II SA/Rz 1484/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-11-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku ze sprawą dotyczącą pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika?Ratio decidendi
Osoba zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w sprawach z zakresu pomocy społecznej, która jednocześnie wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla własnego utrzymania, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zwolnienie z kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli spełnione są przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który podtrzymała na urzędowym formularzu. Wskazała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, korzysta ze środków pomocy społecznej (pobiera zasiłek okresowy w wysokości 275 zł) i posiłków z "kuchni dla ubogich".Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
J. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Żądania te podtrzymała następnie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF). Wskazała w nim, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie może liczyć na niczyje wsparcie, dlatego korzysta ze środków pomocy społecznej – aktualnie pobiera zasiłek okresowy (275 zł), który przeznacza na żywność. Korzysta także z posiłków wydawanych w "kuchni dla ubogich".
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", przewidziane zostało, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ze względu na fakt, iż decyzja objęta skargą J. W. dotyczy niewątpliwie wskazanego wyżej przedmiotu (zasiłek celowy), to zwolniona jest ona z obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Oznacza to jednocześnie, że złożony przez skarżącą wniosek podlega rozpoznaniu wyłącznie w zakresie dotyczącym żądania ustanowienia profesjonalnego zastępcy prawnego. Tego rodzaju żądanie mieści się w granicach tzw. częściowego prawa pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.), którego przesłanką przyznania jest niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Z uwagi na to, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez strony wszelkich kosztów postępowania związanych ze swoim w nim udziałem (art. 199 P.p.s.a.), to wykazanie zasadności wniosku o wsparcie ze środków publicznych spoczywa na składającym go. Winien on zatem w tym celu złożyć klarowne i wyczerpujące oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikają okoliczności uzasadniające udzielenie mu żądanej pomocy. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, J. W. wykazała, że nie stać jej na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Jedynym jej dochodem jest bowiem zasiłek okresowy, otrzymywany ze środków pomocy społecznej w wysokości 275 zł. Oczywistym jest, że w obecnych realiach jest to kwota niewystarczająca na zapewnienie sobie egzystencji na minimalnym nawet poziomie. Wskazuje na to zresztą fakt, że skarżąca korzysta z posiłków wydawanych w "kuchni dla ubogich". Dla rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania strony nie bez znaczenia jest także fakt, że jest to osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku z tego tytułu, nie dysponująca jakimkolwiek majątkiem, jak też oszczędnościami pieniężnymi.
W takich okolicznościach niezbędnym jest przyznanie J. W. wsparcia, o które wnioskuje, jako że niewątpliwie nie ma ona jakichkolwiek możliwości finansowych, aby pokryć koszty wynagrodzenia pełnomocnika, o którego ustanowienie się ubiega.
Niniejsze orzeczenie znajduje podstawę w art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło