II SA/Rz 1449/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-21
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh) stanowią regulacje techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, co skutkowałoby ich bezskutecznością w polskim porządku prawnym z powodu braku notyfikacji Komisji Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh nie są regulacjami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, ponieważ nie określają warunków produktu, lecz sankcję za naruszenie prawa. W związku z tym brak notyfikacji Komisji Europejskiej nie wpływa na ich stosowalność. Sąd potwierdził, że spółka, jako dysponent automatów, była "urządzającym gry" w rozumieniu ustawy, a jej działalność miała charakter komercyjny i losowy, co uzasadniało nałożenie kar pieniężnych.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. została ukarana karami pieniężnymi za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Automaty te, należące do spółki, były zainstalowane w lokalu na podstawie umowy najmu. Spółka nie posiadała wymaganej koncesji ani zezwolenia. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów z powodu braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej oraz nieprzeprowadzenia dowodu z decyzji Ministra Finansów co do kwalifikacji gier.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi Spółki A. sp. z o.o.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. spraw ze skarg A. we W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2015 r. nr [...], nr [...] oraz z dnia [...] września 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargi oddala-
Przedmiotem skarg A. sp. z o.o. z/s we [.] są decyzje Dyrektora Izby Celnej w [.]:
1) z dnia [.] września 2015 r. nr [.],
2) z dnia [.] września 2015 r. nr [.],
3) z dnia [.] września 2015 r. nr [.],
4) z dnia [.] września 2015 r. nr [.],
5) z dnia [.] września 2015 r. nr [.]
w przedmiocie kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry, które wydano w następującym stanie spraw;
Naczelnik Urzędu Celnego w [.] wszczął z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia Spółce kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. Decyzjami:
1) z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.],
2) z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.],
3) z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.],
4) z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.],
5) z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.]
wymierzył jej kary pieniężny w wysokości po 12 000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach o nazwach: [...] [.],[...] [.], [...] [.], [...] [.],[...] nr [.]. Jak bowiem ustalono, w dniu 8 października 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [.] przeprowadzili kontrolę w lokalu Salon Gier "[.]" przy ul. [.] w [.] stwierdzając w nim należące do Spółki automaty do gier. Ulokowano je w lokalu na mocy umowy najmu części powierzchni zawartej przez Spółkę ze SS, prowadzącym w ww. lokalu działalność gospodarczą. Automaty te umożliwiały przeprowadzenie gier losowych, których wyniki były nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności uczestników gier. Sposób rozgrywania gier odpowiadał definicjom określonym w art. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) dalej zwanej: "Ugh". Automaty były wykorzystywane do komercyjnego organizowania gier losowych i były zainstalowane w lokalu nie będącym kasynem gry. Spółka nie dysponowała zaś zezwoleniem ani koncesją na urządzanie gier na automatach poza kasynem. Tym samym zaistniały przesłanki do wymierzenia Spółce kar pieniężnych, stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh.
Odnosząc się do zagadnienia związanego z zagadnieniem braku notyfikacji projektu Komisji Europejskiej organ uznał, że przepisy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, nie mają charakteru regulacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (dalej zwana: "dyrektywą 98/34/WE"), a przez to brak było podstaw do odmowy stosowania tak art. 14 ust. 1 jak i art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh. Wskazane uchybienie legislacyjne było również badane przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P.4/14 nie stwierdził niekonstytucyjności Ugh.
W odwołaniach Spółka zarzuciła wydanie decyzji na podstawie przepisów nieobowiązujących w krajowym porządku prawnym (bezskutecznych w jej ocenie) z powodu niedochowania wymaganych procedur notyfikacyjnych przy uchwalaniu Ugh, jako że przepisy art. 14 i 89 Ugh stanowią w jej ocenie regulacje techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Miał to przesądzić w swym wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11. Nie przeprowadzono ponadto w sprawie wszystkich wymaganych dowodów, przez co naruszono art. 2 ust. 6 i 7 Ugh, które przewidują, że kwalifikacji charakteru danej gry dokonuje Minister Finansów w drodze decyzji.
Opisanymi na wstępie decyzjami Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżone decyzje w mocy uznając je za zgodne z prawem.
W ocenie organu odwoławczego rzeczone automaty umożliwiały przeprowadzenie gier hazardowych (losowych), gdyż wynik gier był nieprzewidywalny (zależał od przypadku), co potwierdziły wynik przeprowadzonego w czasie kontroli eksperymentu oraz opinia Laboratorium Celnego Izby Celnej w [.]. Przed podjęciem działalności Spółka nie podjęła działań w celu ustalenia charakteru gier na zatrzymanym urządzeniu, choć mogła się zwrócić ze stosownym wnioskiem do Ministra Finansów w trybie art. 2 ust. 6 i 7 Ugh. Brak takiej decyzji nie pozbawił natomiast organu prawa do samodzielnego ustalenia charakteru gry w toku tego postępowania, gdyż prawo takie wynika z Ordynacji podatkowej znajdującej zastosowanie w prowadzonym postępowanie z mocy art. 8 Ugh. Automaty służyły do komercyjnego urządzania na nich gier losowych, gdyż udostępniano je publicznie. Za urządzającego grę uznano Spółkę, która była ich dysponentem i która udostępniła automaty do eksploatacji w lokalu przy ul. [.].
Odnosząc się zaś do zagadnienia braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, w tym w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. uznano, że nie można za techniczne – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, uznać przepisów znajdujących zastosowanie w tej sprawie. Nie podzielono zatem stanowiska odwołującego, że są one bezskuteczne i nie mogły być stosowane. Dyrektor zwrócił też uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P.4/14 w którym stwierdzono, że procedura notyfikacji nie jest częścią krajowego procesu legislacyjnego, a unijna procedurą informowania Komisji Europejskiej i pozostałych państw członkowskich o zamiarach ustawodawczych. Dyrektywa nie określa jednak żadnych skutków ej uchybienia.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzuciła naruszenie:
1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 Ugh poprzez bezpodstawne wymierzenie jej kary na podstawie przepisów przyjętych do krajowego porządku prawnego z naruszeniem dyrektywy 98/34/WE w zakresie obowiązku notyfikowania przepisów technicznych Komisji Europejskiej w sytuacji, gdy zachodzi ścisły związek pomiędzy treścią art. 14 a sankcją z art. 89 Ugh i dlatego organy winny niestosować tych regulacji,
2) art. 2 ust. 6 i 7 Ugh poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z decyzji Ministra Finansów co do kwalifikacji charakteru danej gry, jako że tylko ten podmiot może dokonywać wiążącej kwalifikacji gry, a organy celne pozbawione są prawa czynienia takich ustaleń.
Skargi te zarejestrowano odpowiednio pod sygn.: 1) II SA/Rz 1449/15; 2) II SA/Rz 1450/15, 3) II SA/Rz 1451/15, 4) II SA/Rz 1452, 5) II SA/Rz 1454/15 i połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. pod sygn. II SA/Rz 1449/15.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (zob. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) określanej dalej jako "P.p.s.a.". Zgodnie z nim, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd uchyla decyzję bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważność, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, albo innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Przedmiotem skarg były decyzje Dyrektora Izby Celnej, którymi nałożono na Spółkę kary pieniężne po 12 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gier. Z ustaleń faktycznych organów wynikało, że Spółka była prawnym dysponentem rzeczonych automatów, które zostały wstawione do lokalu przy ul. [.] na mocy umowy najmu części powierzchni lokalu zawartej ze SS prowadzącym w nim działalność gospodarczą. Spółka nie dysponowała jednak wymaganym zezwoleniem albo koncesją na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych. Wynik możliwych do rozegrania na stwierdzonych w lokalu urządzeniach gier był nieprzewidywalny i niezależny od woli ani zręczności uczestnika gry. Automaty były wykorzystywane do komercyjnego organizowania gier losowych. Tym samym w ocenie organów zaistniały przesłanki do wymierzenia jej kar pieniężnych na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh. Skarżąca Spółka z kolei uważa, że nie zgromadzono w sprawie niezbędnego materiału dowodowego w postaci decyzji Ministra Finansów o kwalifikacji danej gry, a także że wymierzenie kar było bezpodstawne, gdyż odbyło się na podstawie przepisów przyjętych do krajowego porządku prawnego z naruszeniem dyrektywy 98/34/WE w zakresie obowiązku notyfikowania przepisów technicznych Komisji Europejskiej w sytuacji, gdy zachodzi ścisły związek pomiędzy treścią art. 14 a sankcją z art. 89 Ugh. Z tego powodu przepisy te nie powinny być w jej ocenie stosowane.
Po zbadaniu wszystkich kontrolowanych spraw w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy właściwie ustaliły stan faktyczny, gromadząc niezbędne dowody, oraz prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa. Oceny te nie noszą znamion dowolności. Spółka będąca dysponentem automatów nie posiadała bowiem tak koncesji na prowadzenie kasyna gry, jak i zezwolenia na urządzanie gier na automatach, choć była świadoma wymagań wynikających z Ugh, na co wskazuje chociażby treść art. 4 pkt 6 umowy zawartej ze SS. Lokal przy ul. [.] nie był kasynem gry ani legalnym punktem gier na automatach. Okoliczności te nie były zresztą sporne. Automaty stanowiły urządzenia elektroniczne i pozwalały na rozgrywanie gier hazardowych (losowych), których wynik był nieprzewidywalny i niezależny od woli ani zręczności uczestnika gry (wybór znaków i ich układ na walcach zależał od przypadku). Gry miały charakter losowy i możliwe było uzyskanie wygranych rzeczowych polegających na prowadzeniu nowych gier przy wykorzystaniu wygranych wcześniej punktów. Wykorzystywane były do komercyjnego organizowania gier losowych, gdyż rozpoczęcie na nim gier musiało zostać poprzedzone uiszczeniem należności pieniężnej (zakredytowaniem dowolną kwotą). Lokal był ogólnie dostępny dla klientów (potencjalnych graczy), co wskazuje na publiczny, komercyjny cel lokalizacji. Gry na zakwestionowanych automatach odpowiadały zaś dyspozycjom z art. 2 ust. 3, 4 i 5 Ugh, jako że zawierały sobie element losowości (przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci możliwości rozegrania kolejnej gry poprzez wykorzystanie wygranych wcześniej punktów, co potwierdziły wyniki eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Celnej oraz opinie upoważnionej jednostki badajacej. Zgodnie z powołanymi przepisami, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (ust. 3), a także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5). Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4).
Posiłkując się słownikami języka polskiego należy stwierdzić, że stan rzeczy ma charakter "losowy", jeśli dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń, jest oparty na przypadkowym wyborze lub na losowaniu, zależny jest od losu (por. M. Bańko, Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, str. 424; M. Szymczak, Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, str. 53; E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, str. 396). Tym bardziej opis taki można i należy odnieść do stanu rzeczy, który zawiera element losowości. Powyższe stwierdzenie koresponduje z przyjętą w orzecznictwie wykładnią użytego w art. 2 ust. 3 Ugh sformułowania "element losowości", że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, tj. zręczności, woli czy wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1713/13, opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do uznania urządzenia za automat do gry w rozumieniu Ugh wystarczające jest, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest organizowanie jej w celach komercyjnych i że gra ma charakter losowy. Taka zaś działalność ma charakter koncesjonowany, nawet jeżeli w grze nie występuje wygrana pieniężna lub rzeczowa polegająca choćby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty dodatkowej stawki, czy rozpoczęcie nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry (art. 2 ust. 4 Ugh).
Organy celne bezspornie wykazały, że gry na rzeczonych urządzeniach charakteryzowały się powyższymi cechami. Ich organizowanie było nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści z wpłat inicjujących grę przez osoby uczestniczące w danej grze (charakter odpłatny gry) i odbywało się przy tym na urządzeniach wystawionych w miejscu cechującym się ogólną dostępnością dla nieograniczonej liczby potencjalnych graczy. Wyniki przeprowadzonego przez funkcjonariuszy eksperymentu oraz opinia upoważnionej jednostki badającej w wystarczający sposób dowiodły, że gry na rzeczonych urządzeniach odpowiadały ww. definicjom ustawowym. Pomimo cofnięcia tego zarzutu skargi na rozprawie podnieść należy, że do ustalenia charakteru gry zbędne było przeprowadzanie dowodu z decyzji Ministra Finansów głównie z tego powodu, że treść art. 2 ust. 6 Ugh kierowana jest do przedsiębiorcy, a nie organu podatkowego. Do kwalifikacji gier wystarczający był materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i organy miały prawo czynić takie ustalenia we własnym zakresie.
Nie ulega wątpliwości, że działalność w zakresie gier hazardowych miała i w dalszym ciągu ma w Polsce charakter działalności regulowanej. W myśl art. 3 Ugh, urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 Ugh). Automaty do gier nie mogą zatem być obecnie lokowane w innych miejscach niż kasyna, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach przejściowych Ugh, tj. art. 117 ust. 1 i art. 129 ust. 1.
Naruszenie powyższych warunków stanowi podstawę odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadku wynosi, stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 Ugh, 12 000 zł od każdego automatu. Jedynie, jak wynika z art. 141 Ugh, w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129 - 140: 1) gier na automatach w salonach gier na automatach, 2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych - art. 89 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się.
W kwestii wykładni powołanych przepisów oraz oceny zagadnienia wpływu naruszenia podczas uchwalania Ugh przepisów dyrektywy 98/34/WE, z uwagi na treść art. 269 § 1 P.p.s.a., istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. II GPS 1/16, w całości aprobowana przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawię. Wyjaśniono w niej, że:
1) art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy;
2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh.
Ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że brak jest podstaw do uznania przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh za regulacje techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Nie ustanawiają one bowiem żadnych warunków determinujących w sposób istotny skład, a przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu, lecz sankcję za działania niezgodne z prawem. Jego notyfikacja Komisji Europejskiej nie była zatem wymagana. Przepis ten może zatem stanowić materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim naruszenie przepisów Ugh. Dla rekonstrukcji znamion opisanego w nim deliktu administracyjnego nie ma znaczenia techniczny charakter art. 14 ust. 1. Konieczne jest natomiast ustalenie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych poddał się działaniu zasad w niej określonych, czy też zignorował ją w ten sposób, że np. prowadził taką działalność pomimo, że nie posiadał zezwolenia ani koncesji, czy nawet nie ubiegał się o ich uzyskanie. Brak notyfikacji ustawy nie uchyla bezprawności takich zachowań, a "legitymizacji" takiej działalności nie stwarza wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh ma znaczenie samoistne i nie jest ściśle sprzężony z art. 14 ust. 1 Ugh. Sens określonej w nim kary administracyjnej tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, a jej celem jest restytucja niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowanie strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach, na co uwagę zwrócił również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. P.32/12. Dla pociągnięcia danego podmiotu do odpowiedzialności administracyjnej konieczne jest ustalenie faktu urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 Ugh, oraz, że gra na automacie była urządzana poza kasynem gry. Z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu nie ma żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia. Art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh penalizuje zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Gdy chodzi natomiast o zagadnienie odnoszące się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie ww. deliktu, istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "urządzającego gry". Podmiotem takim jest każdy, kto urządza (organizuje) grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry.
Organy przyjęły również, że Spółka była "urządzającym gry", skoro była ich dysponentem. Kwalifikacja ta była prawidłowa i potwierdza ją już tylko analiza samej umowy zawartej ze SS. Postanowiono w niej, że celem najmu powierzchni lokalu będzie prowadzenie przez Spółkę gier, w tym gier na automatach losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 – 5 Ugh. Wskazano, że Spółka prowadzi działalność usługową polegającą na instalacji i eksploatacji w lokalach użytkowych różnych urządzeń rozrywkowych, w tym organizowaniu gier na automatach. Na podstawie umowy najmu zostaną zainstalowane w lokalu automaty go dier losowych i będą eksploatowane przez Spółkę w zamian za czynsz. Prawo dysponowania i rozporządzania automatami zastrzeżono na rzecz Spółki, podobnie jak ryzyko gospodarcze. Zawarto w umowie również oświadczenie, że w przekonaniu Spółki zainstalowanie automatów poza kasynem i bez koncesji jest legalne.
Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 Ugh. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 Ugh to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (np. w zakresie serwisowania urządzenia czy wypłaty wygranych).
Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził trafność kwalifikacji przyjętej przez organy, gdyż Spółka spełnia wszystkie warunki ustawowe do uznania jej za urządzającego gry na automatach poza kasynem gier. Jej przekonanie o braku konieczności posiadania zezwoleniu lub koncesji nie uchyla jej odpowiedzialności za popełniony delikt administracyjny. Odpowiedzialność z tego tytułu ma bowiem charakter obiektywny. Niemniej, działalność Spółki w tej sferze cechowała się świadomością regulacji normatywnych i wymagań wynikających z Ugh, których nie dopełniono.
Mając na uwadze powyższe skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło