II SA/Rz 15/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku -skargę oddala- II SA/Rz 15/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2006 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].09.2006 r. Nr [...] o odmowie przyznania M. A. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, iż M. A. nie spełnia podstawowego warunku przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, gdyż średni miesięczny dochód na członka jej rodziny jest wyższy od granicy wyznaczonej przez ustawowe kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, póz. 992) zasiłek rodzinny przysługuje rodzicowi, jeżeli przeciętny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy nie przekracza kwoty 504,00 zł. W rozpoznawanej sprawie skarżąca ubiegała się o zasiłek rodzinny na okres zasiłkowy trwający od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Rokiem, z którego średni miesięczny dochód na członka rodziny podlegał zbadaniu, był rok 2005. Z zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. z dnia 25 lipca 2006 r a także ze złożonego oświadczenia zostało ustalone, że rodzina w/w składa się z czterech osób a osiągnięty dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzający okres zasiłkowy tj. w roku 2005 wyniósł 49.081 zł 38 gr tj. 3.641 zł miesięcznie a po odliczeniu dochodu utraconego wyniósł 2.240,78 zł W związku z utratą dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności przez skarżącą ustalono przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu w wysokości 1400.48 zł i tą kwotę odjęto od miesięcznego dochodu rodziny, czyli od kwoty 3.641zł 26 gr Obliczony w ten sposób dochód w kwocie 2.240,78 zł został podzielony przez 4 /ilość członków rodziny/ i wyniósł 560,19 zł na osobę w rodzinie i przekroczył kwotę 504 zł tj. kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego. Skoro kwota miesięcznego średniego dochodu na członka rodziny przekracza granicę kryterium dochodowego wynoszącą 504,00 zł, M. A. nie spełnia warunków przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. W jej przypadku nie zachodzą ponadto żadne okoliczności pozwalające organowi na zastosowanie wyższego, korzystniejszego kryterium dochodowego (art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych), ani też pozwalające na ustalenie żądanego prawa pomimo przekroczenia kwoty kryterium dochodowego (art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W skład rodziny w/w nie wchodzi dziecko niepełnosprawne, a dopuszczalna prawem wielkość przekroczenia kwoty dochodu rodziny (do 48 zł) nie została w badanej sprawie zachowana, gdyż wyniosła 224,78 zł Z decyzją nie zgodziła się M. A. składając na nią skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze podniosła, że wbrew poglądowi orzekających organów rodzina jej składa się z trzech osób i do obliczenia wysokości dochodu organy błędnie wliczyły dochody jej męża co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego w rodzinie. Obliczenie średniego miesięcznego dochodu rodziny powinno było więc nastąpić poprzez pominięcie dochodów jej męża i podzielenie łącznego rocznego dochodu rodziny nie przez liczbę 4, ale przez 3 bowiem ta ostatnia właściwie obrazuje liczbę członków rodziny. Tak ustalony dochód rodziny nie przekraczałby kryterium dochodowego i w konsekwencji uprawniałby do zasiłku wraz z dodatkami. W argumentach skargi wyjaśniła, że związek małżeński z F. A. zawarła 23.02.2006 roku , zarówno córka U. A. jak i syn T. A. nie są dziećmi jej męża , dlatego tez w jej ocenie wadliwy ustalony stan faktyczny sprawy spowodował, że organy orzekające z naruszeniem art. 5.ust.1 i art. 3 pkt 2 ustawy oświadczeniach rodzinnych wydały wadliwą decyzję w jej sprawie. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej żądanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazało, że rodzina skarżącej przy uwzględnieniu przepisu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych składa się z czterech osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku /Dz.U. z 2003 r Nr 139 poz. 992 ze zm./. Stosownie do art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje rodzicowi, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, nie przekracza kwoty 504,00 zł. Warunek kryterium dochodowego należy do podstawowych pozytywnych przesłanek umożliwiających nabycie prawa do zasiłku rodzinnego na wychowywane dziecko. Warunek ten wynika z założenia ustawodawcy, iż celem zasiłku rodzinnego jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Ustanawiając granicę kryterium dochodowego w wysokości 504,00 zł, ustawodawca przesądził o tym, które rodziny wymagają w jego ocenie nieodzownej pomocy publicznej w postaci zasiłku i dodatków a które samodzielnie mogą sprostać zadaniom wynikającym z utrzymywania dzieci. Sąd nie jest władny do dokonywania oceny czy tak ustalona przez ustawodawcę granica kryterium dochodowego jest usprawiedliwiona realnymi potrzebami społecznymi. Nie zasługuje jednak na uwzględnienie argument skargi, zgodnie z którym organy obowiązane były uwzględnić 3-osobowy skład rodziny skarżącej. Art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi że, prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Prawo natomiast do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłyną wniosek z prawidło wypełnionymi dokumentami /art. 24 ust.2 w/w ustawy/ wśród dokumentów jakie należy złożyć wraz z wnioskiem ust. 4 pkt 1 art. 23 ustawy wymienia zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez właściwy urząd skarbowy. Zatem datą na którą organy powinny oceniać skład osobowy rodziny jest pierwszy dzień miesiąca w którym osoba ubiegająca się o świadczenie złożyła podanie wraz z wymaganymi dokumentami. W przypadku skarżącej data ta przypada na 31 sierpnia 2006 rok /prezentata Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] k. 23 akt administracyjnych). W tym dniu stosownie do w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rodzina skarżącej składała się z 4 osób Poza sporem w badanej sprawie pozostaje, że przy uwzględnieniu 4-osobowego składu rodziny skarżącej, uzyskany średnio przez każdego z członków rodziny dochód miesięczny w roku 2005, wynosił 560,19 zł i przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (504,00 zł). Negatywnych skutków przekroczenia kryterium dochodowego nie usuwa wobec skarżącej mechanizm równoważnika zasiłkowego, unormowany w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mechanizm ten umożliwia jednokrotne nabycie prawa do zasiłku rodzinnego osobom, których rodziny nieznacznie przekroczyły górną granicę kryterium dochodowego. Kwota przekroczenia nie może być jednak dla rodziny wyższa niż wysokość najniższego zasiłku rodzinnego. Wysokość ta w badanym okresie zasiłkowym wynosiła 48 zł . W ocenie Sądu limit dopuszczalnych dochodów w przypadku rodziny skarżącej został znacznie przekroczony. Poprawnie ustaliły orzekające organy, że miesięczny średni dochód 4-osobowej rodziny skarżącej w 2005 r., wynosił 2.240.78 zł co w przeliczeniu na rodzinę wynosi 560,19 zł. Wielkość przekroczenia limitu dochodów rodziny na osobę wnosi 224,78 zł. Bez znaczenia w badanej sprawie jest fakt, iż mąż skarżącej nie jest biologicznym ojcem jej dzieci jak również iż związek małżeński zawarła w lutym 2006 roku. Nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną stosownie do art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.