II SA/Rz 1465/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-10-27

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji uznającej dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych podlega umorzeniu, a wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji uznającej dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych podlega umorzeniu, ponieważ sprawy te są zwolnione z opłat na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania lub utrzymania rodziny, co zostało wykazane w niniejszej sprawie ze względu na brak dochodów wnioskodawcy i wysokie koszty leczenia jego ojca.
Stan faktyczny
P. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uznającej go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na brak dochodów, bezrobocie, opiekę nad chorującymi rodzicami i wysokie wydatki związane z leczeniem ojca. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uznającej dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. P. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uznającej dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie ma żadnych dochodów. Opiekuje się rodzicami, z którymi tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Ojciec wnioskodawcy choruje (na dowód czego przedłożona została stosowna dokumentacja), z czym związane są duże wydatki. Wymienieni mieszkają w domu stanowiącym współwłasność rodziców skarżącego. Rodzice wnioskodawcy pobierają świadczenia emerytalne w kwotach 1400 zł i 1200 zł. Jako comiesięczne wydatki strona wskazała: prąd – 150 zł, gaz – 50 zł, wywóz nieczystości – 15 zł, ścieki – 250 zł, lekarstwa dla ojca skarżącego – 300 zł, koszty przejazdów ojca wnioskodawcy na leczenie – 750 zł, opał – 352 zł, ubezpieczenie domu – 25 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym pierwszym zakresie postępowanie podlega umorzeniu wobec zbędności rozpoznania wniosku, o której mowa w art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przedmiot kwestionowanej w sprawie niniejszej decyzji mieści się bowiem w zakresie spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. tj. dotyczących pomocy i opieki społecznej, a zatem z mocy brzmienia ostatnio powołanego przepisu strona skarżąca działanie organu w tego typu sprawach nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przechodząc z kolei do żądania strony ustanowienia zawodowego pełnomocnika należy wskazać, że zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. mieści się ono w tzw. częściowym prawie pomocy. Przesłanką jego przyznania jest w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie wymienionych w tym przepisie okoliczności należy do wnoszącego o odstąpienie w jego wypadku od obowiązującej w postępowaniu sądowym zasady, że to strony postępowania mają obowiązek ponoszenia związanych z nim kosztów (art. 199 P.p.s.a.). Zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, składający go wykazał, że zasadne jest przychylenie się do jego prośby w zakresie ustanowienia profesjonalnego zastępcy prawnego. Jak bowiem wynika z przedłożonego oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach, P. K. nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, będąc osobą bezrobotną i bez prawa do zasiłku. Pozostaje on na utrzymaniu rodziców, których dochody to świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 2600 zł. Prawie połowa z tej kwoty (ok. 1050 zł) przeznaczana jest na leczenie ojca wnioskodawcy, którego zły stan zdrowia dokumentuje przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja medyczna. Wysokość tej kwoty wynika z faktu, że ojciec strony musi być dowożony do placówek medycznych, a z uwagi na zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy, konieczne jest korzystanie z pomocy osób trzecich w tym zakresie. Pozostała część środków pieniężnych wydatkowana jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny tj. na wyżywienie oraz utrzymanie domu, w którym mieszkają. W takiej sytuacji, wydatkowanie kwoty potrzebnej do pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika stanowiłoby nadmierne obciążenie budżetu rodziny wnioskodawcy i prowadziłoby do powstania uszczerbku w zakresie koniecznego utrzymania. Dlatego też przyznano P. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło