II SA/Rz 1467/24

19 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2025 r. w Rzeszowie skargi kasacyjnej K. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1467/24 wydanego w sprawie ze skargi K. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 010070/680/3362361/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 30 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę K. C. (dalej: Skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 010070/680/3362361/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie oraz terminie wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony Skarżącemu w dniu 7 lutego 2025 r. Pismem z 6 marca 2025 r. (data stempla pocztowego) Skarżący wniósł "Wniosek o uchylenie postanowienia i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie należnych świadczeń wychowawczych i świadczenia "Dobry Start" wraz z wnioskiem o przyznanie i zabezpieczenie kosztów postępowania oraz wynagrodzenie za dalszą pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: P.p.s.a.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Na mocy art. 175 § 2 P.p.s.a. przepisu § 1 tego artykułu nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Ponadto, zgodnie z § 2a P.p.s.a. przepisu § 1 tej ustawy nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto, zgodnie z art. 175 § 3 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, albo przez rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej. Z przytoczonych przepisów wynika, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, którego sporządzenie obwarowane zostało przez ustawodawcę przymusem adwokacko – radcowskim. Ze względu bowiem na konstrukcję podstaw kasacyjnych, określonych w art. 174 P.p.s.a., sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga fachowej wiedzy prawniczej co do zagadnień jurydycznych oraz uzasadnienia podnoszonych zarzutów. Wojewódzki sąd administracyjny dokonuje badania skargi kasacyjnej pod względem spełnienia ustawowych wymagań formalnych i w razie stwierdzenia braków wzywa wnoszącego o ich usunięcie w zakreślonym terminie pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Jednak brak w postaci niezrealizowania przymusu adwokacko – radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej nie podlega uzupełnieniu. Przepisy P.p.s.a. obligują bowiem sąd jedynie do wezwania o uzupełnienie braków skargi kasacyjnej dotyczących wymagań określonych w art. 176 P.p.s.a., innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 177a P.p.s.a.). Pozostałe wymogi, w tym realizacja przymusu adwokacko-radcowskiego, nie podlegają uzupełnieniu. Stosownie natomiast do art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie Skarżący pismem z 6 marca 2025 r. wniósł "Wniosek o uchylenie postanowienia i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie należnych świadczeń wychowawczych i świadczenia "Dobry Start".". W treści przedmiotowego pisma wskazał, że "składa zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1467/24, które błędnie odrzuciło moją skargę". Z akt sprawy wynika, że Skarżący przy doręczeniu odpisu postanowienia z 30 stycznia 2025 r. o odrzuceniu skargi został prawidłowo pouczony o sposobie i trybie zaskarżenia tego postanowienia w drodze wniesienia skargi kasacyjnej, która powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (punkt 1 i 2 pouczenia zawarte w doręczonym Skarżącemu piśmie z 3 lutego 2025 r., k. 67). Z pominięciem treści otrzymanego pouczenia, pismem z 6 marca 2025 r. Skarżący wniósł środek odwoławczy od ww. postanowienia nazwany przez niego "wniosek o uchylenie postanowienia i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie należnych świadczeń wychowawczych i świadczenia "Dobry Start".", który Wojewódzki Sąd Administracyjny potraktował jako skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została sporządzona i podpisana przez Skarżącego. Oznacza to, że skargę kasacyjną sporządzono osobiście - wbrew wymogom art. 175 § 1 P.p.s.a. Przy tym wyjaśnić należy, że z treści skargi kasacyjnej i z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący był adwokatem lub radcą prawnym, czego wymaga art. 175 § 1 P.p.s.a., lub by należał do kręgu osób wskazanych w art. 175 § 2 P.p.s.a., tj. uprawnionych do osobistego sporządzenia tego środka zaskarżenia. Tego rodzaju wadliwość kwalifikowanego pisma procesowego jakim jest skarga kasacyjna ma charakter nieusuwalny i nie podlega uzupełnieniu w następstwie wezwania do jej usunięcia w zakreślonym terminie. Z tych względów należało uznać, że skarga kasacyjna wniesiona przez Skarżącego w niniejszej sprawie – jako sporządzona z uchybieniem art. 175 § 1 i § 2 P.p.s.a. – jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz wynagrodzenie za dalszą pracę, Sąd uznał, że nie było podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, a wyjątek stanowi sytuacja, gdy przepis szczególny stanowi inaczej.