II SA/Rz 1494/14

WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-07

Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać właścicielowi gruntu wykonanie zabezpieczenia spływu wód opadowych na podstawie potencjalnej możliwości powstania szkody, czy też szkoda musi być realna i faktycznie wystąpić?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego tylko wtedy, gdy zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Potencjalna możliwość powstania szkody, niepoparta dowodami o jej faktycznym wystąpieniu, nie jest wystarczającą przesłanką do nałożenia takiego obowiązku. Szkoda musi być realna i objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym lub uniemożliwiać dotychczasowe użytkowanie nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją Burmistrza, a następnie utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do wykonania zabezpieczenia spływu wód opadowych z ich działki na działkę sąsiednią. Organy uznały, że utwardzenie terenu na działce skarżących zmieniło stosunki wodne i może prowadzić do szkód na działce sąsiedniej. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, w tym brak dowodów na wystąpienie szkody oraz że utwardzenie terenu istniało od lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. B. i D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zabezpieczenia spływu wód opadowych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżących M. B. i D. B. solidarnie kwotę 540 zł /słownie: pięćset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi D.B. i M.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], zwanego dalej SKO lub Kolegium z dnia [...] września 2014r., nr [...] wydana w przedmiocie wykonania zabezpieczenia spływu wód opadowych. Z akt sprawy wynika, że decyzją wydaną przez Burmistrza Miasta [..] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] nakazano M. i D.B. właścicielom działki nr 1322 obr [...] D. wykonanie zabezpieczenia spływu wód opadowych z działki nr 1322 na działkę sąsiednią numer 1323 obr [....] D. poprzez wykonanie dodatkowego korytka ściekowego z prefabrykatów betonowych na działce nr 1322, usytuowanego wzdłuż dolnej krawędzi powierzchni utwardzonej kruszywem i kostką brukową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w trakcie oględzin stwierdzono, że powierzchnia działki nr 1322 znajduje się ok. 150 cm powyżej działki nr 1323. W wyniku zniwelowania kąta położenia działek znajdujących się na naturalnym zboczu powstały tarasy a na działce nr 1322 przy granicy z dz. nr 1323 powstała skarpa, która została zabezpieczona płytami ażurowymi. Według oceny organu utwardzenie powierzchni terenu poprzez ułożenie kostki brukowej oraz utwardzenie części działki służącej jako dojazd do budynku w bardzo bliskiej odległości od granicy działki nr 1323 spowodowało zmianę stosunków wodnych, co w konsekwencji powoduje spływ wody w kierunku nr 1323 i zwłaszcza w przypadku nawalnych opadów deszczu podmywanie murku betonowego znajdującego się na działce nr 1323. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji D.B. i M.B. zarzucili naruszenie przepisów prawa poprzez naruszenie zasady "prawo nie działa wstecz", jak również poprzez niedokładne, stronnicze wyjaśnienie stanu istniejącego na terenie przedmiotowych działek, pominięcie w toku postępowania przedstawionych przez odwołujących dowodów w sprawie, jako załączników do protokołów z oględzin i odwołaniu do SKO [...]. Ponadto zarzucono, iż nakazano wykonania zabezpieczeń w sytuacji gdy biegły nie potwierdza wystąpienia szkód spowodowanych spływem wód z działki nr 1322. Kolegium wymienioną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w postawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a." i art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145), zwanej dalej "ustawą". W uzasadnieniu wyjaśniło, że podstawą materialno-prawną decyzji jest art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy, po myśli którego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Spowodowanie takich działań skutkuje nałożeniem nakazów przewidzianych w art. 29 ust. 3 powołanej ustawy. Do ustalenia, czy doszło do zmiany stosunków wodnych, organ I instancji powołał biegłego specjalistę w celu wykonania opinii dotyczącej analizy spływu wód opadowo- roztopowych na działkach nr 1322 i 1323 obręb 5 położonych w D. Biegły w swojej opinii wskazał, że wykonane przez niego przeglądy w/w działek nie stwierdzają powstania szkód, jednocześnie wskazując iż należy taką możliwość przewidywać w przypadku nawalnych opadów i zaniedbań w utrzymaniu rowka odwodniającego w granicy przedmiotowych działek. Organ wyjaśnił, że do zastosowania przepisów art. 29 ust. 1 i ust. 3 nie jest konieczne, stwierdzenie szkody, która już wystąpiła, lecz stwierdzenie samej, potencjalnej możliwości powstania szkody na skutek większych opadów czy roztopów. Przyjęte w omawianych przepisach pojęcie "szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie" nie może być ujmowane wyłącznie w oparciu o cywilnoprawne pojęcie szkody rozumianej jako uszczerbek majątkowy, dlatego do zastosowania tych przepisów nie jest konieczne wykazanie, że szkoda już wystąpiła (a tym bardziej ustalenia jej wysokości). Wystarczy, że na podstawie logicznego wnioskowania opartego o zwykłe doświadczenie życiowe można przyjąć, iż skutkiem zmiany kierunku spływu wody będzie powstawanie szkód (Wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., II OSK 1035/11). Jak wynika również z opinii biegłego wykonanie utwardzenie terenu przez właścicieli działki nr 1322 przy użyciu kostki brukowej na znacznej części powierzchni posesji, należy oceniać jako działania zakłócające stosunki wodne. Takie działanie według biegłego zmieniło niekorzystnie współczynnik spływu powierzchniowego. Wobec powyższego oraz na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, że nastąpiła zmiana stosunków wodnych na działce nr 1322 ze szkodą dla działki nr 1323. Przez zmianę stanu wody na gruncie należy rozumieć zakłócenie naturalnego, wynikającego z ukształtowania terenu, spływu czy przepływu wody. Wykonanie zatem zabezpieczeń spływu wód opadowych roztopowych z działki nr 1322 na działkę sąsiednią nr 1323 poprzez wykonanie dodatkowego korytka ściekowego z prefabrykatów betonowych na działce nr 1322, usytuowanego wzdłuż dolnej krawędzi powierzchni utwardzonej kruszywem i kostką brukową spowoduje uregulowanie spływu wód opadowo-roztopowych, a w szczególności zapobiegnie wystąpieniu szkodom. D.B. i M.B. reprezentowani przez pełnomocnika adw. J.K. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargą na decyzję Kolegium z dnia [...] września 2014 r. zarzucając jej: - naruszenie art. 156 § 5 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta [....] z dnia [...] lipca 2014 r. z uwagi na niewykonalność tej decyzji w dniu jej wydania cechującą się trwałym charakterem; - naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust 1 i ust 3 ustawy polegające na ustaleniu, że nastąpiła zmiana stosunków wodnych poprzez utwardzenie powierzchni terenu ułożeniem kostki brukowej oraz utwardzenie części działki służącej jako dojazd do budynku w bardzo bliskiej odległości od granicy działki nr 1323, podczas gdy przedmiotowa kostka brukowa została położona w miejsce istniejących uprzednio na tym samym terenie od lat 90- tych płyt betonowych, a nadto nie doszło do utwardzenia części działki służącej jako dojazd do budynku, bowiem utwardzenie to istnieje również od lat 90-tych, a brak naruszenia stosunków wodnych został w tamtym stanie rzeczy stwierdzony prawomocną decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2000 r. , nr [...]. - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w szczególności poprzez: zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa opinii biegłego ze specjalności wodno - melioracyjnej, brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych przez uznanie, że sam fakt dokonania zmiany na gruncie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust 3 ustawy, podczas gdy właściciel może dokonywać na swoim gruncie różnego rodzaju zmian, lecz nie każde jego działanie prowadzić będzie do zmiany stosunków wodnych, przyjęcie, iż do niekorzystnego oddziaływania na działkę sąsiednią, może dojść w sytuacji tzw. deszczu nawalnego, co jedynie świadczyć może o tym, iż nie doszło do tej niekorzystnej zmiany, zaś w tym w przypadku jedynie wystąpienie tzw. siły wyższej może doprowadzić do szkody związanej z zalaniem. Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej, uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi oraz o zasądzenie od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Mając na względzie przedstawiony zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja wydana w przedmiocie wykonania zabezpieczenia spływu wód opadowych. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 469), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z brzmienia art. 29 ustawy wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają ona na grunty sąsiednie. Przepis art. 29 ust.3 ustawy stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przepis ten przewidujący przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom ma charakter alternatywny, o czym świadczy: "lub", a zatem wybór sposobu przywrócenia naturalnego stanu wód na gruncie zależy od ustaleń organu administracyjnego poczynionych w sprawie. Dla zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy niezbędne jest zatem łączne zaistnienie 2 przesłanek – zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Na gruncie niniejszej sprawy obowiązkiem organów było więc ustalenie, czy nastąpiła zmiana stanu wody na działce nr 1322 i czy zmiana ta spowodowała zalewanie działki nr 1323, a następnie czy konieczne jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego albo wykonanie właściwych urządzeń zapobiegających szkodom. W szczególności organy powinny ustalić, jaki był ostatnio stan wody na działce nr 1322, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak, to z jakiej przyczyny – czy z powodu dokonanych zmian, które szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty. Ustalenie tych okoliczności wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Zarówno bowiem ustalenie czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom tj. określenie odpowiednich "urządzeń", do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy, przekraczają wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń. Ustaleń tych organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Uzasadnienie decyzji winno odzwierciedlać wyniki postępowania dowodowego. I tak, po myśli art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie przepisy te naruszyły, nie ustaliły bowiem stanu faktycznego w sposób należyty, co jest niezbędnym elementem zastosowania właściwej normy prawa materialnego. Faktem spornym jest to, czy w sprawie w ogóle doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr 1322, bowiem brak jest wyczerpujących ustaleń organów w tym zakresie. Biegły o specjalności wodno – meliracyjenj inżynier T. K. w "Opinii do sporu wodnego" z maja 2014 r. uznał, że wykonanie utwardzenia terenu przy użyciu kostki brukowej należy oceniać w kategorii działania zakłócającego stosunku wodne oraz stwierdził, że utwardzenie poprzez uszczelnienie nawierzchni działki zmieniło niekorzystnie współczynnik spływu powierzchniowego. Po pierwsze biegły nie wskazał, ile wynosi teraz a ile wynosił ten współczynnik w stosunku do obecnej wartości ani nie wyjaśnił, w jaki sposób i na podstawie jakich danych został obliczony. Po drugie biegły pominął zupełnie okoliczność, że kostka brukowa została położona w miejsce istniejących wcześniej płyt betonowych (co wynika z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] skierowanego do L.F., zalegającego w aktach sprawy) mimo, że fakt ten ma istotne znaczenia dla przyjęcia, jakie i przez kogo podejmowane działania mogły spowodować zmianę stosunków wodnych na gruncie. Okoliczność pominięcia tego faktu w opinii została także przez organy przyjęta bez należytego krytycyzmu podczas, gdy pierwszy wniosek jaki nasuwa się po tego stwierdzenia, zawartego w opinii płyty betonowe wydają się stanowić bardziej szczelną barierę dla spływającej wody opadowej nawierzchnia z kostki brukowej, która po ułożeniu tworzy system rowków pomiędzy kostkami, w które w sposób naturalny wsiąka woda. Podkreślić w tym miejscu należy, że dowód z opinii biegłego tylko wtedy może stanowić podstawę rozstrzygnięcia, gdy biegły odniósł się do wszystkich zgłaszanych przez strony kwestii - tylko wówczas jego opinia będzie mogła być uznana za wiarygodną. Ponadto opinia biegłego podlega uzupełnieniu w sytuacji, kiedy zawiera nieścisłości lub jest niepełna, bowiem podlega takiej samej ocenie, jakiej organ dokonuje w odniesieniu do innych środków dowodowych. Opinia ta jako jeden z dowodów w sprawie, podlega bowiem ocenie przez organ, która to ocena dokonywana jest przy uwzględnieniu właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Przy zastosowaniu powyższych kryteriów, rzeczą organu jest dokonanie również oceny pozostałych dowodów zebranych w toku postępowania i wskazanie dlaczego swoje ustalenia oparł właśnie na tej konkretnej opinii, a nie innych dowodach. Takiej weryfikacji opinii biegłego organy nie dokonały mimo, że jest niepełna i nie wyjaśnia najważniejszych dla niniejszego postępowania kwestii. Ponadto prawidłowe przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego wymaga od organu prowadzącego postępowanie zapewnienia stronom możliwości zadawania pytań i zgłaszania uwag bezpośrednio biegłemu. Organ powinien zatem przeprowadzić rozprawę administracyjną oraz oględziny z udziałem biegłego i stron. Obowiązek taki wynika z przepisów art. 10 oraz art. 79 § 1 i 2 K.p.a., które przyznają wprost stronie prawo brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań świadkom, biegłym i pozostałym stronom oraz składania wyjaśnień. Temu obowiązkowi także nie uczyniły zadość. Niezależnie od nienależytego wyjaśnienia dokonania bądź też niedokonania zmiany stanu wody na gruncie, nieuprawnione jest także przyjęcie przez organy, iż na gruntach sąsiednich na skutek owej zmiany doszło do powstania szkody, a co za tym idzie nieuprawnione jest przyjęcie związku przyczynowego między zmianą stanu wody na gruncie, a tą szkodą. Treść protokołów oględzin oraz dokumentacja fotograficzna nie potwierdzają wystąpienia szkód na działce nr 1323, a i sama opinia definitywnie stwierdza, że do powstania takich szkód nie doszło. Nie wykazały ich dwukrotnie przeprowadzane oględziny oraz brak jest jakichkolwiek innych dowodów (np. dokumentacji fotograficznej) potwierdzających tę okoliczność. Przyjęte bezkrytycznie przez organy orzekające w sprawie stwierdzenie zawarte w opinii biegłego, iż należy dopuszczać możliwości powstania szkody w sytuacji nawalnych deszczów i zaniedbań w utrzymaniu rowka odwadniającego, nie zostało poparte żadną argumentacją. Taka nieuzasadniona teza postawiona przy spornych interesach stron podnoszących wzajemnie wykluczające się argumenty prowadzi, zdaniem Sądu do wypaczenia ratio legis przepisu art. 29 ust. 3 ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją rozbieżności czy zastosowanie sankcji z art. 29 ust. 3 ustawy możliwe jest w przypadku, gdy szkodliwe skutki zaistniały faktycznie, czy też gdy są one hipotetyczne nie zaś gdy są one przewidywane, hipotetyczne. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 16 czerwca 2011 r., II SA/Rz 334/11, LEX Nr 951488, podkreślił, że potencjalne powstanie szkody nie może być przesłanką do orzekania o nałożeniu obowiązku określonego w art. 29 ust. 3. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy. Sąd podziela ten pogląd. Sąd ponadto stwierdza, że organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, iż to działania właściciela działki o nr 1323 doprowadziły do obniżenia terenu, co winiem był uczynić w ramach prowadzonego postawania wyjaśniającego w sytuacji braku jednoznacznych dowodów na to, że skarżący dokonali zmiany stanu wody na gruncie. Dodatkowo Sąd stwierdza, że dokonanie wyboru jednej z sankcji przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom nakłada na organ obowiązek precyzyjnego określenia sposobu jego wykonania, umiejscowienia, określania jego wymiarów. Obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji takich wymogów nie spełnia, co czyni go niewykonalnym i może generować kolejne spory sąsiedzkie na tym tle. Nie wiadomo bowiem, w którym konkretnie miejscu miało zostać wykonane korytko ściekowe, na jak długim odcinku i jakie wymiary mają mieć rzeczone prefabrykaty betonowe. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż wykazane naruszenie przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło