II SA/Rz 1467/24

30 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu 30 stycznia 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 010070/680/3362361/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. K. C. (dalej: Skarżący) pismem z 21 października 2024 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z 28 czerwca 2024 r. nr 010070/680/3362361/2024, którą organ, działając na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421) odmówił przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu szczegółowo przedstawił stan sprawy. Wskazał, że pismem z 4 listopada 2024 r. wezwał Skarżącego o doprecyzowanie, czy pismo z 21 października 2024 r. stanowi odwołanie skierowane do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy też skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi Skarżący podał, że jego pismo należy traktować jednocześnie jako odwołanie oraz skierowanie sprawy do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Powyższe oznacza, że w sprawach, w których od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje odwołanie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko decyzja organu odwoławczego - orzekającego wskutek wniesienia odwołania. Powołany art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. statuuje zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która gwarantuje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., nie został wyczerpany, ponieważ od decyzji będącej przedmiotem skargi stronie przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym Skarżący został prawidłowo pouczony w uzasadnieniu decyzji. Pomimo prawidłowego pouczenia, Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania (co stwierdzono postanowieniem ZUS z 6 listopada 2024 r. - a zatem po dniu wniesienia przedmiotowej skargi) i w dniu 21 października 2024 r., zaskarżył nieostateczną decyzję ZUS z dnia 28 czerwca 2024 r. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym orzeczono jak w sentencji.