II SA/Rz 1489/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie z dnia 13 października 2020 r. nr 34 w przedmiocie powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy – skargę oddala – Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rzeszowie (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 13 października 2020 r., nr 34 utrzymująca w mocy decyzję - kartę powołania - Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia 8 września 2020 r. nr 1040/2020/00607, w sprawie powołania D. K. (dalej: "Skarżący") do odbycia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 58 ust. 1, 2, 3, art. 100 ust. 1 i ust. 3, art. 101 ust. 5 i ust. 10, ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1541; dalej: "ustawa o powszechnym obowiązku obrony" oraz "u.p.o.o."), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych (Dz.U z 2015, poz. 321; dalej: "rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych"). Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją - kartą powołania seria [...], Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] powołał Skarżącego do odbycia krótkotrwałych obowiązkowych ćwiczeń wojskowych zaplanowanych w okresie 12-16 października 2020 r. w WKU w [...]. Skarżący odebrał kartę powołania w dniu 10 września 2020 r. W odwołaniu Skarżący powołał się na niemożliwość odbycia ćwiczeń wojskowych ze względu na świadczone usługi [...] i zakontraktowanie realizacji zamówień. Na dowód przedłożył kopie umów na realizację zamówień [...] z klientami, z terminami realizacji: wrzesień 2020 r., październik 2020 r., listopad 2020 r., grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty/marzec 2021 r. Wyjaśnił, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług [...] i powołanie na obowiązkowe ćwiczenia znacznie utrudni mu wykonywanie usług, na które ma podpisane umowy z klientami. Organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, obowiązkowi służby wojskowej, podlegają obywatele polscy, począwszy od dnia, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt pięć lat życia, a posiadający stopień podoficerski lub oficerski - sześćdziesiąt trzy lata życia. Powołując się z kolei na art. 55 ust. 1 pkt 1 wyjaśnił, że obowiązek służby wojskowej polega m.in., na odbywaniu ćwiczeń wojskowych przez: 1) żołnierzy rezerwy, 2) osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, 3) ochotników, którzy zgłoszą się do ich odbycia i nie podlegają obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej. Z kolei na podstawie z art. 100 ust. 3 wskazanej powyżej ustawy, do odbycia ćwiczeń wojskowych nie powołuje się żołnierzy rezerwy, którzy: 1) prowadzą własną kampanię wyborczą w przypadku kandydowania do organów, o których mowa w art. 65 ust. 4 – w czasie jej trwania, 2) zostali wybrani na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, albo senatora — w czasie trwania kadencji; 3) zostali przeznaczeni do odbycia służby zastępczej lub odbyli tę służbę. Jak dalej wskazał organ, ustawowe przypadki zwolnienia z obowiązku służby, zawiera art. 58 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony zgodnie, z którym obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają osoby wymienione w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby, a także kobiety w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu, sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu, sprawujące opiekę nad dziećmi od lat ośmiu do szesnastu, osobami obłożnie chorymi, osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym osobom (art. 58 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony). Organ II instancji podkreślił, że przepisy te zawierają zamknięty katalog przypadków, w których nie powołuje się żołnierzy rezerwy do odbycia ćwiczeń wojskowych. Żaden z opisanych przypadków nie miał miejsca w sprawie, w związku z tym stwierdził brak podstaw do uchylenia karty powołania na ćwiczenia wojskowe. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji poinformował Skarżącego, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych życiowo ma prawo wystąpić z wnioskiem o zwolnienie z ćwiczeń wojskowych w oparciu o § 15 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ćwiczeń woskowych. W skardze do Sądu Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1) i § 16 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2004 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy w zw. z § 15 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ćwiczeń wojskowych poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji - karty powołania, przez nieuwzględnienie okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej, zawarte z klientami umowy na realizację zamówień [...], obecnie do końca maja 2021 r., okoliczności, że jest jedynym żywicielem rodziny a brak realizacji zamówień [...] narazi jego i jego rodzinę na brak środków finansowych na utrzymanie rodziny, niezdolność do pracy a co za tym idzie także do służby wojskowej i do odbycia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych m.in. w czasie od [...] października 2020 r. do [...] października 2020 r., a także i obecną niezdolność do służby wojskowej i odbycia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych z uwagi na przewlekłe problemy zdrowotne - [...] i farmakoterapię w związku, z którymi zamierza wystąpić o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, tj. przesłanek zwalniających od obowiązku służby wojskowej i odbycia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy prawidłowym winno być uchylenie przez organ II instancji, decyzji organu I instancji oraz umorzenie w całości postępowania toczącego się przed organem I instancji; b) art. 7, art. 77 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji nieuprawnionych i dowolnych ustaleń faktycznych. Na tej podstawie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rzeszowie oraz poprzedzającej ją decyzji - karty powołania seria [...] Nr [...]. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam wskazane. Do skargi dołączył zaświadczenia lekarskie, z których wynika podejrzenie [...] oraz zaświadczenie o niezdolności do pracy w dniach [...] października 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Dodatkowo w uzasadnieniu wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] wynika, że Skarżący nie składał wniosku o zwolnienie go z ćwiczeń wojskowych. Wydruk zaświadczenia lekarskiego po raz pierwszy dołączył do skargi. Nie można zatem zarzucać organowi, że nie zwolnił Skarżącego z ćwiczeń wojskowych skoro nie składał wniosku, a organ na dzień wydania decyzji nie miał wiedzy o niezdolności do pracy Skarżącego, która według przedłożonych dokumentów miała miejsce od [...] do [...] października 2020 r. Dodał przy tym, że zwolnienie z ćwiczeń ma charakter fakultatywny. Skarżący został pouczony o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie go z ćwiczeń, jednak wniosku nie złożył. Końcowo zaznaczył, że praca zawodowa lub prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej nie stanowią podstawy do niepowoływania do czynnej służby wojskowej. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1317/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił oba wydane w sprawie rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przepis art. 101 ust. 10 ustawy o powszechnym obowiązku obrony zawiera kompletną normę kompetencyjną, która w sposób szczegółowy określa zakres upoważnienia udzielonego Radzie Ministrów w zakresie obowiązkowych ćwiczeń wojskowych. Dokonując porównania treści upoważnienia ustawowego z treścią wydanego na jego podstawie rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych, Sąd stwierdził, że rozporządzenie nie zawiera koniecznego elementu, tj. okresu, na jaki wprowadza się obowiązkowe ćwiczenia wojskowe. Jest zatem pozbawione wszystkich wymaganych ustawą elementów, tym samym stanowi naruszenie normy kompetencyjnej. Zdaniem Sądu wymogu określenia okresu na jaki wprowadzono obowiązek ćwiczeń wojskowych nie może spełniać ich bezterminowe wprowadzenie, w sytuacji gdy w normie upoważniającej ustawodawca wyraźnie sformułował nakaz uwzględnienia okresu, na który wprowadza się ten obowiązek. Wobec powyższego, Sąd uznał, że norma prawna zawarta w § 1 ww. rozporządzenia jest niezgodna z delegacją ustawową zawartą w art. 101 ust. 10 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, stanowi zatem wadliwą podstawę prawną zaskarżonych decyzji, co oznacza konieczność ich uchylenia. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 października 2024 r. sygn. akt III OSK 4980/21, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji podważył jedynie prawidłowość zastosowania jednego z przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji, a mianowicie § 1 ww. rozporządzenia wydanego na podstawie art. 101 ust. 10 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, uznając, że przepis ten stanowi wadliwą podstawę zaskarżonych decyzji. W swoich rozważaniach Sąd całkowicie pominął natomiast pozostałe przywołane przez organ w decyzji przepisy, którymi były przepisy rangi ustawowej. Nie przeanalizował, czy przepisy te nie mogły stanowić samoistnej podstawy prawnej decyzji w sprawie powołania Skarżącego do odbycia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych. NSA nie podzielił również stanowiska Sądu pierwszej instancji, że niezgodność z delegacją ustawową § 1 ww. rozporządzenia prowadzi do wadliwości podstawy prawnej zaskarżonych decyzji, skutkującej koniecznością wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem NSA stwierdzona przez Sąd pierwszej instancji "wadliwość" rozporządzenia sprowadza się jedynie do jego nieprecyzyjności czy też niedokładności. NSA wskazał, że na podstawie art. 101 ust. 10 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, organ miał prawo do wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych dla żołnierzy rezerwy. Nie nastąpiło więc żadne wykroczenie poza granice ustawowego upoważnienia. Rozporządzenie nie zawiera natomiast określenia czasu wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń żadnym konkretnym terminem. W ocenie Sądu drugiej instancji nie może być jednak żadnych wątpliwości, że okres ten wynika z czasu obowiązywania samego rozporządzenia. Dodatkowo NSA zauważył, że przepisy ustawy określają łączny czas ćwiczeń wojskowych, co oznacza, że obowiązek ten nie może być uznany za bezterminowy. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania NSA zobowiązał Sąd pierwszej instancji do dokonania oceny, czy w świetle obowiązujących na datę wydania zaskarżonej decyzji przepisów prawa, zachodziły podstawy prawne do powołania Skarżącego do odbywania ćwiczeń wojskowych. W piśmie procesowym z 4 grudnia 2024 roku Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentacji medycznej oraz orzeczenia nr [...] i wniosku z 15 listopada 2024r, o zmianę kategorii wojskowej. Podtrzymał wniosek skargi o uchylenie decyzji Organu I oraz II instancji, Podtrzymał stanowisko, że w jego przypadku zachodziły przesłanki do zwolnienia go z obowiązku służby wojskowej i odbycia ćwiczeń wojskowych. W tym zakresie ponownie powołał się na okoliczności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Opisał również szczegółowo występujące u niego problemy zdrowotne, które stały się przyczyną złożenia wniosku o zmianę kategorii wojskowej oraz wydanego orzeczenia o czasowej niezdolności do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skargę D. K. należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiadała ówcześnie obowiązującemu prawu. Należy przy tym zaznaczyć, że o sposobie rozpoznania niniejszej sprawy zaważyły wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z 16 października 2024r. III OSK 4980/21. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym poglądem NSA, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej. Przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Na gruncie niniejszej sprawy przesądzające znaczenie ma fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 października 2024r. o sygn. III OSK 4980/21 uchylił poprzednio wydany wyrok WSA w Rzeszowie z d 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1317/20 a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd zakwestionował podstawy, w oparciu o które WSA w Rzeszowie poprzednio uchyli zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą decyzją Organu I instancji. Naczelny Sąd zakwestionował możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonych decyzji z uwagi na "wadliwość" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych. NSA podkreślił, że uprawniony organ wypełnił ustawową delegację i pozostał w granicach tej delegacji. Miał bowiem, wynikające z ustawy prawo do wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych dla żołnierzy rezerwy. Nie nastąpiło więc żadne wykroczenie poza granice ustawowego upoważnienia. Rozporządzenie nie zawiera natomiast określenia czasu wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń żadnym konkretnym terminem. Nie może być jednak żadnych wątpliwości, że okres ten wynika z czasu obowiązywania samego rozporządzenia. NSA wskazał również, że w oparciu o delegację zawartą w art. 101 ust. 10 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązkowe ćwiczenia wojskowe dla żołnierzy rezerwy i osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub wystąpienia potrzeb Sił Zbrojnych, a także w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego, uwzględniając cel wprowadzania ćwiczeń wojskowych, kategorie osób objętych obowiązkiem ich odbycia, a także okres, na który wprowadza się ten obowiązek. Taki obowiązek został wprowadzony kolejnymi rozporządzeniami, w tym między innymi rozporządzeniem Rady Ministrów z 11 lutego 2015 r., obowiązującym w dacie powołania skarżącego do odbycia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych. W istocie przepis rozporządzenia stanowi uszczegółowienie obowiązku odbycia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych. Rozważenia zatem wymaga, czy powołanie na ćwiczenia wojskowe znajduje oparcie w przepisach ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Rozważań takich w zaskarżonym wyroku zabrakło, wobec czego sprawę należało skierować do ponownego rozpoznania. Rozpatrując sprawę ponownie w zakresie ww. wiążących zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy na przepisy, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, które stanowiły podstawę do powołania Skarżącego na ćwiczenia wojskowe. Zgodnie z art. 58 ust. 1 u.p.o.o., obowiązkowi służby wojskowej, w zakresie określonym w niniejszej ustawie, podlegają obywatele polscy, począwszy od dnia, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt pięć lat życia, posiadający stopień podoficerski lub oficerski - sześćdziesiąt trzy lata życia. Stosownie do art. 58 ust. 2 u.p.o.o., obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby. Ponadto, zgodnie z art. 58 ust. 3 u.p.o.o., obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają kobiety: 1) w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu; 2) sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu; 3) sprawujące opiekę nad: a) dziećmi od lat ośmiu do szesnastu, b) osobami obłożnie chorymi, c) osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, d) osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, e) osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym osobom. Jak przewiduje art. 100 ust. 1 u.p.o.o., obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 100 ust. 3 u.p.o.o., na ćwiczenia wojskowe i do okresowej służby wojskowej nie powołuje się żołnierzy rezerwy, którzy: 1) prowadzą własną kampanię wyborczą w przypadku kandydowania do organów, o których mowa w art. 65 ust. 4 - w czasie jej trwania; 2) zostali wybrani na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, albo senatora - w czasie trwania kadencji; 3) zostali przeznaczeni do odbycia służby zastępczej lub odbyli tę służbę. Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.o.o. osoby, które odbywają m.in. ćwiczenia wojskowe stają się żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Mając na względzie wyżej przytoczone regulacje wskazać należy, że obowiązek służby wojskowej ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli polskich. Obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej (art. 100 ust. 1 u.p.o.). Ustawa zawiera regulacje dotyczące zwolnienia określonych grup obywateli z obowiązku służby wojskowej. Jednak na dzień wydania zaskarżonej decyzji wobec Skarżącego nie zachodziła żadna z okoliczności, umożliwiająca zwolnienie go ze służby wojskowej z mocy prawa. Na dzień wydania karty powołania a następnie zaskarżonej decyzji Skarżący posiadał kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A, zgodnie z ostatecznym orzeczeniem o nr [...] z [...] marca 2007r. Nie zachodziły wobec Skarżącego okoliczności, wskazane w: - art. 58 ust. 2 u.p.o.o. (trwała niezdolność do służby), - art. 58 ust. 3 u.p.o.o. (przepis ten dotyczy kobiet), - art. 100 ust. 3 u.p.o.o. (prowadzenie kampanii wyborczej, wybór na posła lub senatora, zastępcza służba wojskowa). Należy mieć przy tym na uwadze, że na podstawie art. 60 ust. 1 u.p.o.o., powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych, albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób określony przez Ministra Obrony Narodowej. Karta powołania jest decyzją administracyjną. Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.o.o., powołani do czynnej służby wojskowej są obowiązani stawić się do tej służby w określonym terminie i miejscu. Stają się oni żołnierzami w czynnej służbie wojskowej z chwilą stawienia się do tej służby w określonym miejscu. Jak przewidywał art. 63 u.p.o.o., sposób odbywania czynnej służby wojskowej oraz obowiązki i uprawnienia żołnierzy określa ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia i zarządzenia, a także regulaminy i rozkazy wydane przez Ministra Obrony Narodowej (art. 63). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że organ administracyjny, powołując skarżącego na ćwiczenia wojskowe, uprawniony był wyłącznie do zweryfikowania aktualności odbycia ćwiczeń wojskowych przez żołnierza rezerwy. Podobnie, rolą organu odwoławczego było sprawdzenie zasadności tego powołania i ewentualna ocena, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 58 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 100 ust. 3 u.p.o., stwarzające w konsekwencji możliwość wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że w postępowaniu tym organ bada jedynie, czy na żołnierzu rezerwy ciąży ustawowy obowiązek do odbycia - jak w niniejszej sprawie - ćwiczeń wojskowych, a nie czy sytuacja osobista powołanego do służby pozwala mu na odbycie tych ćwiczeń. Obowiązek ten jest realizowany poprzez doręczenie żołnierzowi karty powołania, zaś organ odwoławczy jedynie kontroluje prawidłowość jej wydania, przy czym - co należy podkreślić - ustawodawca wyłączył suspensywność wniesienia odwołania. Jak przewiduje bowiem art. 60 ust. 2a u.p.o.o., od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej służy powołanemu odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego, składane za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. W razie ogłoszenia mobilizacji lub w czasie wojny odwołanie nie przysługuje (zob. wyrok NSA z 4.04.2023 r., III OSK 2079/21, LEX nr 3518638). Mając na względzie powyżej wskazany zakres kontroli wskazać należy, że zaskarżona decyzja odpowiadała ówcześnie obowiązującemu prawu. Wobec Skarżącego, który na dzień wydania decyzji był zdolny do czynnej służby wojskowej wydano kartę powołania na ćwiczenia wojskowe, które miały odbyć się w ciągu 4 dni od [...] do [...] października 2020r. Jak wskazano powyżej, z uwagi na brzmienie art. 60 ust. 2a u.p.o.o., wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonalności karty powołania, która jest decyzją administracyjną. W związku z powyższym na dzień wydania zaskarżonej decyzji obowiązek odbycia ćwiczeń wojskowych był nadal aktualny. Wobec Skarżącego nie ujawniono okoliczności, wymienionych w art. 58 ust. 2 i 3 oraz art. 101 ust. 3 u.p.o.o., które z mocy ustawy zwalniałyby go z obowiązku odbycia ćwiczeń wojskowych. Skarżący w odwołaniu oraz w skardze powoływał się na okoliczności, dotyczące sytuacji zawodowej i rodzinnej oraz stanu zdrowia, które w jego ocenie winny były stanowić podstawę do zwolnienia go z obowiązku odbycia ćwiczeń wojskowych. W tym zakresie należy wskazać, że możliwość zwolnienia z odbycia ćwiczeń wojskowych była przewidziana w § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych (Dz. U. poz. 950 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem : "dowódca jednostki wojskowej zwalnia żołnierza z ćwiczeń wojskowych jednodniowych, krótkotrwałych i długotrwałych w ostatnim dniu ich odbywania, a z ćwiczeń wojskowych rotacyjnych - w danym dniu lub po okresie ich odbywania" (ust. 1). Zwolnienie żołnierza z ćwiczeń wojskowych dowódca jednostki wojskowej stwierdza w rozkazie (§ 15 ust. 2). Dowódca jednostki wojskowej po zakończeniu ćwiczeń wojskowych sporządza, dla celów ewidencyjnych, wykaz żołnierzy rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe, i w terminie nieprzekraczającym trzech dni po dniu zakończenia ćwiczeń przesyła ten wykaz do wojskowego komendanta uzupełnień (§ 15 ust. 3). Wykaz, o którym mowa w ust. 3, powinien w szczególności zawierać rodzaj odbytych ćwiczeń wojskowych, określonych w art. 101 ust. 1 u.p.o. i czas ich trwania. (§ 15 ust. 4). W razie zmiany kategorii "A" zdolności do czynnej służby wojskowej na inną kategorię lub wystąpienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 58 ust. 3 oraz art. 100 ust. 3 i 4 u.p.o.: 1) dowódca jednostki wojskowej zwalnia żołnierza z ćwiczeń wojskowych przed ich zakończeniem; 2) wojskowy komendant uzupełnień zwalnia żołnierza rezerwy albo osobę przeniesioną do rezerwy niebędącą żołnierzem rezerwy z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem. (§ 15 ust. 5). W razie śmierci najbliższego członka rodziny albo obłożnej choroby lub zaistnienia innych szczególnie uzasadnionych okoliczności: 1) dowódca jednostki wojskowej może zwolnić żołnierza z ćwiczeń wojskowych przed ich zakończeniem, jeżeli udzielenie urlopu jest niewystarczające; 2) wojskowy komendant uzupełnień może zwolnić żołnierza rezerwy albo osobę przeniesioną do rezerwy niebędącą żołnierzem rezerwy z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem (§ 15 ust. 6). Zwolnienie żołnierza z ćwiczeń wojskowych na podstawie § 15 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 2015 r. jest odrębnym postępowaniem, prowadzonym w innym trybie i na innych zasadach niż poprzez wniesienie odwołania od karty powołania na ćwiczenia wojskowe (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2022 r., sygn. III OSK 1346/21, LEX nr 3442554). Tym samym postępowanie w przedmiocie zwolnienia z ćwiczeń stanowi odrębną instytucję prawną, należącą do właściwości w przypadku zaistnienia: "innych szczególnie uzasadnionych okoliczności" - dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień (§ 15 ust. 6). Skarżący w niniejszej sprawie został w zaskarżonej decyzji pouczony o treści § 15 ust. 6 ww. rozporządzenia i o możliwości oraz trybie wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z ćwiczeń. Natomiast podnoszone w odwołaniu a następnie skardze okoliczności, które mogłyby zostać poddane ocenie w ramach postępowania o zwolnienie z ćwiczeń wojskowych nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości wydania samej karty powołania. Odnosząc się do argumentów zawartych w piśmie procesowym Skarżącego z 4 grudnia 2024r. należy wskazać, że nie mogły one mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Orzeczenie z [...] stycznia 2021r. dotyczyło przyznania Skarżącemu kategorii B – czasowo niezdolny do służby wojskowej i obowiązywało w okresie przypadającym już po terminie ćwiczeń wojskowych, na które Skarżący został powołany. Taka sama sytuacja zachodzi w przypadku wniosku Skarżącego o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej na E. Wniosek ten pochodzi z dnia 15 listopada 2024r. a zatem nie dotyczył okresu, kiedy to powołano Skarżącego na ćwiczenia wojskowe. Zatem w terminie ćwiczeń wojskowych (od [...] do [...] października 2020r.) wobec Skarżącego nie zachodziła przesłanka trwałej niezdolności do służby wojskowej, o której mowa w art. 58 ust. 2 u.p.o.o. Jak wskazano powyżej ewentualne okoliczności dotyczące czy to sytuacji zdrowotnej, czy też zawodowej mogłyby zostać ocenione w ramach przesłanki zaistnienia innych szczególnie uzasadnionych okoliczności z § 15 ust. 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r., gdyby Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z ćwiczeń wojskowych. Okoliczności te nie miały jednak wpływu bezpośredniego na prawidłowość wydania karty powołania, gdyż w terminie wyznaczonych ćwiczeń wojskowych Skarżący posiadał kategorię A zdolności do czynnej służby wojskowej. Należy podkreślić, że Sąd I instancji w wytycznych, zawartych w wyroku NSA z 16 października 2024r., III OSK 4980/21 został zobowiązany do oceny, czy powołanie na ćwiczenia wojskowe znajdowało oparcie w przepisach ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Po dokonaniu kontroli w tym zakresie Sąd stwierdził, że powołanie Skarżącego na ćwiczenia wojskowe znajdowało oparcie w treści art. 58 ust. 1, art. 100 ust. 1 u.p.o.o. oraz art. 101 ust. 5 i ust. 10 u.p.o.o. w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych (Dz. U. z 2015, poz. 321). Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.