II SA/Rz 1497/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1497/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg M. P. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku inwentarsko – składowego do stanu zgodnego z prawem postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że istnieją wątpliwości co do tego, czy Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wprawdzie Skarżąca wskazała, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 1030 zł, którą w całości przeznacza na wyżywienie, leczenie i opłaty na utrzymanie domu, jednak z informacji przez nią udzielonych wynika, że korzysta również z pomocy syna, z którym wspólnie zamieszkuje. Referendarz sądowy zwrócił uwagę na to, że Skarżąca sama przyznała, że syn opłaca jej rachunki telefoniczne, opłacił również pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego, a na konto Skrzącej wpłynęła kwota 2352,67 zł, która według oświadczenia Skarżącej stanowi kotwę dopłat z tytułu prowadzonego przez syna gospodarstwa rolnego. Na podstawie analizy tego rachunku referendarz sądowy wskazał również na zaciągniętą pożyczkę, co do której nie ma jakichkolwiek danych odnośnie do celu, jakiemu miała służyć. W ustawowo przewidzianym do tego terminie Skarżąca złożyła sprzeciw, w którym nie zgadza się z postanowieniem i wnosi o jego zmianę przez przyznanie wnioskowanej pomocy. W jej ocenie w pełni i należycie przedstawiła swoją sytuację majątkową. Jeszcze raz podkreśliła, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury i uważa za nieuzasadnione by w sprawie sądowoadministracyjnej korzystała z pomocy finansowej syna. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, który to wniosek mieści się w zakresie częściowego przyznania prawa pomocy. Obejmuje ono zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub ustanowienie zastępcy prawnego, i przysługuje wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd zgadza się ze stanowiskiem referendarza, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia Skarżącej od kosztów związanych z prowadzeniem jej sprawy przed Sądem. Jeszcze raz podkreślić należy za referendarzem sądowym, że instytucja przyznania prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną wyłącznie w szczególnych sytuacjach i jakiekolwiek wątpliwości nie mogą być rozstrzygane na korzyść wnioskodawcy. Sąd podziela zajęte przez referendarza stanowisko co do tego, że istnieją wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej Skarżącej. Wprawdzie Skarżąca twierdzi, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe od syna i jego rodziny, wskazując, że w całości dochody przeznacza na koszty utrzymania, wyżywienia i leczenia, jednak ze słusznie podniesionych przez referendarza okoliczności wynika, że korzysta z jego pomocy, co nie może pozostawać obojętne na ocenę jej zdolności płatniczych. Sama przyznała, że syn opłaca rachunki telefoniczne. Z analizy rachunku bankowego wynika, że wpłynęła na niego kwota, 2.353,67 zł, według oświadczenia Skarżącej z tytułu dopłat za prowadzenie gospodarstwa rolnego, co podważa wiarygodność o całkowitej odrębności prowadzenia gospodarstw domowych. Skarżąca również kwestionuje ewentualną pomoc syna w prowadzeniu spraw przed sądem, w której pomimo przysługującego mu prawa nie wniósł skargi. Z akt sprawy wynika, że syn – M. P. jest współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja i również w stosunku do niego został skierowany nałożony decyzją obowiązek. Zatem decyzja wpływa bezpośrednio na jego prawa i obowiązki, a również wynik sprawy sądowoadministracyjnej będzie miał bezpośredni wpływ na jego sytuację prawną, co czyni nieuzasadnionymi twierdzenia Skarżącej o braku interesu syna w partycypowaniu w kosztach sądowych, związanych ze sprawą, której nie był inicjatorem. Ponadto prawidłowo referendarz sądowy zauważył również, że z analizy rachunku bankowego Skarżącej wynika, że spłaca ona pożyczkę, której celu nie wyjaśniła, a która jak inne zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym nie może mieć pierwszeństwa przed należnościami sądowymi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.