II SA/Rz 1485/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-04-06

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Krystyna Józefczyk, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zapewnienie bezpłatnej dostawy wody pitnej jako formy odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez eksploatację studni głębinowych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zapewnienie bezpłatnej dostawy wody pitnej jako formy odszkodowania, ponieważ takie żądanie ma charakter cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., jeśli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ administracji zwraca podanie wnoszącemu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej Burmistrza do zapewnienia jej bezpłatnej dostawy wody pitnej jako formy odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez eksploatację studni głębinowych przez spółkę, co spowodowało obniżenie lustra wody w jej studni. Organ I instancji zwrócił podanie, wskazując na właściwość sądu cywilnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania -skargę oddala- Przedmiotem skargi A.M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej Kolegium, z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu podania wydane w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 3 czerwca 2016 r. A.M. reprezentowana przez D.W. zwróciła się o wydanie decyzji zobowiązującej Burmistrza [...] do zapewnienia bezpłatnej dostawy wody pitnej na jej posesję, położoną w R., przy ul. [...], co stanowiłoby formę odszkodowania za wyrządzoną szkodę przez A S.A. z siedzibą w [....] (obecnie B S.A.). Wytwórnia w szerokim zakresie eksploatowała w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości wnioskodawczyni studnie głębinowe na skutek czego nastąpiło obniżenie lustra wody w istniejących studniach kopanych i konieczne stało się zaprzestanie pobierania wody z przydomowych ujęć. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") zwrócił wnioskodawczyni podanie z dnia 3 czerwca 2016 r. wyjaśniając, że wniosek ma na celu dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, dla których realizacji właściwy jest tryb postępowania cywilnego i które to roszczenia powinny być kierowane przeciwko ewentualnemu sprawcy szkody - B S.A. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła A.M. kwestionując prawidłowość stanowiska organu I instancji i zarzucając mu niewyjaśnienie powodów dla których uznał brak możliwości rozpatrzenia jej podania na gruncie prawa wodnego. Kolegium opisanym na wstępie postanowieniem działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie podania albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu, co wynika z art. 66 § 3 k.p.a. Przepis ten reguluje m.in. sytuację, w której organ administracji publicznej po dokładnym zbadaniu treści podania ustali, że nie tylko nie jest właściwy do wszczęcia i rozstrzygnięcia sprawy, ale sprawa należy do właściwości sądu powszechnego. Zdaniem Kolegium w obecnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa materialnego, który uprawniałby organ administracji publicznej do wydania decyzji o treści jakiej żąda wnioskodawczyni. Żądanie wnioskodawczyni dotyczy sfery cywilnoprawnej, a kwestia oceny zasadności roszczenia cywilnoprawnego nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia administracyjnego jakiego domaga się wnioskodawczyni - wobec generalnej zasady orzekania w takich sprawach przez sąd powszechny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane wyżej postanowienie A.M. wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym jego wydanie postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wyjaśniła, że wybudowanie w 1974 r. przez Wytwórnię Filtrów "[...]" w [...] ujęcia wody położonego w bezpośrednim sąsiedztwie jej siedliska spowodowało obniżenie lustra wody i jej zanik m.in. w studni należącej do jej dziadka T.M.M. W efekcie pozbawiło ją to możliwości korzystania z wody na własnym gruncie. Powołała się na decyzję z dnia [...] listopada 1974 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody [...], którą zobowiązano [...] w S.M. do naprawienia m.in. na rzecz T.M. szkody powstałej w związku z obniżeniem się w studniach gospodarczych zwierciadła wody uniemożliwiającym korzystanie z wody mieszkańcom wsi W. na skutek eksploatacji studni głębinowych nr 1, 2, 3 przez [...] w S.M. Naprawienie szkody miało nastąpić poprzez doprowadzenie wody pitnej do gospodarstw rurociągiem z doprowadzeniem końcówek rurociągu do podwórza każdego gospodarstwa. Obowiązek nałożony ww. decyzją w jej ocenie dotyczy każdoczesnego właściciela ujęcia. W ocenie skarżącej stanowisko organów orzekających w sprawie jest błędne, a podstawą do wydania wnioskowanej decyzji przez Starostę w przedmiocie odszkodowania są przepisy ustawy Prawo wodne. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Oznacza to, że Sąd kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd może uwzględnić skargę tylko w sytuacji gdy dopatrzy się naruszenia prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 P.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskiem z dnia 3 czerwca 2016 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza S.M., aby zapewnił jej bezpłatną dostawę wody, co stanowiłoby formę odszkodowania za szkody wyrządzone przez wytwórnię filtrów, która w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej usytuowała studnię głębinową. To spowodowało obniżenie lustra wody w jej studni kopanej i likwidację studni. Wytwórnia filtrów została zobowiązana do wybudowania na swój koszt nitki sieci wodociągowej i doprowadzenia wody do poszkodowanych w ramach odszkodowania, w tym również do skarżącej. Urządzenia wodociągowe zostały aktem notarialnym przekazane na rzecz gminy i pobiera opłaty za wodę. Skarżąca w ramach odszkodowania domaga się bezpłatnego korzystania z wodociągów i dostarczania jej wody. Zasadnie przyjmuje organ, że w obecnym stanie prawnym brak jest przepisu na gruncie prawa administracyjnego, który uprawniałby organ administracji publicznej do rozstrzygnięć żądanych przez stronę, tj. zapewnienia jej bezpłatnej dostawy wody pitnej. Organy administracji publicznej działają łącznie na podstawie i w granicach prawa. Żądanie takie ma charakter cywilnoprawny, a więc nie może być rozstrzygane przez organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a. jeżeli żądanie wniesiono do organu niewłaściwego, lub z żądania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, to organ do którego podanie wniesiono zwraca jej stronie. Z tych względów na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło