II SA/Rz 147/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-04-16
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków na podstawie § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, gdy zgłoszenie dotyczy robót budowlanych rozpoczętych przed dokonaniem zgłoszenia?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wnieść sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na podstawie § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia, ponieważ pojęcie ścieków w tym przepisie nie obejmuje ścieków bytowych, które są przedmiotem zgłoszenia. Ponadto sprzeciw nie może być wniesiony, gdy roboty budowlane objęte zgłoszeniem zostały już rozpoczęte przed dokonaniem zgłoszenia, a w takim przypadku właściwe jest działanie organów nadzoru budowlanego. W konsekwencji decyzje organów I i II instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
K.M. zgłosiła budowę indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków na działkach w miejscowości S. Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia, powołując się na rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zakazujące wprowadzania ścieków do ziemi na obszarze aglomeracji. Wojewoda utrzymał sprzeciw w mocy. Kontrola PINB wykazała, że oczyszczalnia została już wybudowana przed dokonaniem zgłoszenia, a PINB nałożył obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...].
Przedmiotem skargi K.M. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 30 ust. 5 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm., zwanej dalej "P.b."), wniósł sprzeciw w sprawie dokonanego przez K.M. zgłoszenia zamiaru budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków na działkach o nr 51/1 i 51/2 położonych w miejscowości S. Budowa w ocenie organu naruszałaby ustalenia § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...], z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły (Dz. Urz. Woj. Podk. z 2014 r. poz. 262, dalej "rozporządzenie", w którym wprowadzono ograniczenia, między innymi polegające na zakazie wprowadzania do ziemi ścieków na obszarze aglomeracji do jakich należy S.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji K.M. podniosła, iż w przywołanym paragrafie rozporządzenia definicja ścieków nie obejmuje pojęcia ścieków bytowych co w konsekwencji oznacza, że na obszarze aglomeracji, o której mowa w art. 43 ustawy Prawo wodne, dalej "P.w.", nie ma zakazu wprowadzania do ziemi oczyszczonych ścieków bytowych, czyli takich które powstają w wyniku działalności przydomowej oczyszczalni ścieków. Zdaniem skarżącej w sposób nieprawidłowy Starosta zinterpretował i zastosował w przedmiotowej sprawie przepis prawa materialnego jakim jest § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia w związku z art. 9 ust. 1 pkt. 14 i 15 P.w., co w efekcie naruszyło art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie wobec dokonanego przez skarżącą zgłoszenia.
Wojewoda [...] po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej "k.p.a.") w związku z art. 29 ust. 1 pkt 3, art. 30 ust. i pkt 1 i art. 30 ust. 5 i 5aa P.b. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę, ale zgłoszenia, o czym stanowi art. 29 ust. 1 pkt 3 zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem można przystąpić, jeżeli w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organ me wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu lub przed upływem tego terminu wyda zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
W konkretnym przypadku zgłoszenie zostało doręczone w dniu 27 lipca 2017 r., a z przekazanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], dalej "PINB", dokumentów wynika, że dwukrotne oględziny działek dokonane w dniu [...] lipca 2017 r. i w dniu [...] września 2017 r. potwierdziły, że na ww. działkach przydomowa oczyszczalnia ścieków już została wybudowana. W związku z tym decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] PINB nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie 15 budynków rekreacji indywidualnej /kat III/ wraz z bezodpływowym zbiornikiem na ścieki, usytuowanej na przedmiotowych działkach w S., wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę udzielonym przez Starostę [...] w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], Nr [...] i projekcie budowlanym w zakresie budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki. Z treści decyzji PINB wynika, że inwestor zrezygnował z budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki objętego ww. pozwoleniem na budowę i w to miejsce wykonał oczyszczalnię ścieków.
Wobec tego skoro zgłoszenia dokonano w dniu [...] lipca 2017 r., zaś roboty budowlane objęte zgłoszeniem rozpoczęto przed upływem terminu określonego w art. 30 ust. 5 P.b. (najpóźniej w dniu pierwszych oględzin PINB – [...] lipca 2017 r.) oznacza to, że roboty budowlane wykonane zostały z naruszeniem prawa. Innymi słowy niedopuszczalne jest weryfikowanie zgłoszenia dotyczącego robót budowlanych rozpoczętych, a tym bardziej już zrealizowanych. Skutkuje to obowiązkiem podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego, nie zaś organy administracji architektoniczno-budowlanej. Zatem zasadne było utrzymanie w mocy sprzeciwu, chociaż z innych przyczyn niż w nim wskazano.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K.M. zażądała uchylenia zaskarżonych decyzji w całości zarzucając naruszenie:
- przepisów prawa materialnego polegające na niezastosowaniu art. 30 P.b. warunkującego możliwości złożenia sprzeciwu;
- przepisów postępowania, tj. art. 6, 7 i 107 k.p.a. poprzez zastosowanie regulacji nie przewidzianych w przepisy prawa;
- przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 77, i 107 k.p.a. poprzez oparcie się w postępowaniu na notatce służbowej.
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 6 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez wydanie decyzji sprzeciwiającej się budowie przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy odwołująca się spełniła wszelkie wymogi do rozpoczęcia inwestycji, a ta jest zgodna z przepisami prawa;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej z uwagi na wydanie decyzji w sposób nieuzasadniony ograniczający prawa odwołującej się do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu odwołującej się w czasie wydawania zaskarżonej decyzji;
- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. poprzez zgłoszenie sprzeciwu organu w sytuacji, gdy budowa objęta zgłoszeniem nie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, innych aktów prawa miejscowego lub innych przepisów.
Organ administracji architektoniczno - budowlanej zastosował w sprawie art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b., który stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu jeżeli budowa narusza m. in. "inne przepisy", do których należą przepisy P.w., jak również przepisy wydane na podstawie tej ustawy. Jednak powołane w decyzji regulacje materialnoprawne, tj. § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia nie stanowią podstawy do wydania sprzeciwu. Na mocy treści tego przepisu wprowadzono zakaz wprowadzania do ziemi ścieków, z wyłączeniem wód opadowych i roztopowych. Pojęcie ścieków odpowiada wyłącznie definicji ustawowej jaką wyraża art. 9 ust.1 pkt 14 P.w., a w konsekwencji nie obejmuje swymi granicami znaczeniowymi pojęcia ścieków bytowych, tj. pojęcie zdefiniowanego w art. 9 ust. 1 pkt 15 P.w. Powołany przepis nakazuje pod pojęciem ścieków bytowych rozumieć ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków. W rozporządzeniu nie zakazano wyraźnie wprowadzania do ziemi ścieków bytowych, czyli takich które powstają w wyniku działalności przydomowej oczyszczalni ścieków, tak jak w treści § 17 pkt 1 i 2 względem ścieków (art. 9 ust. 1 pkt 14 P.w.) i ścieków przemysłowych (art. 9 ust. 1 pkt 17 P.w.). Ponadto Dyrektor nie mógł w swym rozporządzeniu wprowadzić takiego ograniczenia, które w sposób ewidentny naruszałoby uprawnienia właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wód, a polegającego na wprowadzaniu do wód lub do ziemi oczyszczonych ścieków bytowych, jeżeli ich łączna ilość nie jest większa niż 5 m3 na dobę - art. 36 ust. 3 pkt 4 P.w. Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. całkowicie pominął te argumenty podniesione już przez Skarżącą.
Skupił się natomiast na ustaleniu okoliczności, czy przydomowa oczyszczalnia ścieków została wykonana. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego wykonania, czy też niewykonania przydomowej oczyszczalni ścieków było bezcelowe, gdyż nie ma przepisu warunkującego wydanie na tej podstawie sprzeciwu. Przesłanki wniesienia sprzeciwu zostały przez ustawodawcę enumeratywnie wymienione w art. 30 ust. 5c, art. 30 ust. 6 i art. 30 ust 7 P.b., co oznacza, iż nie jest dopuszczalne wniesienie sprzeciwu z powodów innych niż wskazane w tych przepisach. Ponadto opieranie się przez Organ na notatce sporządzonej bez obecności pełnoletniego świadka jest kolejnym nadużyciem. W świetle art. 75 § 1 k.p.a. notatka służbowa sporządzona przez prowadzącego sprawę pracownika nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. Jest formą adnotacji sporządzonej przez pracownika w trybie art. 72 k.p.a. Wobec powyższego do adnotacji tej nie stosuje się przepisów dotyczących dowodów.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. PINB nałożył na K.M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w zakresie budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki. Kompetencja do skontrolowania zgodności wykonanych robót budowlanych pod względem zgodności z prawem przechodzi wówczas na organ nadzoru budowlanego, który może podjąć odpowiednie do okoliczności sprawy działania w trybie art. 48-52 P.b. Wojewoda [...] dopuścił się działania niezgodnego z prawem, albowiem utrzymał decyzję nie powołując się na przepis prawa dotyczący możliwości złożenia sprzeciwu. Wykonanie zamierzenia przed upływem terminu powoduje wszczęcie postępowania przez organy nadzoru budowlanego, a nie podtrzymanie sprzeciwu na nieistniejącej podstawie prawnej. Istniejąca podstawa prawna (art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b.) została wskazana przez Organ I instancji, jednakże wniesione odwołanie wykazało niewłaściwe jego zastosowanie, toteż Organ II instancji postanowił wydać jakąkolwiek" decyzję negatywną dla Skarżącej.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Organ nie odniósł się także do okoliczności, że decyzja PINB z dnia [...] października 2017 r. nakładająca na K.M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nie jest prawomocna i została zaskarżona odwołaniem z dnia 28 października 2017 r. Ponadto inwestor uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę budynków rekreacji indywidualnej, przy czym w projekcie budowlanym przewidziano, że ścieki będą odprowadzane do zbiornika bezodpływowego. Nie rodzi to takiego skutku, iż budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, na którą w świetle ustawy P.b wystarczające jest dokonanie zgłoszenia, może być realizowana dopiero po uzyskaniu zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, lub usunięciu z obrotu prawnego tej decyzji. P.b. obejmuje bowiem budowę budynków rekreacyjnych, a nie zbiornika bezodpływowego na ścieki. Oczywiste jest że w takiej sytuacji nie można wymagać od inwestora, aby zamiast dokonać zgłoszenia, wystąpił o zmianę decyzji w sprawie pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego są wyczerpujące i sprawa nadaje się do wyrokowania.
Skarżąca uzyskała [...] czerwca 2010 r. decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji p.n. "budowa domu jednorodzinnego mieszkalnego, 15 – sty budynków rekreacji indywidualnej, oczyszczalni ścieków lub bezodpływowego zbiornika na ścieki, studni kopanej, zbiornika na gaz płynny wraz z infrastrukturą na działce nr 51 w S.". W aktach zalega również wniosek o pozwolenie na budowę 15 – stu budynków rekreacji indywidualnej.
W dniu [...] czerwca 2017 r. skarżąca w Starostwie w [...] złożyła zgłoszenie budowy indywidualnej oczyszczalni ścieków na działce nr 51/1 i nr 51/2 w S., o wydajności 4,8 m3 na dobę.
Organ I instancji wniósł sprzeciw w sprawie tego zgłoszenia a w uzasadnieniu wskazał na naruszenie ustaleń § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły. W rozporządzeniu tym wprowadzono ograniczenia między innymi polegające na zakazie wprowadzenia do ziemi ścieków. Uzasadnienie zaś rozstrzygnięcia organu odwoławczego utrzymujące decyzje pierwszoinstancyjną w mocy wskazuje na inne okoliczności.
Organ odwoławczy podkreśla, że do wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem można przystąpić jeżeli w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organ nie wniesie sprzeciwu lub przed jego upływem wyda zaświadczenie o braku podstaw do jego wniesienia.
W przedmiotowej sprawie zgłoszenia dokonano w dniu [...] lipca 2017 r., natomiast organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wykonanej w dniu [...] lipca 2017 r. i [...] września 2017 r. na działkach objętych zgłoszeniem znajduje się przydomowa oczyszczalnia ścieków. Organ odwoławczy dodał również, że decyzją z dnia [...] października 2017 r. PINB nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę.
Wobec tego nie jest dopuszczalne weryfikowanie zgłoszenia. Organ administracji architektoniczno – budowlanej wnosi sprzeciw jeżeli "budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszenie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy - art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b.". Zdaniem organu pierwszej instancji budowa indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków narusza przepisy prawa miejscowego w postaci rozporządzenia powołanego wyżej i uchwały Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 27 maja 2013 r. Nr XXXIV/628/13 w sprawie likwidacji dotychczasowych aglomeracji Solina i Berezka oraz wyznaczenia nowej aglomeracji Solina.
Prawidłowymi są ustalenia organów dotyczące położenia działek nr 51/1 i nr 51/2 na terenie aglomeracji S. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie błędna jest wykładnia organu pierwszej instancji przepisów prawa miejscowego w postaci § 17 pkt 1 lit. b rozporządzenia. Na mocy tego przepisu DRZGW wprowadził zakaz, o którym mowa w art. 43 P.w. wprowadzania do ziemi ścieków z wyłączeniem wód opadowych i roztopowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c P.w. Oprócz tego zakazu § 17 pkt 1 rozporządzenia uniemożliwia także wprowadzanie do ziemi ścieków przemysłowych zawierających substancje priorytetowe lub substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, a także rolniczego wykorzystania ścieków i osadów ściekowych w odległości mniejszej niż 100 m od linii piętrzenia zbiornika wodnego. Cytowane rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 120 ust. 1 P.w. Ścieki to w myśl art. 9 pkt 14 P.w. między innymi wprowadzane do wód lub ziemi: a) wody zużyte w szczególności na cele bytowe lub gospodarcze, b) ciekłe odchody zwierzęce z wyjątkiem gnojówki i gnojowicy przeznaczonych do rolniczego wykorzystania, wody opadowe lub roztopowe w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne.
Równocześnie dla pojęcia ścieków bytowych, których oczyszczenie następuje w przydomowej oczyszczalni ścieków ustawodawca przewiduje odrębną ich definicję w art. 9 pkt 15 P.w. Powołany przepis pod pojęciem ścieków bytowych rozumie ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków.
Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie użyte w rozporządzeniu w § 17 pkt 2 pojęcie ścieków odpowiada wyłącznie definicji ustawowej z art. 9 ust. 1 pkt 14 P.w., a w konsekwencji nie obejmuje ścieków, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 15 ustawy. Zauważyć należy, że ścieki bytowe podobnie jak i ścieki przemysłowe nie zostały wymienione wprost w art. 9 ust. 1 pkt 174 P.w. One zostały określone w odrębnych definicjach ustawowych, co miało podkreślać ich odrębność. DRZGW w swym rozporządzeniu określającym warunki korzystania z wód, mając świadomość obowiązywania tej regulacji nie zakazał wyraźnie wprowadzania do ziemi ścieków bytowych tak jak uczynił to w treści § 17 pkt 1 i 2 względem ścieków (art. 9 ust. 1 pkt 14 P.w.) i ścieków przemysłowych (art. 9 ust. 1 pkt 17). Dyrektor decydując się na zróżnicowanie na ścieki i ścieki przemysłowe, pośrednio wypowiedział się o znanych w prawie wodnym ścieków bytowych, nie wypowiadając się a tym samym nie wprowadzając względem nich ograniczeń w korzystaniu ze środowiska. To zaś oznacza, że Dyrektor nie wprowadził na obszarze aglomeracji, o których mowa w art. 43 P.w. zakazu wprowadzania ścieków bytowych, czyli takich, które powstają w wyniku działania przydomowych oczyszczalni. Poza tym Dyrektor nie mógł wprowadzić ograniczeń, które w sposób ewidentny naruszałyby uprawnienia właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wód. Przyjęta przez organ I instancji wykładnia § 17 pkt 1 i 2 lit. b rozporządzenia nie uwzględnia ustawowego znaczenia ścieków bytowych jak również uprawnień właściciela gruntu do wprowadzania do ziemi oczyszczonych ścieków bytowych.
Dokonując wykładni norm prawa miejscowego pominięto znaczenie art. 5 ust. 1 pkt 2 o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który przewiduje wyraźnie wyjątki od obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej i oczyszczania ścieków przy pomocy przydomowej oczyszczalni ścieków. Akt prawa miejscowego nie może przewidywać bardziej restrykcyjnych ograniczeń niż przewiduje to ustawa. Poza tym na podstawie art. 45 P.w. wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 1800). Rozporządzenie to w § 13 ust. 6 stanowi, że "ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego zlokalizowanego w aglomeracji, mogą być wprowadzane do ziemi, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli spełnia następujące warunki:
- ich ilość nie przekracza 5,0 m2 na dobę,
- nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń (...),
- miejsce ich wprowadzania jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m (...).
Wobec tego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa materialnego, których naruszenie uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego (wyr. NSA z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1301/17). Nie budzi również wątpliwości, iż organ odwoławczy związany jest zasadą wyrażoną w art. 15 K.p.a., która oznacza, iż dwukrotnie jest rozpoznawana sprawa. SKO rozpoznając odwołanie nie odniosło się do jego zarzutów, lecz wydało rozstrzygnięcie w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej 3 dni po dokonaniu zgłoszenia, stwierdzając, iż instalacja przydomowej oczyszczalni ścieków już istnieje. Równocześnie poinformowało w swym rozstrzygnięciu, iż organy nadzoru budowlanego wydały decyzję [...] października 2017 r., w której nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego z uwagi na istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę obejmujące bezodpływowy zbiornik na ścieki i gnojówkę, a w to miejsce wykonano przydomową oczyszczalnię ścieków.
Jak wynika z art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno – budowlanej wnosi sprzeciw, gdy:
1) zgłoszenie dotyczy robót budowlanych i budowy objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę,
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy,
3) zgłoszenie dotyczy obiektu tymczasowego.
Powołane w rozstrzygnięciach organów obu instancji przepisy, a to § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia DRZGW oraz art. 30 ust. 5 i art. 5aa ustawy Prawo budowlane nie stanowią podstawy do wniesienia sprzeciwu. Zwracając również uwagę na fakt, iż organ odwoławczy utrzymując rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy powołał się na przepisy, które w ogóle nie miały wpływu na decyzję pierwszoinstancyjną, co uzasadnia stwierdzenie, iż pozbawiono stronę jednej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności. Poza tym jeżeli organy nadzoru budowlanego w oddzielnym trybie prowadzą postępowanie w zakresie istotnych odstępstw od wydanego pozwolenia na budowę decyzja nakładająca obowiązek przedstawienia projektu zamiennego z powodu odstępstw dotyczących budowy oczyszczalni ścieków nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie art. 30 ust. 5 i 5aa Prawa budowlanego.
Organ prowadząc ponownie postępowanie winien uwzględnić stanowisko Sądu.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a w związku z art. 30 ust. 5 i ust. 5aa Prawa budowlanego orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło