II SA/Rz 1497/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg M. P. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku inwentarsko-składowego do stanu zgodnego z prawem - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. M. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku inwentarsko-składowego do stanu zgodnego z prawem. Do skargi tej składająca ją dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała w nim, że jest emerytką i ma 78 lat. Otrzymywane przez nią świadczenie to kwota 1030 zł; nie ma żadnych innych źródeł utrzymania. Z uwagi na problemy ze zdrowiem na leczenie wydaje miesięcznie ok. 200 zł. Skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielką domu o pow. ok. 120 m.kw., w którym mieszka wraz z synem, synową i wnuczką, prowadząc od nich jednak odrębne gospodarstwo domowe. Koszt wyżywienia to ok. 500 zł, natomiast opłaty za media i opał wynoszą od 300 do 350 zł. W odpowiedzi na wezwanie o podanie dodatkowych danych wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych, jak też telefonu komórkowego, a korzysta z telefonu stacjonarnego, nie ponosząc za niego opłat. Wynagrodzenie dla radcy prawnej, która reprezentowała ją w postępowaniu administracyjnym pokrył syn. Strona przedłożyła także wyciąg z rachunku bankowego, na który – jak podała – spływają środki dla jej syna związane z prowadzeniem przez niego gospodarstwa rolnego. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Koszty postępowania sądowego obowiązane są ponosić jego strony, co wynika z treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Tym samym, posiadając jakikolwiek dochód zobowiązane są do partycypacji w takich kosztach, stosownie do swoich możliwości. Odstąpić od powyższej zasady można tylko w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie, gdy spełniona jest przewidziana w powołanej ustawie przesłanka przyznania prawa pomocy. Ta ostatnia instytucja ma więc wyjątkowy charakter, a środki publiczne przeznaczone na jej finansowanie są ograniczone. Dlatego też przy podejmowaniu decyzji co do kwestii udzielenia stronie żądanego przez nią wsparcia należy ściśle wykładać ustawowe przesłanki powyższego. Wątpliwości zaś co do sytuacji materialnej strony nie powinny przemawiać na jej korzyść. Jak wynika z wniosku M. P., pobiera ona emeryturę w kwocie 1030 zł, którą przeznacza w całości na wyżywienie, leczenie i opłaty na utrzymanie domu, w którym mieszka. Nie do końca jasne są jednak możliwości płatnicze wymienionej. Wynika to z faktu, że – jak sama twierdzi – może liczyć na pomoc materialną syna, który płaci za korzystanie przez nią z telefonu stacjonarnego, jak też pokrył koszt wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika, który reprezentował stronę w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, z wyciągu z rachunku bankowego należącego do wnioskodawczyni wynika, że wpłynęły na niego środki w łącznej kwocie 2352, 67 zł, które – jak twierdzi strona – przekazywane są jej synowi z tytułu prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego i w całości przeznaczane na to gospodarstwo. Wątpliwości budzi jednak to, dlaczego wpływają one na konto skarżącej, nawet w sytuacji, gdy syn często wyjeżdża za granicą, kiedy w Polsce przebywa jego żona mieszkająca w tym samym, co skarżąca domu. Ponadto powołany wyciąg wskazuje także na zaciągniętą pożyczkę, co do której nie ma jakichkolwiek danych odnośnie do celu, zaspokojeniu którego miała ona służyć. Prywatne zobowiązania stron nie korzystają zaś zasadniczo z pierwszeństwa w spłacie przed należnościami publicznoprawnymi. To wszystko powoduje wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście M. P. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi przesłankę przyznania częściowego prawa pomocy, o które skarżąca się ubiega. Te zaś, co wyżej zaznaczono, nie mogą skutkować przychyleniem się do prośby strony. Z tych względów orzeczono o odmowie przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.