II SA/Rz 1490/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz odmowy uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty z dnia [...]; nr [...]; II SA/Rz 1490/21 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi J. H. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej o uznaniu za osobę bezrobotną oraz o odmowie uznania za osobę bezrobotną. W podstawie prawnej organ wskazał art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2021 r. poz. 1100 ze zm. – zwana dalej: "ustawą") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a."). Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika następujący stan faktyczny. W dniu 2 maja 2018 r. J. H. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w [...] jako poszukująca pracy. Wymieniona przedłożyła dokument U2 wystawiony przez instytucję francuską. Następnie w dniu 15 maja 2018 r. do PUP w [...] wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) w [...] informujące o otrzymaniu dnia 7 maja 2018 r. dokumentu U2 J. H. zezwalającego na transfer zasiłku dla bezrobotnych od 1 maja 2018 r. do 31 lipca 2018 r., wydanego przez władze Francji. Następnie w dniu 1 sierpnia 2018 r. J. H. złożyła wniosek o wykreślenie z rejestru poszukujących pracy. Natomiast decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o uznaniu J. H. za osobę bezrobotną od dnia 1 sierpnia 2018 r. W okresie od [...] kwietnia 2019 r. do [...] lipca 2019 r. J. H. odbywała staż na stanowisku [...], pobierając z tego tytułu stypendium. Staż został zorganizowany w ramach projektu "Mój cel - moje zatrudnienie" współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o utracie przez J. H. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lipca 2019 r. z powodu podjęcia przez ww. zatrudnienia na stanowisku, którego koszty wyposażenia lub doposażenia zostały zrefundowane z Funduszu Pracy. W dniu 19 lipca 2019 r. do PUP w [...] wpłynęło pismo w którym WUP poinformował o otrzymaniu z instytucji francuskiej dokumentów: formularz PD U1, w którym potwierdzono następujące okresy: od 22 maja 2014 r. do 12 maja 2017r. jako okres ubezpieczenia J. H. z tytułu zatrudnienia u pracodawcy francuskiego oraz od 31 maja 2017 r. do 1 sierpnia 2018 r. jako okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, w tym okres pobierania zasiłku w ramach tzw. transferu od 2 maja 2018 r. do 1 sierpnia 2018 r. Okres pobierania zasiłku do 1 sierpnia 2018 r. potwierdzony przez instytucję francuską w dokumencie U1 pokrywa się z rejestracją wymienionej jako osoby bezrobotnej w PUP w [...] w dniu 1 sierpnia 2018 r. Zaś w piśmie z dnia 24 lipca 2019 r. WUP poinformował, że dnia 23 lipca 2019 r. J. H. złożyła oświadczenie, że we francuskim urzędzie pracy była zarejestrowana do dnia [...] lipca 2018 r. Nadto poinformowano o wystąpieniu do francuskiej instytucji właściwej z prośbą o korektę dokumentu PD U1 w zakresie dotyczącym okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych we Francji od 31 maja 2017 r. do 1 sierpnia 2018 r., w tym okresu pobierania zasiłku w ramach tzw. transferu od 2 maja 2018 r. do 1 sierpnia 2018 r. W odpowiedzi na to wystąpienie francuska instytucja potwierdziła, że informacje zawarte w formularzu PD U1 są poprawne. J. H. zachowała uprawnienia do zasiłku w okresie od 2 maja 2018 r. do 1 sierpnia 2018 r., a formularz U2 zawiera błędne informacje (pismo WUP z dnia 2 kwietnia 2021 r.). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] uchylił w całości decyzję ostateczną Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o uznaniu J. H. za osobę bezrobotną od dnia 1 sierpnia 2018 r. i jednocześnie odmówił uznania J. H. za osobę bezrobotną od dnia 1 sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu organu wskazał, że w związku z tym, że do dnia 1 sierpnia 2018 r. J. H. pobierała zasiłek dla bezrobotnych we Francji, w tym w ramach tzw. transferu w okresie od 2 maja 2018 r. do 1 sierpnia 2018 r., nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Dnia 6 kwietnia 2021 r. wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, nieznana organowi w dniu wydania decyzji, zatem zasadnym było wznowienie postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenie decyzji oraz wydanie nowej co do istoty sprawy na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Postanowieniami z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...] Starosta sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z [...] kwietnia 2021 r. i decyzji z [...] kwietnia 2021 r. w zakresie nazwiska strony. Odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2021 r. złożyła J. H. Wyjaśniła, że jako osoba rejestrująca się w Urzędzie Pracy w [...] przedstawiła oryginalne dokumenty z Urzędu Pracy we Francji (wniosek U2). Na podstawie tych dokumentów jednoznacznym było od kiedy może zarejestrować się jako bezrobotna. Wskazała, że nie ponosi winy, że urząd we Francji zmienił datę (termin). W międzyczasie została skierowana na staż. Aktualnie, po wydanej decyzji, musiałaby zwrócić 3000 zł. Jest natomiast [...] i nie ma możliwości zwrotu takiej kwoty. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo Starosta wznowił postępowanie, gdyż zaistniała przesłanka o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ ten wydając dnia 1 sierpnia 2018 r. decyzję o uznaniu J. H. za osobę bezrobotną od dnia 1 sierpnia 2018 r. nie dysponował wiedzą o błędnie wystawionym przez francuską instytucję właściwą formularzu U2. Organowi zatrudnienia nie była znana okoliczność pobierania przez odwołującą w okresie od 2 maja 2018 r. do 1 sierpnia 2018 r. zasiłku dla bezrobotnych transferowanego z Francji. Tym samym Staroście [...] nie był znany fakt pozostawania przez J. H. w dniu 1 sierpnia 2018 r. w rejestrze poszukujących pracy urzędu pracy we Francji. Powołując się na § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. z 2012 r. poz. 1299) oraz art. 64 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 5, t. 5, str. 72, ze zm. - zwanego dalej "rozporządzeniem 883/2004") oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-m ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 sierpnia 2018 r.) Wojewoda wyjaśnił, że bezrobotnym może być osoba zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Po utracie pracy w danym państwie członkowskim UE osoba (chcąca poszukiwać pracy w innym państwie członkowskim i pobierać zasiłek dla bezrobotnych) powinna zarejestrować się w urzędzie pracy państwa, na obszarze którego była zatrudniona w celu nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a w państwie, w którym będzie poszukiwać pracy - zarejestrować się jako poszukująca pracy. Tym samym w drugim z wymienionych państw nie może być zarejestrowana jako bezrobotna w tym samym czasie. Taka możliwość zaistnieje dopiero po upływie okresu pobierania zasiłku transferowego i przebywania w tym okresie oraz nadal na obszarze państwa, w którym osoba ta była zarejestrowana jako poszukująca pracy. Z powyższych przyczyn Wojewoda w sprawie uznania J. H. za bezrobotną od dnia 1 sierpnia 2018 r. stwierdził zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i konieczność zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do argumentów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest przyznanie statusu bezrobotnego. W postępowaniu tym nie rozstrzygano o zwrocie nienależnie przyznanego świadczenia pieniężnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J. H. podtrzymała w całości stanowisko zawarte w odwołaniu. Raz jeszcze podkreśliła, że w dniu rejestracji w UP w [...] przedstawiła oryginalne dokumenty z Urzędu pracy we Francji (U2). Wynikało z nich od kiedy może zarejestrować jako osoba bezrobotna. Nie ponosi winy w zakresie zmiany daty przez francuską instytucję. Wyjaśniła, że jest [...] i nie stać jej na zwrot sumy pobranej za staż. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach - sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.). Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znacznie ma fakt, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2018r. Starosta przyznał Skarżącej status osoby bezrobotnej od dnia 1 sierpnia 2018r. Odnośnie okresu poprzedzającego organ I instancji na podstawie dokumentu U2, przedstawionego przez Skarżącą z instytucji [...] przyjął, że w okresie od 1 maja 2018r. do 31 lipca 2018r. Skarżąca była uprawniona do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w ramach transferu tego świadczenia w ramach koordynacji zabezpieczenia społecznego. Powyższe uprawnienie wynikało z posiadania przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej we Francji. Jednocześnie w celu spełnienia wymogów z art. 69 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 28 z 30.01.1997, str. 1, z późn. zm.) i w art. 64 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.) - w okresie od 2 maja 2018r. do 31 lipca 2018r. Skarżąca była zarejestrowana w PUP w [...] jako poszukująca pracy. W dalszej kolejności Skarżąca została zarejestrowana w dniu 1 sierpnia 2018r. jako osoba bezrobotna na podstawie decyzji Starosty z dnia [....] sierpnia 2018r. Status ten przysługiwał Skarżącej do dnia 10 lipca 2019r. w wyniku wyrejestrowania. Z kolei Wojewódzki Urząd Pracy w wyniku wyjaśnień dotyczących statusu Skarżącej jako osoby bezrobotnej w dniu 2 kwietnia 2021r. poinformował organ I instancji, że w wyniku ustaleń prowadzonych z instytucją [...] uzyskał wiążącą informację, znajdującą potwierdzenie w treści dokumentu U1, że Skarżąca była uprawniona do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w ramach [...] systemu zabezpieczenia społecznego w okresie od 31 maja 2017r. do 1 sierpnia 2018r., w tym w okresie od 2 maja 2018r. do 1 sierpnia 2018r. zasiłek dla bezrobotnych pobierany był w ramach tzw. transferu. Jak wyjaśniła instytucja [...] formularz U2, którym legitymowała się Skarżąca zawierał błędne informacje. Powyższe oznaczało, że w dniu 1 sierpnia 2018r. Skarżąca posiadała jeszcze status osoby bezrobotnej we Francji. Jednocześnie z tym samym dniem Skarżąca uzyskała ww. status w Polsce. Organ I a następnie II instancji uznał, że pokrywanie się w tym dniu statusów osób bezrobotnej w dwóch Państwach Członkowskich prowadzi do konieczności wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy przyznać rację organom, że pozyskanie w dniu 3 lutego 2021r. od instytucji francuskiej informacji co do rzeczywistego okresu, w którym Skarżącej przysługiwał status osoby uprawnionej do zasiłku dla bezrobotnych we Francji świadczy o ujawnieniu nowej okoliczność faktycznej, która istniała w dniu wydania decyzji z dnia 1 sierpnia 2018r., lecz nie była wtedy znana organowi I instancji z powodu błędnych informacji, zawartych w formularzu U2. Niemniej wydana w wyniku wznowienia postępowania decyzja z dnia [...] kwietnia 2021r. a następnie zaskarżona decyzja – nie mogą zostać uznane za prawidłowe. Organy I oraz II instancji przyjęły, że należy po pierwsze uchylić decyzją ostateczną Starosty z dnia [...] sierpnia 2018r. Prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie Sąd nie kwestionuje. Jednak po drugie organy w wyniku wznowienia odmówiły uznania Skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 1 sierpnia 2018r. W tym zakresie Sąd uznaje rozstrzygnięcie organów za nieprawidłowe. Zdaniem Sądu jeżeli organy uzyskał wiedzę, że Skarżącej we Francji przysługiwał status osoby bezrobotnej do dnia 1 sierpnia 2018r. włącznie to nie ma przeszkód, aby w ramach wznowienia postępowania rozstrzygnąć o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej w Polsce od dnia, w którym Skarżącej nie przysługiwało już we Francji. uprawnienie do otrzymywania zasiłku dla osoby bezrobotnej. Organ działając w trybie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej uznania za osobę bezrobotną, nie może tej sprawy administracyjnej załatwić tylko w sposób częściowy, polegający na rozstrzygnięciu o odmowie przyznania statusu bezrobotnego. Jeżeli ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało z jaką datą osoba żądająca rejestracji nabyła kwalifikacje z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, to należało o tym rozstrzygnąć w granicach wznowionego postępowania, stosując w tym celu przepisy dotyczące sprawy rejestracji osób bezrobotnych w postaci art. 33 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, w tym wypadku o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej z datą, która nie pokrywała się z uprawnieniami Skarżącej w innym Pastwie Członkowskim. Instytucja wznowienia postępowania nie może skutkować – w przypadku uchylenia decyzji dotychczasowej - pozbawieniem strony skarżącej uprawnień za cały okres, w tym także ten gdy strona spełniała materialnoprawne warunki do ich przyznania. Istotą sprawy nie było tylko i wyłącznie rozstrzygnięcie, czy skarżąca w stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dniu 1 sierpnia 2018 r., spełniała przesłanki uznania za bezrobotną, ale czy może być - a jeżeli tak - to z jaką datą, uznana za osobę bezrobotną (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 7 lutego .2019 r., II SA/Rz 1277/18, LEX nr 2635426 por. również wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. II SA/Bd 385/18, baza CBOSA; orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 151 ust. 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wobec tego organy orzekając wyłącznie o odmowie przyznania Skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 sierpnia 2018 r., nie orzekły o całości sprawy dotyczącej rejestracji w sytuacji gdy wnioskodawczyni posiadała cechy pozwalające nabyć jej ten status, tylko w innym okresie czasowym, niż orzekł pierwotnie organ zatrudnienia. WSA podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, według którego odmowa przyznania statusu bezrobotnego z datą wsteczną nie tylko pozbawia możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną, ale także pozbawia prawa do zabezpieczenia społecznego narażając obywatela na ujemne konsekwencje jakie z tej odmowy wynikają. Takiemu orzeczeniu nie przeszkadza przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, który nie zakazuje orzekania o pozbawieniu statusu wyłącznie na okres, w którym bezrobotny nie spełniał warunków ustawowych. Zatem w ocenie Sądu odmowa przyznania Skarżącej statusu osoby bezrobotnej bez jednoczesnego rozstrzygnięcia w granicach wznowionego postępowania o przyznaniu tego statusu z chwilą gdy zaistniały do tego ustawowe warunki, stanowiło o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania w postaci art. 151 ust. 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zebrane w sprawie dowody nie mogły stanowić wyłącznego oparcia dla decyzji o odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej, bowiem umożliwiały dzięki zastosowaniu instytucji wznowienia jednoczesne rozstrzygnięcie o nadaniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 19 kwietnia 2021r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Skarżąca zwolniona była z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca pouczona o treści ww. przepisu nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu przez Wojewodę wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.