II SA/Rz 1447/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. M. T. wezwany został do uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny tj. żony i dwójki dzieci (19 i 21 lat). Wnioskodawca zaznaczył, że wraz z żoną prowadzą wspólne gospodarstwo rolne, z którego dochód (1700 zł) ledwo wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Córka strony pobiera naukę, natomiast syn zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę tymczasową, z której uzyskuje dochód w wysokości ok. 1500 zł. Rodzina mieszka w domu o pow. ok. 136 m.kw. Jej członkowie nie posiadają żadnych oszczędności, jak też wartościowych przedmiotów majątkowych. Skarżący wskazał, że zaciągnął kredyt w kwocie 2500 zł na okres jednego roku. Jako stałe wydatki podał: 836 zł rocznie – ubezpieczenie budynków, 700 zł – prąd, woda, gaz, telefon, Internet, telewizja, kanalizacja, 84 zł – dojazd do szkoły, 450 zł – dojazd do pracy, 50 zł – lekarstwa, 200 zł – środki czystości, 500 zł – pasza dla trzody chlewnej, 700 zł – wyżywienie, 400 zł rocznie – ubezpieczenie samochodu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się skarżący wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy, o którym mowa w art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie wsparcia w takich granicach wymaga wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy stanowi odstępstwo od obowiązującej w postępowaniu sądowym zasady, że to strony postępowania ponoszą jego koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Oznacza to, że każda strona posiadająca jakiekolwiek dochody powinna partycypować w kosztach postepowania z jej udziałem prowadzonego, w granicach swoich możliwości finansowych. Na poczet przedmiotowych kosztów winna zatem poczynić oszczędności w zakresie ponoszonych zwykle wydatków. Prawo pomocy stanowiąc bowiem formę dofinansowania strony z budżetu państwa powinno być ograniczone do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z analizy przedstawionych przez skarżącego danych wynika, że dochody rodziny to kwota 3200 zł, zaś jej comiesięczne wydatki wynoszą ok. 2790 zł. Wynikająca z różnicy pomiędzy tymi wartościami kwota jest wystarczająca na pokrycie nie tylko spoczywającego obecnie na wnioskodawcy wpisu od złożonej przez niego skargi, ale także dalszych, ewentualnych kosztów sądowych w sprawie (tj. opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi – 100 zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej – 100 zł). Wprawdzie skarżący nie podał wysokości uiszczanej przez niego comiesięcznej raty z tytułu zaciągniętego kredytu, ale należy wskazać, że prywatne zobowiązania stron zasadniczo nie mogą korzystać z pierwszeństwa w spłacie przed kosztami postępowania sądowego, mającymi charakter publicznoprawny. Takie pierwszeństwo można im przyznać tylko w sytuacji, gdy ich celem jest zaspokojenie podstawowych potrzeb człowieka, na co jednak skarżący nie wskazał w swoim wniosku. Jako wydatku koniecznego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie można także uznać tego na środki czystości w podanej kwocie 200 zł miesięcznie. W przepisie tym mowa jest bowiem o wydatkach przesądzających o egzystencji człowieka. Chodzi więc tutaj nie tylko o rodzaj tych wydatków, ale także ich wymiar. Ponadto, skarżący nie podał wysokości wydatków przeznaczanych na telefon, telewizję i Internet, ale także im trudno zasadniczo przypisać waloru wydatków koniecznych, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zwłaszcza temu na telewizję. Mając powyższe na uwadze uznano, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Jest on bowiem w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w tej sprawie. Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.