II SA/Rz 150/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-16
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w sytuacji gdy osoba bezrobotna otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy, ale jej nie wykorzystała i zwróciła wraz z odsetkami, ma obowiązek wyjaśnić stronie, czy jej odwołanie od decyzji o utracie statusu bezrobotnego jest jednocześnie wnioskiem o ponowną rejestrację jako osoba bezrobotna, zgodnie z zasadą informowania stron zawartą w art. 9 KPA?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując odwołanie od decyzji o utracie statusu bezrobotnego w sytuacji, gdy osoba bezrobotna otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy, ale jej nie wykorzystała i zwróciła, ma obowiązek, na podstawie art. 9 KPA, wyjaśnić stronie, czy jej pismo jest odwołaniem od decyzji, czy też wnioskiem o ponowną rejestrację jako osoba bezrobotna. Niewyjaśnienie tej kwestii stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca A. H. utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z dniem 31 grudnia 2003 r. decyzją Starosty, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody. Utratę statusu spowodowało otrzymanie pożyczki z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Skarżąca w odwołaniu podniosła, że pożyczki nie wykorzystała, zwróciła ją wraz z odsetkami, nie zarejestrowała działalności gospodarczej, a umowa pożyczki została anulowana. Wskazała na trudną sytuację rodzinną i potrzebę zasiłku. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wyjaśnił w sposób należyty, czy pismo skarżącej było odwołaniem od decyzji, czy wnioskiem o ponowną rejestrację jako osoba bezrobotna.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
II SA/Rz 150/04
UZASADNIENIE
Wojewoda decyzją z [...] lutego 2002r. nr [...], działając na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 13 ust. 3 pkt 3, art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. H. utrzymał w mocy decyzję Starosty Sa. z [...] stycznia 2004r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej, i prawa do zasiłku z dniem 31 grudnia 2003r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że skarżąca otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy lub z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej.
W odwołaniu A. H. wyjaśniła, że pożyczka, którą jej udzielono nie została wykorzystana, ani też nie dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, tym samym nie rozpoczęła faktycznie działalności. Skarżąca stwierdziła, że powinna odzyskać zapracowany zasiłek i być osobą bezrobotną, gdyż nie ma żadnych innych środków do życia.
Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania skarżącej. Na podstawie akt sprawy ustalił, ze A. H. została zarejestrowana w PUP w S. jako osoba bezrobotna i uprawniona do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 14 czerwca 2003r. Na podstawie umowy zawartej z Powiatowym Urzędem Pracy w S. 17 grudnia 2003r. otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy w kwocie 14.000 zł. Ustalona umową pożyczka została postawiona do dyspozycji skarżącej 31 grudnia 2003r., a 8 stycznia 2004r. skarżąca potwierdziła otrzymanie pożyczki. Skarżąca 12 stycznia 2004r. zwróciła pożyczkę w całości przelewem. Organ uznał, że okoliczność niewykorzystania pożyczki oraz jej zwrot nie zmieniają faktu przyznania i otrzymania przez skarżącą pożyczki. W tej sytuacji organ na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 3 był zobowiązany do orzeczenia z datą otrzymania pożyczki o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 4 ustawy prawo do zasiłku i innych świadczeń ustało z dniem utraty statusu bezrobotnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. H. nie wskazała kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji, ale stwierdziła, że decyzja jest dla niej i jej rodziny bardzo krzywdząca, bo pozostała bez środków do życia. Ze względu na sytuację rodzinna, nagłą chorobę ojca nie mogła zrealizować swoich planów odnośnie otwarcia małego sklepu spożywczego we własnym domu. Podniosła, ze pożyczkę zwróciła wraz z odsetkami na konto PUP w S. Pożyczka cały czas pozostawała na jej koncie w banku, nadto nie zarejestrowała działalności gospodarczej, a umowa pożyczki została anulowana. Aktualnie utrzymują się z małej renty ojca i dlatego ten zasiłek ten jest niezmiernie istotny dla utrzymania rodziny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd co do zasady podziela stanowisko organu, iż otrzymanie pożyczki z Funduszu Pracy lub Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób niepełnosprawnych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej powoduje utratę statusu bezrobotnego. Wynika to z art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. nr 58, poz. 514 ze zm.) zwaną dalej ustawą. W myśl tego przepisu starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która otrzymała pożyczkę. Ustawodawca w przepisie tym użył kategorycznego stwierdzenia "pozbawia statusu bezrobotnego", nie pozostawiając tym samym żadnego marginesu organowi do ewentualnego stosowania w tych sprawach uznania administracyjnego.
Bezspornym jest fakt otrzymania takiej pożyczki, a utrata statusu bezrobotnego w przepisie tym została uwarunkowana jedynie faktem otrzymania pożyczki bez względu na to, czy została ta pożyczka wykorzystana, czy też jak w niniejszej sprawie zwrócona nawet wraz z odsetkami. Z tych też przyczyn Sąd uznał za zasadne rozstrzygniecie organu I instancji, które zapadło 8 stycznia 2004r. , a zwrot pożyczki nastąpił 12 stycznia 2004r.
W rozpoznawanej sprawie wątpliwości powstają na tle treści odwołania wniesionego przez skarżąca, z której wynika, że skarżąca chce nadal być osobą bezrobotną i odzyskać swój zapracowany zasiłek dla bezrobotnych.
W ocenie Sądu nie została wyjaśniona przez organ kwestia czy w pismo nazwane odwołaniem jest wyłącznie wniesionym środkiem zaskarżenia od decyzji, czy również wnioskiem o ponowne zarejestrowanie skarżącej jako osoby bezrobotnej i w następstwie tego ocenić, czy po ponownej rejestracji należałby się skarżącej zasiłek dla bezrobotnych.
Podstawą do takich działań organów administracji publicznej stanowi art. 9 k.p.a.. Przepis ten nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Skoro w odwołaniu skarżąca zadeklarowała, ze chce nadal posiadać status bezrobotnego, mając na względzie powołaną zasadę udzielania informacji, rzeczą organu było wyjaśnienie, czy skarżąca kwestionuje decyzję organu I instancji, czy też zawarła w piśmie nazwanym odwołaniem wniosek o rejestracje.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wezwie skarżącą do wyjaśnienia, czy pismo z 13 stycznia 2004r. jest odwołaniem od decyzji organu I instancji, czy też wnioskiem o zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej. Należy jednak zaznaczyć, że z uwagi na zaistniały fakt otrzymania pożyczki nawet pomimo jej zwrotu i rozwiązania umowy o pożyczkę nie jest możliwa kontynuacja stanu, który istniał przed datą udzielenia pożyczki.
Niewyjaśnienie treści żądań i wniosków wynikających w sposób pośredni z odwołania Sąd uznał, ze miało istotny wpływ na podjęte rozstrzygniecie i dlatego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło