II SA/Rz 1493/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 11 lipca 2023 r. nr I-III.7721.9.3.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – skargę oddala – II SA/Rz 1493/23 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi B.J. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 11 lipca 2023 r. nr I-III.7721.9.3.2023, wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14.06.1906 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - zwana dalej "k.p.a.") stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z 21 lutego 2023 r. nr 4.7.2023, znak: AB.6740.4.3.2023, Starosta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno - budowlany i udzielił E. Sp. z o.o. z/s w K., pozwolenia na budowę: farmy fotowoltaicznej "L.1" o mocy do 1.0 MW wraz z infrastrukturą techniczną: panele fotowoltaiczne na wolnostojących stalowych konstrukcjach montażowych, inwertery fotowoltaiczne, kontenerowa stacja transformatorowa z zestawem urządzeń, zewnętrzne instalacje elektryczne: n/n, oświetlenia, monitoringu, uziemienia, układy pomiarowe i zabezpieczenia na działce ewid. nr [...] położonej w obrębie ewid. L., jedn. ewid. S. Od tej decyzji odwołanie złożył B.J. wnioskując o jej uchylenie. Podał, że na działce nr [...] stanowiącej jedną całość, inwestor planuje prawdopodobnie usytuować trzy instalacje. Jako strona postępowania (sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [...]), nigdy nie został poinformowany o wszczęciu postępowania, możliwości zapoznania się z zebranymi materiałami oraz o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] położonej w miejscowości L. Zaznaczył, że inwestycja ma być realizowana na terenie stanowiącym enklawę z każdej strony zabudowanej budownictwem mieszkaniowym jednorodzinnym i zagrodowym. Obszar niekorzystnego oddziaływania instalacji obejmie również jego działkę i działki sąsiednie. Obszar planowanej zabudowy oraz sąsiadujących działek jest atrakcyjny widokowo z możliwością budowy nowych domów. Wskutek inwestycji niewątpliwie dojdzie do obniżenia wartości sąsiadujących z farmą nieruchomości. Inwestycja realizowana jest na gruntach klasy IV o bardzo dobrej kulturze rolnej. Zamierzenie powodować podwyższone pole elektromagnetyczne wywołujące negatywne oddziaływanie na zdrowie osób zamieszkujących bezpośrednio przy farmie, zaś przewidziana w decyzji realizacja oświetlenia oraz monitoring tej inwestycji zakłóci mir sąsiednich posesji. Wojewoda Podkarpacki, opisanym na wstępie postanowieniem z 11 lipca 2023 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ zacytował treść art. 127 § 1, art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. i wyjaśnił, że przeprowadzona analiza akt sprawy wykazała, że decyzja organu I instancji została doręczona odwołującemu w dniu 24 lutego 2023 r., na adres ustalony w trakcie prowadzonego postępowania. Potwierdza to zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, na którym widnieje adnotacja, że została ona doręczona dorosłemu domownikowi, który podjął się oddać pismo adresatowi. Czternastodniowy termin do wniesienia przez B.J. odwołania upłynął 10 marca 2023 r. Tymczasem wyżej wymieniony odwołanie nadał w placówce pocztowej 11 marca 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na to postanowienie złożył B.J. podkreślając, że wbrew ustaleniom organu jego odwołanie zostało złożone w terminie. Wyjaśnił, że decyzja Starosty z 21 lutego 2023 r. faktycznie została nadana u operatora pocztowego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, ale w dniu 27 lutego 2023 r. i doręczona do niego 28 lutego 2023 r. Na potwierdzenie tych czynności skarżący przesłał kserokopię koperty, w której przesłano decyzję. Wyjaśnił, że odwołanie złożył 11 marca 2023 r. a dokonanie tych czynności potwierdził w placówce urzędu pocztowego. Skarżący zawnioskował o uchylenie postanowienia Wojewody, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w kwestionowanym postanowieniu. Podał, że wystąpił do Starosty o wyjaśnienie okoliczności podniesionych przez skarżącego. W piśmie z 18 sierpnia 2023 r. Starosta wskazał, że decyzja z 21 lutego 2023 r. została skutecznie doręczona B.J. w dniu 24 lutego 2023 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru oraz wydruk z zakładki "śledzenie przesyłek" Poczty Polskiej). Omyłkowo decyzję tę przesłano i doręczono ponownie B.J. przesyłką nadaną 27 lutego 2023 r. (doręczenie – 28 lutego 2023 r.). Jako dowód omyłkowego doręczenia decyzji Starosta przesłał zwrotne potwierdzenie odbioru oraz wydruk ze strony "śledzenie przesyłek". Wojewoda zauważył, że doręczenie pisma w toku postępowania może nastąpić tylko raz. Ponowne doręczenie stronie decyzji nie wywołuje żadnego skutku procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem, kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 11 lipca 2023 r. stwierdzające, że odwołanie B.J. od decyzji Starosty [...] z dnia 21 lutego 2023 r. nr AB.6740.4.3.2023 o pozwoleniu na budowę farmy fotowoltaicznej L.1 zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 17 sierpnia 2023 r. II SA/Gd 67/23; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga przy tym podkreślenia, że treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Ponadto stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie bada przyczyn, z powodu których strona uchybiła terminowi. Ustalenia stanu faktycznego ograniczają się bowiem wyłącznie do ustalenia daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji, daty wniesienia środka zaskarżenia oraz czy odwołanie wniesiono w terminie określonym art. 129 § 2 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzja Starosty [...] z dnia 21 lutego 2023 r. Nr 4.7.2023 znak: AB.6740.4.3.2023, została nadana u operatora pocztowego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W decyzji tej organ I instancji zawarł pouczenie co do prawa wniesienia odwołania oraz trybu jego wniesienia. Decyzja ta została doręczona skarżącemu (nr przesyłki [...]) w dniu 24 lutego 2023 r., na adres ustalony w trakcie prowadzonego postępowania przez organ I instancji. Powyższe potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, na którym widnieje adnotacja, że została ona doręczona dorosłemu domownikowi, który podjął się oddać pismo adresatowi. Mając na względzie powyższe oraz przepis art. 129 § 2 Kpa stwierdzić należy, iż czternastodniowy termin do wniesienia przez Pana B.J. odwołania upłynął w dniu 10 marca 2023 r. Natomiast z akt sprawy wynika, że odwołanie Pana B.J. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 11 marca 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania, niewątpliwie w stanie faktycznym sprawy oznacza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Skarżący wykazał, że decyzja organu I instancji została mu doręczona po raz drugi przez Starostę; przesyłkę tą nadano 27 lutego 2023 r. i doręczono mu ją 28 lutego 2023 r. (nr przesyłki [...]). Okoliczność ta jest bez znaczenia w tej sprawie. Rację ma Wojewoda stwierdzając w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1342/19). Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 369/20, cyt. "Ponowne późniejsze doręczenie tej samej decyzji nie czyni nieskutecznym wcześniejszego doręczenia decyzji w trybie art. 44 § 4 k.p.a., gdyż bezskuteczny upływ terminu awizacji prowadzi do ziszczenia się fikcji doręczenia w ostatni jej dzień. Doręczenie decyzji w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz, zaś ponowne doręczenie decyzji stronie nie wywołuje żadnego skutku procesowego (por. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2015 r., sygn. II GSK 348/14; z 26 października 2017 r., sygn. akt II OSK 244/16)". Mając pojęcie na uwadze Sąd na podst. art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadna.