II SA/Rz 1476/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [....] z dnia 22 września 2022 r., nr RZ.ZUO.2.4701.1666.OZ.2022.RW w przedmiocie określenia opłaty zmiennej oddala skargę. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] informacją ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne nr [...], OP/II kwartał/2022 na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. 2021 poz. 2233 ze zm.) dalej: P.w. ustalił podmiotowi A. sp. z o. o. z siedzibą w [...] (skarżąca, spółka) opłatę zmienną w wysokości 607 zł za pobór wód powierzchniowych do wytwarzania i przetwarzania koksu i produktów rafinacji ropy z rzeki [...] w km 32+100 w miejscowości [...] (obiekt nr [...]). Od informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne nr [...], OZ/II kwartał/2022 z dnia [...] sierpnia 2022r. skarżąca złożyła reklamację, w której po sprecyzowaniu podniosła, że nie jest pełnoprawnym właścicielem działek oraz obiektów, a tym samym nie jest zobowiązana do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Zakwestionowała także badania, pomiary a także inne czynności kontrolne Wód Polskich na podstawie których obliczona została kwestionowana opłata - bez wskazania jednak na czym ewentualne nieprawidłowości miałyby polegać. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] decyzjami z dnia [...] września 2022 r. na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1 pkt 2 i 14 ust. 2 i 6 pkt 2 P.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 10 lit. b, ust. 3 pkt 1, 2, ust. 7 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (DZ.U.2017.2502, dalej rozporządzenie) określił dla A. sp. z o. o. z siedzibą w [...] za okres II kwartału 2022 r. opłatę zmienną w wysokości 607 zł do wytwarzania i przetwarzania koksu i produktów rafinacji ropy z rzeki [...] w km 32+100 w miejscowości [...] (obiekt nr [....]). Organ nie uznał reklamacji skarżącej, gdyż informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne z dnia 22 września 2022 r. została naliczona prawidłowo zgodnie z art. 272 ust. 1 P.w. PGWWP Dyrektor Zarząd Zlewni w [...] wskazał, że A. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych w dniu 3 sierpnia 2022 r. wskazała, że korzysta z usługi wodnej polegającej na poborze wód powierzchniowych z rzeki [...] w km 32+100 w miejscowości [...] (obiekt nr [...]) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego oraz wskazała przeniesienie pozwolenia ([...]). Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie nr [...] na podstawie art. 411a P. w. przeniósł pozwolenie wodnoprawne na pobór wód powierzchniowych na km 32+300 z ujęcia [...] dla celów przemysłowych udzielonego [...] na rzecz A.. i decyzja ta stała się prawomocną w dniu 14 lipca 2022 r. Określenia wysokości opłaty zmiennej PGWWP Dyrektor Zarząd Zlewni w [...] dokonał w oparciu normę prawną wynikająca z art. 272 ust. 1 P.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 10 lit. b, ust. 3 pkt 3, ust. 3 pkt 1, 2, ust. 7 pkt 8. Od powyższej decyzji skargę wniosła skarżąca w której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: – naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - niesprawdzenie w dostępnych rejestrach stanu własności przedmiotowej nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt nr [...] w [....] oraz niezwrócenie się do Komornika Sądowego w Sądzie Rejonowym w [...] Ł. S. prowadzącego postępowanie egzekucyjne, którego przedmiotem była m.in. nieruchomość, na której znajduje się obiekt nr [...]. – naruszenia art. 8, 9 i 10 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie motywów czym kierował się organ negatywnie rozpatrując reklamację skarżącej bez odniesienia się do podniesionych przez skarżącą kwestii oraz niepoinformowanie skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydanie decyzji w niniejszej sprawie uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organowi celem ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu sprawy, a w szczególności stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt nr [...] w [...], w sytuacji, kiedy to skarżąca wielokrotnie informowała o skomplikowanym stanie prawnym przedmiotowych nieruchomości i jej charakterze jako osoby, której oddano w dozór część nieruchomości wraz z infrastrukturą. Skarżąca wskazała, że nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy w sytuacji, tym bardziej gdy kwestionuje ona ustalenia dotyczące badań pomiarów oraz innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami na podstawie których ustalono opłatę. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. Organ zasadnie określił dla skarżącej opłatę zmienną za pobór wody powierzchniowej z rzeki [...] w km 32+300 w m. [...] (obiekt nr [...]). Wskazać należy, że za usługi wodne należy przy tym rozumieć, zgodnie z art. 35 ust. 1 P.w. usługi polegające na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. W myśl art. 35 ust. 2 pkt 1 i 3 P.w. w skład usług wodnych wchodzą pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych oraz odbiór i oczyszczanie ścieków. Korzystanie z usług wodnych to więc pobór wód powierzchniowych lub podziemnych a także oddawanie ścieków oczyszczonych. Podmiotem korzystającym z usług wodnych jest więc ten podmiot, który dokonuje tego typu czynności (pobór lub oddawanie ścieków). Podmiot taki jest zobowiązany do wniesienia odpowiedniej opłaty na rzecz podmiotu właściwego w sprawach gospodarowania wodami. Przepis art. 268 P.w. stanowi, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 3) odprowadzanie do wód: a) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, b) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast; 4) pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych; 5) wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków z chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych. Stosownie do treści przepis art. 298 pkt 1 P.w. opłatę za usługi wodne powinien ponosić podmiot korzystający z usług wodnych. Definicja ta jako kryterium podlegania obowiązkowi za korzystanie z usług wodnych przyjmuje znamię czasownikowe korzystania z tych usług. Jest to jedyne kryterium określające pomiot zobowiązany do uiszczania takich opłat. Nie występują tutaj inne przesłanki odnoszące się np. do formy własności urządzeń służących do korzystania z usług wodnych czy tez innej formy władania urządzeniami do tego celu służącymi. Niezależnie zatem od stanu prawnego w zakresie własności czy tez władania urządzeniami służącymi do korzystania z usług wodnych zobowiązany do wniesienia opłaty jest ten, kto z tych usług korzysta. Opłaty jakie powinny zostać wniesione zostały przewidziane w przepisach art. 270 i następne P.w. i są to opłaty stałe i zmienne. Stosownie do art. 272 ust. 1 P.w. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3, przy czym - stosownie do ust. 10 - ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. W myśl natomiast art. 272 ust. 17 P.w. wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Z kolei - na mocy art. 273 ust. 1 P.w. - podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne (art. 273 ust. 5 P.w.), natomiast w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 P.w.). W ocenie sądu podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty za korzystanie z usług wodnych w postaci poboru wód jest skarżąca. Nie jest okolicznością sporną w sprawie, że przedsiębiorstwo to zostało w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wprowadzone w posiadanie infrastruktury służącej do korzystania z usług wodnych w postaci punktu ujęcia wody, a także oczyszczalni ścieków. Skarżący podmiot jest posiadaczem tych urządzeń wodnych. Nie budzi także wątpliwości fakt, co wynika z pism procesowych spółki, że urządzenia te w chwili, gdy uzyskała ona ich posiadanie były niesprawne, jednak na skutek działania samej spółki, zostały przywrócone do normalnej użyteczności w czasie za który została wymierzona opłata były użytkowane. W posiadaniu spółki były też urządzenia pomiarowe wskazujące na ilość pobranej wody i ilość odprowadzonych, oczyszczonych ścieków. Spółka była więc w posiadaniu sprawnej, działającej infrastruktury służącej do korzystania z usług wonnych. Z infrastruktury tej korzystała. Świadczą o tym zalegające w aktach sprawy dokumenty w postaci oświadczenia podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia opłaty zmiennej za drugi kwartał 2022 r. , w którym wykazała ona pobór 3171 m3 wody, przy czym całość została zużyta dla celów przetwarzania i wytwarzania koksu i rafinacji ropy naftowej. Podkreślić należy, że z samych danych przedstawionych przez spółkę wynika, że jest ona posiadaczem urządzeń wodnych służących korzystaniu z usług wodnych w postaci poboru wód i odprowadzania ścieków do wód, są one sprawne i ona jest w posiadaniu aparatury pomiarowej. Znany jest kwartalny pobór wody. Spółka jako zarządca decyduje o wykorzystaniu urządzeń wodnych. W tych okolicznościach zasadnym było uznanie przez organ, że jest ona podmiotem korzystającym z usług wodnych, które są rzeczywiście wykorzystywane. Oświadczenia spółki nie znajdują przy tym przeciwdowodu w postaci innych oświadczeń lub dokumentów. Nie wskazano, żeby z tych usług wodnych korzystał inny podmiot, w szczególności już posiadający pozwolenie wodnoprawne skoro w ramach postępowania egzekucyjnego w posiadanie tych urządzeń została wprowadzona skarżąca, ona je wyremontowała i z nich korzysta. Brak jest także podstaw do kwestionowania wartości zadeklarowanych przez spółkę. Organ oparł się na tych zadeklarowanych wartościach. W ocenie sądu, co już wyżej wskazano nie narusza prawa określenie opłaty zmiennej podmiotowi faktycznie dokonującemu korzystania z usług wodnych, nawet w sytuacji gdy nie jest on właścicielem urządzeń wodnych, a jedynie ich posiadaczem decydującym o sposobie z nich korzystania. Zarówno informacje z pism procesowych, jak i złożonych deklaracji prowadzą do przyjęcia, że nie naruszył prawa organ uznając, że to skarżąca jest podmiotem korzystającym z usług wodnych. Kwestie własnościowe nie maja tutaj pierwszoplanowego znaczenia. Wysokość stawek opłat za usługi wodne określa § 5 ust. 1 rozporządzenia w którym wskazano, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wynoszą m.in. pkt 10 do celów wytwarzania i przetwarzania koksu i produktów rafinacji ropy naftowej: a) 0,115 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych, b) 0,057 zł za 1 m3 pobranych wód powierzchniowych. W rozpoznawanej sprawie organ w sposób prawidłowy wyliczył wysokość należnej opłaty zmiennej, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wody powierzchniowej do celów wytwarzania i przetwarzania koksu i produktów rafinacji ropy naftowej (0,057 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (2,8) oraz współczynnik różnicujący właściwy dla części obszaru państwa (1,2) i ilości pobranych wód powierzchniowych (3171 m3) – ilości określonej na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych. Odnosząc się do zarzutu, że skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy w sytuacji, wskazać trzeba na regulację zawartą w art. 273a P.w. W myśl tego przepisu, w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się, co czyni zarzut spółki niezasadnym. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.