II SA/Rz 1443/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej (dalej "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], o obciążeniu Spółki kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Pismem z 17 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego wezwał Spółkę do poddania automatu o nazwie [...] nr fabryczny [...] badaniu sprawdzającemu. Żądanie uzasadniono podejrzeniem, że automat umożliwia urządzanie gier za stawkę wyższą niż ustalona w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; zwanej dalej ustawą o grach hazardowych). Uzasadnienie podejrzenia oparto na wynikach kontroli z 3 marca 2010 r. przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w punkcie gier: Firma Handlowo Usługowa [...] A. P., przy ul. L. [...] w P. Funkcjonariusze ustalili w drodze eksperymentu, że ww. automat nie spełnia wymogów technicznych. Jednostka badająca Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej po przeprowadzeniu badań sprawdzających ww. automatu, wydała opinię z 7 maja 2013 r. o wyniku negatywnym w zakresie spełniania warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Postanowieniem z [...] maja 2015 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego obciążył Spółkę kosztami badania sprawdzającego ww. automatu do gier o niskich wygranych w kwocie 900 zł. W uzasadnieniu wskazał, że z zapisów opinii wynika, że w sprawie została spełniona przesłanka z art. 23 lit. b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Regulacja ta stanowi, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów dotyczącym ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne - stawka ryczałtowa za badanie automatu lub urządzenia do gier przeprowadzona przez Laboratoria Celne wynosi 900 zł. Powyższe uzasadnia obciążanie Spółki kosztami badania sprawdzającego. W zażaleniu Spółka zastępowana przez adwokata nie zgodziła się z postanowieniem i wniosła o jego uchylenie w całości. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązek poniesienia kosztów badania sprawdzającego powstaje po przeprowadzeniu badania i jest związany z jego wynikiem. Koszty badania obciążają tego, kto eksploatuje urządzenie, w przypadku gdy wynik badania wskazuje, że badane urządzenie nie spełnia warunków ustawowych. To oznacza, że kosztami badania można obciążyć podmiot jedynie w sytuacji stwierdzenia w wyniku badań sprawdzających, że automat nie spełnia wymagań określonych w ustawie o grach hazardowych. Negatywny wynik badania ww. automatu przez jednostkę badającą, obligował zatem organ do obciążenia Spółki kosztami badania sprawdzającego. A. sp. z o.o. zastępowana przez adwokata skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] sierpnia 2015 r. wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 121, 122, 124, 180, 187 i 188 oraz art. 197 § 3 w związku z art. 130 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), a także art. 23 f ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych przez wydanie postanowienia opartego o opinię wydaną przez jednostkę badającą Wydział Izby Celnej , której nie można przypisać koniecznego waloru bezstronności i profesjonalizmu, 2) art. 190 § 1 i 2, art. 121 oraz art. 129 Ordynacji podatkowej przez uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w badaniu przez jednostkę badającą, a tym samym pozbawianie jej czynnego udziału w postępowaniu, II. przepisów prawa materialnego tj.; art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych przez bezpodstawne obciążenie kosztami, mimo, iż opinia wydana została przez niewłaściwą jednostkę badającą, która nawet nie była w stanie przeprowadzić badania automatu. Przedstawione przez Spółkę zarzuty są analogiczne jak w zażaleniu. W uzasadnieniu Spółka rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu jest zasadność obciążenia Skarżącej kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Zdaniem składu orzekającego trafnie ocenił organ, że w tej konkretnej sprawie sporne koszty obciążają Skarżącą. Zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Na podstawie art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. W myśl z kolei art. 23 b ust. 1 ustawy o grach hazardowych – na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenia jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier ( art. 23b ust. 3 w/w ustawy ). W przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie ( art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych). Wysokość stawki za dokonanie badania została określona w pkt 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów i wynosi 900 zł. Na podstawie art. 269 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w toku kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poddany eksperymentowi automat wykazał możliwość przeprowadzenie gier za stawki wyższe, niż przewidywała ustawa, a co za tym idzie powstało uzasadniane podejrzenie, że automat nie spełnia warunków określonych ustawą. Podejrzenie zostało potwierdzone negatywnym wynikiem badań przeprowadzonych przez wyznaczoną przez Naczelnika Urzędu Celnego jednostkę badająca – Izbę Celną Wydział Laboratorium Celne, które stwierdziło niespełnienie następujących warunków: ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę; wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych; wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu, co jak zostało stwierdzone stanowiło naruszenie przepisów prawa jak również nie gwarantowało należytej ochrony grających. W świetle stwierdzonych faktów obciążenie Skarżącej kosztami badania sprawdzającego nie budzi żadnych wątpliwości. Badanie potwierdziło, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, co zgodnie z art. 23 b ust. 5 w zw. z art. 267 §1 pkt 4 i 269 Ordynacji podatkowej determinowało treść rozstrzygnięcia. Wysokość reguluje wyżej powołane rozporządzenie Ministra Finansów. Zaznaczyć przy tym należy, że wydanie postanowienia obciążającego podmiot eksploatujący automat kosztami badania sprawdzającego nie jest związane z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, lecz jest uzależnione od wyników tego badania. Postanowienie to nie musi być wydane równocześnie z decyzją. Warunkiem obciążenia podmiotu eksploatującego automat kosztami badania sprawdzającego jest potwierdzenie w wyniku badania sprawdzającego, że automat ten nie spełnia warunków określonych w ustawie. Postanowienie w przedmiocie kosztów ma charakter wpadkowy, a przesłanką jego wydania jest wyłącznie negatywny wynik badania sprawdzającego. Kontrolując legalność tego postanowienia Sąd nie ocenia legalności przeprowadzonego postępowania dowodowego, ale wyłącznie, czy zostały spełnione formalne warunki do obciążenia tymi kosztami, zgodnie z zasadą z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. W związku z powyższym podnoszenie zarzutów dotyczących cofnięcia rejestracji, uznać należy za bezzasadne. W postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do oceny, czy podmiot, któremu zlecono przeprowadzenie badania, posiadał wymagane kwalifikacje oraz zapewniał zachowanie warunku bezstronności i obiektywizmu w badaniu. Badania sprawdzające przeprowadza na zlecenie naczelnika urzędu celnego ( art. 23 b ust. 3 ustawy o grach hazardowych) jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Izba Celna posiada upoważnienie Ministra Finansów nr [...] z dnia 8 kwietnia 2011 r. do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W związku z powyższym słusznie organ podnosi, że kwestionowanie uprawnień Izby Celnej w tym zakresie, nie należy do jego kompetencji, a jedynie do Ministra Finansów. Nie ma również racji Skarżąca, że organ niezawiadamiając o terminie badania sprawdzającego pozbawił ją czynnego udziału w postępowaniu. Badanie sprawdzające nie jest opinią, o której mowa w art. 197 Ordynacji podatkowej, a żadne przepisy nie przewidują prawa do udziału w nim strony, by móc mówić o ich ewentualnym naruszeniu. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.