II SA/Rz 1481/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. M. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B. M. i A. M. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi B. M. i A. M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" lub "SKO" z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił na wniosek T. O. warunki zabudowy na zmierzenie inwestycyjne pod nazwą: Budynek mieszkalny jednorodzinny na działkach nr 2660, 2662 położonych w R. przy ul. [...]. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. złożonym osobiście w siedzibie Kolegium skarżący złożyli odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wyjaśnili, że w dniu 6 maja 2015 r. udali się do Urzędu Miasta [...], gdzie uzyskali informację, że w powyższej spawie wydana została decyzja ustalająca warunki zabudowy. Na zalegających w aktach zwrotnych potwierdzaniach odbioru przesyłek zawierających odpis decyzji widniało nazwisko "M.". Decyzja ta nie została jednak doręczona skarżącym, a żadne z nich podpisu na zwrotkach nie składało. Wobec tego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy zachowując wymagany termin zwrócili się o jego przywrócenie, wskazując równocześnie, że rozważenia wymaga czy w stosunku do nich w obrocie prawnym w ogóle funkcjonuje wskazana wyżej decyzja administracyjna, tj. czy nie powinna zostać im doręczona w sposób prawem przewidziany. Opisanym na wstępie postanowieniem Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podstawie prawnej powołując art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") Kolegium wyjaśniło, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. skarżący odebrali decyzję ustalającą warunki zabudowy z dnia [...] kwietnia 2015 r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 kwietnia 2015 r. Zatem odwołanie wniesione w dniu 7 maja 2015 r. złożone zostało po terminie. Dodatkowo fakt doręczenia przesyłki potwierdził goniec Urzędu Miasta [...] S. N. Brak winy uzasadniający przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej musi wiązać się z istnieniem obiektywnej przeszkody do skutecznego terminowego dokonania tej czynności. Podanym przez skarżących argumentom o niedoręczeniu im decyzji przeczą zalegające w aktach zwrotne potwierdzeni odbioru, a zatem okoliczności, na które powołują się skarżący nie mogą być traktowane w kategorii przeszkody nie do przezwyciężenia, a uchybienie terminu ma charakter zawiniony. Ponadto strona która powołuje się na okoliczność braku doręczenia decyzji może wnieść odwołanie wyłącznie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji innym stronom postępowania , a zatem w okresie kiedy decyzji jest nieostateczna . Po uzyskaniu przez decyzję waloru ostateczności stronom przysługuje prawo do złożenia wniosku o wznowienia postepowania. W skardze na opisane na wstępie postanowienie skarżący zażądali jego uchylenia oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 40 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia im decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. podczas gdy do doręczenia nie doszło mimo, że na odwrocie poświadczenia odbioru decyzji podkreślono, że doręczenia dokonano adresatowi, - art. 58 § 1 k.p.a. polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej decyzji pomimo uprawdopodobnienia braku naszej winy w uchybieniu terminu (zakładając, że w ogóle doszło do doręczenia decyzji oraz że doręczenie to było skuteczne w dniu wynikającym z treści potwierdzenia odbioru), - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez nieprzesłuchanie osoby doręczającej decyzję, działającej z upoważnienia organu w obecności skarżących oraz poprzez nieustalenie czy skarżący mieli możliwość odebrania pisma w terminie wynikającym ze zwrotnego potwierdzenia odbioru z uwagi na charakter ich pracy. Przy piśmie z dnia 17 marca 2016 r. pełnomocnik skarżących przedłożył do akt sprawy postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia podpisów A. M. i B. M. na zwrotnych potwierdzeniach odbioru wskazując, że z uzasadnienia tego postanowienia bezsprzecznie wynika, że podpisy skarżących widniejące na zwrotnych potwierdzeniach odbioru decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie są podpisami nakreślonymi przez skarżących, co potwierdza prawidłowość stanowiska skarżących, a także fakt, że skarżący nie z własnej winy uchybili ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem – art. 1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych. Sąd administracyjny rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego są bezsporne. Przed Prezydentem Miasta [...] toczyło się postępowanie z wniosku T. O. o ustalenie warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne p.n. "Budynek mieszkalny jednorodzinny" z udziałem skarżących. W aktach administracyjnych widnieją dwa zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., podpisane przez adresatów z adnotacją: "doręczono adresatowi osobiście" w dniu 16 kwietnia 2015 r. W dniu 6 maja 2015 r. skarżący dowiedzieli się o tym doręczeniu. Złożyli odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu organ wskazał, że fakt doręczenia przesyłki dodatkowo potwierdził goniec Urzędu Miasta [...]. W aktach administracyjnych zalega postanowienie Prokuratury Rejonowej w sprawie o popełnienie przestępstwa a w jego uzasadnieniu informacja, że z opinii biegłego wydanej w sprawie karnej wynika, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są podpisami żadnego ze skarżących ani też gońca Urzędu Miasta [...]. Przywrócenie terminu to instytucja o charakterze proceduralnym mająca na celu ochronę jednostki przed skutkami uchybienia terminu. Przepis art. 58 określa cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione kumulatywnie. Jedną z przesłanek jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Przepisy K.p.a. mówiąc o przywróceniu terminu stanowią o uprawdopodobnieniu, a nie udowodnieniu "co ma pierwszorzędne znaczenie jeżeli chodzi o odformalizowanie postępowania administracyjnego oraz uproszczenie postępowania dowodowego". Pojęcie "uprawdopodobnienie" nie zostało prawnie zdefiniowane, zgodnie zaś z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego to "przekonać o prawdopodobieństwie". Nie ma też wątpliwości, że dla jego rekonstrukcji będzie miało znaczenie obowiązywanie zasady prawdy obiektywnej z art. 7 K.p.a. "Uprawdopodobnienie" nie daje pewności – w przeciwieństwie do udowodnienia – lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie w opinii E. Iserzona służy celowi "obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenia odpowiadają prawdzie". Orzecznictwo sądów administracyjnych zauważa, że sam fakt wystąpienia w art. 58 § 1 K.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powoływała się podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2009 r., III SA/Łd 627/08). Do takiego zachowania zobowiązuje również jedna z zasad ogólnych a to pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa. Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu oświadczyli, że podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są ich podpisami wobec czego nie wiedzieli o wydaniu decyzji i nie mogli dochować terminu do złożenia odwołania. Organ nie podjął żadnej próby wyjaśnienia wiarygodności oświadczenia skarżących. W aktach administracyjnych o wydanie decyzji o warunkach zabudowy zapewne znajdowały się zwrotne potwierdzenia odbioru podpisane przez skarżących, poza tym powoływanie się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na oświadczenie gońca Urzędu Miasta [...] nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Złożenie oświadczenia w postępowaniu administracyjnym aby mogło mieć znaczenie w sprawie musi spełniać wymogi formalne przewidziane w K.p.a. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie wydana w sprawie karnej opinia biegłego potwierdziła wiarygodność oświadczenia skarżących, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie były ich podpisami. Również podpis doręczyciela nie był jego podpisem. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie skarżący uprawdopodobnili, że brak było ich winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.