 11 i art. 12 ustawy). Poza tym gminne instytucje kultury są samorządowymi osobami prawnymi, co powoduje, że mienie ich to tzw. mienie komunalne w rozumieniu art. 43 u.s.g. Ze statutu nadanego Samorządowemu Ośrodkowi Kultury w [...] wynika, że "SOK realizuje zadania w dziedzinie tworzenia, ochrony i upowszechniania kultury, wychowania i edukacji" - § 3 ust. 1 Statutu. Wobec tego Samorządowy Ośrodek Kultury w [...] stanowi samorządową osobę prawną wykonującą zadania publiczne z zakresu kultury. Tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o czym przesądza art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Według tej regulacji obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności osoby prawne samorządu terytorialnego. Jednocześnie wobec faktu, że SOK w [...] jest samorządową osobą prawną, nie będącą organem władzy publicznej do decyzji jej Dyrektora o odmowie udostępnienia informacji publicznej należało stosować odpowiednio art. 16 u.d.i.p., bowiem do tej regulacji odsyła art. 17 ust. 1 tej ustawy. Zaś przepis art. 17 ust. 2 ustawy przewiduje, iż środkiem odwoławczym jest wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd nie ma też wątpliwości, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną, ponieważ dotyczy sposobu wydatkowania środków finansowych przyznawanych przez gminę. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ustawodawca w art. 1 i 6 cyt. ustawy, określił, że każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Podstawą odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej była przesłanka z art. 5 ust. 2 ustawy, tj. "tajemnica przedsiębiorcy". Również zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy. Analizując użyte w art. 5 ust. 2 ustawy pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy", należy odwołać się do legalnej definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503), zgodnie z którym "przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się także informacje należące do tegoż podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie udostępniane. Nadto w wyroku z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13 Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie zwrócił uwagę, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy, a to: materialny (np. szczegółowy opis wykonywania usługi, jej koszt) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnice przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Warunkiem koniecznym do uznania istnienia tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych posiadających wartość gospodarczą, należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności. "Tym samym nie wystarczy powołanie się w decyzji na art. 5 ust. 2 ustawy i ogólne stwierdzenie, że upublicznienie umów mogłoby w przyszłości negatywnie wpłynąć na sytuację organu przy zawieraniu umów" (wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3201/14). Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorcy (wyrok WSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 343/13). Organ musi szczegółowo uzasadnić swój wniosek o zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy z uwzględnieniem przesłanek materialnych i formalnych (wyrok z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 610/16). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organy obu instancji nie wykazały na spełnienie tych przesłanek. Prowadząc ponownie postępowanie organy uwzględnią stanowisko Sądu. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 K.p.a. orzeczono jak w sentencji.