II SA/Rz 1497/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-12-08
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wykaże bardzo trudną sytuację materialną, uzyskując miesięczny dochód w kwocie 170 zł, ponosząc straty w gospodarstwie rolnym i posiadając jedynie zadłużony, wymagający remontu dom oraz udział w nieruchomości rolnej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, której jedyny dochód wynosi 170 zł miesięcznie, poniosła straty w gospodarstwie rolnym, posiada jedynie zadłużony i wymagający remontu dom oraz udział w nieruchomości rolnej, a także otrzymuje wsparcie od rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
K. K. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy, powołując się na bardzo trudną sytuację materialną, straty w gospodarstwie rolnym, samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, podeszły wiek i brak środków do życia. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty w kwocie 170 zł miesięcznie, posiada jedynie wymagający remont domu i udział w gospodarstwie rolnym, nie posiada oszczędności ani pojazdów mechanicznych.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni K. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skarg M. P. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku inwentarsko-składowego do stanu zgodnego z prawem - postanawia - przyznać wnioskodawczyni K. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku inwentarsko-składowego do stanu zgodnego z prawem.
Wezwana następnie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 500 zł K. K. wniosła o zwolnienie jej od tej opłaty z uwagi na bardzo trudną sytuację. Poniosła bowiem duże straty w gospodarstwie rolnym. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe; jest w podeszłym wieku i brakuje jej "pieniędzy na życie". Przedkładając następnie wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu skarżąca rozszerzyła swoje żądanie wskazując, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Ponowiła argument o stratach poniesionych w gospodarstwie rolnym związanych z gradobiciem oraz szkodami spowodowanymi przez zwierzęta. Wymieniona mieszka w domu o pow. 90 m.kw., wymagającym całkowitego remontu. Jest współwłaścicielką (udział 1/3) nieruchomości rolnej o pow. 8,41 ha. Wnioskodawczyni utrzymuje się w kwoty 170 zł miesięcznie, stanowiącej rentę kwartalną. Na niezbędne wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu brakuje jej środków, w związku z czym jest zadłużona.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie złożonego wniosku strona podała, że z uwagi na bardzo niski dochód kupuje tylko chleb, cukier i herbatę. Pozostałą żywność, jak też lekarstwa, czy środki chemiczne dostaje od rodziny. Nie posiada oszczędności, pojazdów mechanicznych, jak też telefonu, czy dostępu do Internetu. Jeśli tylko cokolwiek uda jej się uzyskać z gospodarstwa rolnego, to zaraz to sprzedaje. Podkreśliła, że z pomocy społecznej aktualnie nie korzysta, jednak zamierza się o nią ubiegać, bowiem cierpi na niedożywienie. Ma również zamiar wnioskować o umorzenie kwoty należnej z tytułu podatku.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie K. K. ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podlega uwzględnieniu w całości. Dotyczy ono przyznania całkowitego prawa pomocy – art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej następnie "P.p.s.a.". Wedle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do jego otrzymania uprawniona jest osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w części tj. zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienia adwokata (art. 245 § 3 P.p.s.a.) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Jak wynika z danych przedstawionych przez skarżącą, prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe. Jej jedyny dochód to kwota 170 zł miesięcznie. Ponadto, wnioskodawczyni sprzedaje od czasu do czasu to, co uzyska z gospodarstwa rolnego. Ostatnio jednak poniosła w tym gospodarstwie straty na skutek gradobicia oraz szkód spowodowanych przez zwierzęta. Wspiera ją materialnie rodzina w zakresie żywności, lekarstw czy środków chemicznych. Strona nie posiada jakiegokolwiek majątku poza wymagającym całkowitego remontu domu, w którym mieszka oraz gospodarstwa rolnego, którego jest współwłaścicielką. Nie korzysta z telefonu, Internetu; nie ma pojazdów mechanicznych. W związku z trudną sytuacją finansową zamierza ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej oraz o umorzenie należności podatkowych.
W związku z powyższym uznano, że wniosek K. K. wymaga uwzględnienia w całości celem umożliwienia jej dostępu do sądu, bowiem sama nie jest w stanie zapewnić sobie możliwości realizacji swoich praw na drodze sądowej, z powodu uzyskiwania bardzo niskiego dochodu.
Postanowienie wydano w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło