II SA/Rz 1466/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. P. P. wezwany został do uiszczenia wpisu wysokości 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne. W odpowiedzi wymieniony wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na bardzo trudną sytuację majątkową. Wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z bezrobotną żoną, nie posiadającą prawa do zasiłku. Jedyny dochód uzyskuje skarżący, a wynosi on 2000 zł. Z powyższego połowa przeznaczana jest na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Pozostałą część pochłaniają wydatki na zakup żywności, środków czystości i odzieży. Skarżący podkreślił, że nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych ruchomości, jak i nieruchomości. Z dodatkowych danych, udzielonych na wezwanie o uzupełnienie złożonego wniosku o prawo pomocy, wynika, że comiesięczne wydatki strony na utrzymanie domu to ok. 620 zł, z kolei na wyżywienie własne i żony, środki czystości oraz odzież wydatkowana jest kwota ok. 1000 zł. Rodzina wydaje także co miesiąc ok. 200 zł na telefon i usługę Internetu oraz 600 zł na utrzymanie dwóch samochodów osobowych. Żona wnioskodawcy pracuje na stażu i uzyskuje z tego tytułu dochód w kwocie 600 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: P. P. ubiega się o prawo pomocy w zakresie częściowym tj. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, do czego uprawnia brzmienie art. 243 § 1 w zw. z 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, uzyskanie wsparcia Państwa w takim wymiarze uzależnione jest od wykazania przez wnoszącego o nie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. A zatem to wnioskodawca powinien zobrazować swoją sytuację materialną w sposób umożliwiający dokonanie na podstawie powyższego oceny, czy faktycznie samodzielne sfinansowanie przez niego udziału w danym postępowaniu sądowym znajduje się poza granicami jego możliwości płatniczych. Dane przedstawione przez skarżącego skłaniają ku wnioskowi, że sytuacja, w której wymieniony się znajduje w żadnym wypadku nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku. Strona wydatkuje co miesiąc ok. 2420 zł na zaspokojenie wszystkich potrzeb swoich i żony. Z kolei łączny dochód wymienionych to kwota 2600 zł. Tym samym, P. P. jest w stanie co miesiąc poczynić oszczędności wynoszące ok. 180 zł, która to kwota prawie w całości wyczerpuje wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynoszącego 200 zł. Kolejne koszty w niniejszym postępowaniu, jeśli powstaną, to ich łączny wymiar powinien także zmieścić się w kwocie 200 zł. Poza tym, potrzeba poniesienia dalszych kosztów postępowania może się pojawić dopiero na kolejnych jego etapach, co umożliwi stronie zgromadzenie środków finansowych na ten cel. Należy także podkreślić, że przy badaniu zasadności żądania uzyskania od Państwa wsparcia istotna jest również ocena, czy zwykle ponoszone przez stronę wydatki można zaliczyć do tych koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Tylko bowiem takie mogą korzystać z pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Z pewnością wydatku w miesięcznej wysokości 600 zł na utrzymanie dwóch samochodów, czy też w wysokości 200 zł na telefon oraz Internet trudno ująć jako takiego, który przesądza o utrzymaniu koniecznym strony i jej rodziny. Należy także zwrócić uwagę na fakt, iż wezwanie o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy dotyczyło m. in. przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony. Odpowiadając na powyższe P. P. wskazał, że przesyła wyciągi z posiadanych przez siebie i żonę rachunków bankowych, jednak z nadesłanego wyciągu wynika, że posiadaczem rachunku jest tylko strona. Ponadto, nie wpływa na niego kwota dochodu uzyskiwanego przez żonę. Może to nasuwać wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej rodziny wnioskodawcy. Podkreślenia także wymaga, że skarżący ubiegając się o prawo pomocy zaznaczył, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W wymienionym wyżej wezwaniu o podanie dodatkowych danych znalazło się pytanie dotyczące wyjaśnienia, w czym przejawia się owa trudna sytuacja materialna. P. P. nie odniósł się do powyższego w jakikolwiek sposób. Z tych wszystkich względów uznano, że zasadnym będzie odmowa udzielenia skarżącemu wsparcia ze środków publicznych w ramach instytucji prawa pomocy, przeznaczonej tylko dla wyjątkowych sytuacji. Wnioskodawca nie wykazał zaś, by w takiej właśnie się znajdował. Dochodząc do powyższej konkluzji uwzględniono także, iż P. P. wniósł do tut. Sądu odrębną od niniejszej skargę (zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Rz 1465/15), w której aktualna wysokość obciążeń z tytułu kosztów sądowych jest taka sama jak w sprawie niniejszej (tzn. 200 zł – wpis od skargi). Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.