II SA/Rz 145/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk/spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymeldowania z pobytu stałego I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokat J. A. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Sygn. II SA/Rz 145/11 Uzasadnienie Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] lipca 2009 r. o nr [...] orzekł o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego K. R. Postępowanie dotyczące wymeldowania z miejsca pobytu stałego zostało wszczęte na wniosek Z. R. Decyzja o wymeldowaniu stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2009 r. K. R., w piśmie które wpłynęło do Urzędu Miasta [...] w dniu 30 września 2010 r., wniósł o uchylenie decyzji o jego wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] w T. Żądanie to zostało uzasadnione tym, że wymeldowanie zostało orzeczone w sposób bezprawny oraz niesłuszny. Dlatego wnioskujący zażądał przywrócenia prawa do przebywania w lokalu lub przyznania mu lokalu socjalnego. Na podstawie opisanego wniosku Prezydent Miasta [...] wszczął postępowanie na podstawie art. 154 § 1 i 2 K.p.a. Zostało ono zakończone na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z [...] lipca 2009 r. nr [...], o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego K. R. W uzasadnieniu tego aktu wyjaśniono, iż nie znaleziono podstaw uzasadniających uchylenie decyzji ostatecznej. Z ustaleń podstępowania dowodowego wynika, że K. R. nie zamieszkuje od kilkunastu lat w lokalu przy ul. W. [...] w T. Lokal ten został przez wnioskodawcę opuszczony dobrowolnie w 1995 r. W toku postępowania nie doszukano się przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiających za uchyleniem przedmiotowej decyzji. Sam wnioskujący nie dostarczył argumentów mogących przekonywać za uchyleniem decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Relacje pomiędzy małżonkami a także przydział lokalu socjalnego nie mają znaczenia dla oceny przebywania w lokalu. Utrata przez wnioskodawcę meldunku na pobyt stały nie oznacza niemożliwości uzyskania ponownego meldunku pod tym adresem. Wnioskodawca zaskarżył w drodze odwołania rozstrzygnięcie odmowne Prezydenta Miasta [...]. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji o wymeldowaniu została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...]. Wojewoda w decyzji z [...] stycznia 2011 r., nr [...] objaśnił stronie istotę postępowania unormowanego w art. 154 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że nie może odnieść się do zarzutów odwołującego się dotyczących przyznania lokalu socjalnego. W zakresie kwestii utraty miejsca pobytu stałego, wyjaśniono za pomocą przepisów ustawy o ewidencji ludności, iż zameldowanie w lokalu służy jedynie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Dlatego zameldowanie K. R. byłoby niezgodne ze stanem faktycznym i sankcjonowałoby fikcję meldunkową, której zakazują przepisy powołanej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), K. R. zarzucił organom obu instancji nieuwzględnienie hierarchii wartości oraz obronę patologicznego status quo. Decyzja o wymeldowaniu została wydana bez uwzględnienia jego słusznego interesu. Organy kierowały się w sposób bezduszny literą prawa. Prezydent jak i Wojewoda nie dostrzegają, że jest on osobą chorą i mającą trudności w zrozumieniu prawa i wypowiedzeniu swych myśli. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji jako sprzecznych z zasadą praworządności, równości oraz przepisami Konstytucji RP Wojewoda odpowiadając na zarzuty skargi K. R. stwierdził, że są one bezzasadne. Nie można uzasadniać zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. interesem społecznym czy interesem strony, gdy stałoby to w sprzeczności z obowiązującymi regulacjami prawnymi w tym przepisami k.p.a oraz ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Referendarz WSA po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ustanowił na rzecz skarżącego adwokata oraz zwolnił go od kosztów sądowych w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu zarówno Prezydent Miasta [...] jak i Wojewoda [...] trafnie zakwalifikowali pismo K. R. z dnia [...] września 2010 r., zatytułowane "zażalenie" jako wniosek strony o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. W jego treści strona wnosi wyraźnie o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego K. R. To ustalenie zobowiązuje Sąd do rozpatrzenia zgodności zaskarżonej decyzji z treścią art. 154 K.p.a. Stosownie do art. 154 § 1 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Natomiast według § 2 powołanego artykułu, w przypadkach określonych wart. 154 § 1 K.p.a., właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Przesłankami do pozytywnego zastosowania powyższych regulacji jest więc: 1) ostateczność decyzji, 2) nie nabycie prawa przez stronę, 3) za uchyleniem lub zmianą decyzji powinien przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy do tego dodać, że decyzja wydana na podstawie art. 154 K.p.a. nie może prowadzić do sprzeczności z istniejącym stanem faktycznym i prawnym. Wynika to z zasady ogólnej postępowania administracyjnego określanej mianem zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Organy wydały trafną decyzję o odmowie uchylenia decyzji o wymeldowaniu, albowiem przeciwko temu rozstrzygnięciu przemawiają regulację dotyczące wykonywania przez obywateli obowiązków meldunkowych. Innymi słowy, decyzja o uchyleniu decyzji o wymeldowaniu pozostawałaby w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.; zwana dalej u.e.l.). Należy przypomnieć, iż art. 15 ust. 2 u.e.l. nakazuje właściwemu miejscowo organowi gminy, wydać decyzję o wymeldowaniu osoby fizycznej z miejsca pobytu stałego, jeżeli osoba, która to miejsce opuściła nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Postępowanie wyjaśniające zakończone decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2009 r., nr [...], potwierdziło, że K. R. trwale opuścił lokal przy ul. W. [...] w T. w 1995 r. Nie wystąpił też przeciwko Z. R. o przywrócenie stanu posiadania. Należy za słuszne uznać stwierdzenie orzekających organów, że utrzymywanie w takim stanie faktycznym zameldowania skarżącego w sposób nieuprawniony sankcjonowałoby fikcję meldunkową. Stąd uchylenie decyzji o wymeldowaniu w trybie art. 154 K.p.a. prowadziłoby do oczywistej sprzeczności tak wydanej decyzji z tymi przepisami u.e.l., które nakazują eliminowanie wpisów w ewidencji ludności niezgodnych ze stanem faktycznym, czyli rzeczywistym miejscem pobytu stałego lub czasowego oznaczonej osoby fizycznej. Decyzja niezgodna z prawem nie odpowiadałaby nie tylko interesowi społecznemu ale również słusznemu interesowi strony. Należy wyjaśnić, że za zgodne ze słusznym interesem strony można uznać takie rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 154 K.p.a., które nie prowadzi do konfliktu z obiektywnym porządkiem prawnym. Nie ulega wątpliwości, że tylko ta postać interesu strony stanowi przedmiot prawnej ochrony. To zdanie jest zbieżne ze stanowiskiem Wojewody [...], według którego nie można uzasadniać zmiany decyzji ostatecznej, jeżeli taka zmiana byłaby sprzeczna z prawem - prowadziłaby do wprowadzenia do obrotu decyzji naruszającej w sposób rażący art. 15 ust. 2 u.e.l. Zarzuty zawarte w skardze K. R. nie znalazły potwierdzenia, skoro wydane w jego sprawie decyzje administracyjne nie naruszają prawa materialnego i procesowego. Interes skarżącego był w postępowaniu sądowoadministracyjnym chroniony z należytą troską dzięki przyznaniu prawa pomocy obejmującego adwokata z urzędu. Okoliczność nieznajomości zagadnień prawnych była szczególnie mocno eksponowana przez stronę w treści uzasadnienia skargi sądowoadministracyjnej. Wobec wskazanych okoliczności należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 250, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Opłata ta podlega podwyższeniu zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o 23 % ustalonej kwoty wynagrodzenia.