II SA/Rz 150/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi H.B. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- II SA/Rz 150/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, 993 ze zm. zwana dalej w skrócie ustawą) po rozpatrzeniu odwołania H. B. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] o wymeldowaniu H. B. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w J. przy ul. S. [...]. W odwołaniu H. B. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i odmówienie wymeldowania, lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzucił, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził rzetelnej analizy zebranego materiału dowodowego, a wnioski wyciągnięte z błędnie przygotowanego materiału dowodowego są niewłaściwe wobec przyjęcia, że mieszkanie przy ul. S. opuścił dobrowolnie. Sprawa o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu zakończyła się dla niego niekorzystnym wyrokiem, gdyż Sąd Rejonowy w J. stwierdził, że przez samo zamieszkiwanie nie stał się posiadaczem lokalu i nie może żądać ochrony. Skarżący stwierdził, że gdyby dobrowolnie opuścił lokal nie domagałby się ochrony posiadania. W mieszkaniu przy ul. S. wymieniono zamki i odcięto drogę powrotu. Kilkakrotnie wzywał Policję o pomoc w dostaniu się do mieszkania, co potwierdza chęć zamieszkiwania w lokalu. Rzeczy osobiste odbierał w obecności Policji, a niektóre nadal się tam znajdują. W zaskarżonej decyzji brak odniesienia do zeznań świadków przesłuchiwanych w sprawie oraz do twierdzeń drugiego współwłaściciela. Świadkowie, D. B. i C. K. potwierdziły, że nie opuścił mieszkania dobrowolnie. Takie działanie organu świadczy o jednostronnym i krzywdzącym rozpatrzeniu sprawy. Obecna decyzja jest identyczna z wcześniejszą decyzja, którą uchylił Wojewoda. Wbrew wymogom z art. 107 § 2 k.p.a. uzasadnienie decyzji nie podaje przyczyn z powodu, których ww. dowodom odmówiono wiarygodności i nie wymienia J. B. jako strony postępowania. Adres lokalu przy ul. K. w J. podał wyłącznie do korespondencji i okoliczność ta nie może niczego przesądzać, bo pod tym adresem mieszka S. B., pełnomocnik skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Skarżący zamieszkuje w różnych miejscach i u różnych osób licząc na powrót do domu. Odwołanie sporządzone przez pełnomocnika ma tożsame argumenty z argumentami osobistego odwołania H. B. Zaznaczył, że H. B. nie zachowywał się agresywnie, co potwierdzili niektórzy świadkowie. Skarżący jest osobą schorowaną, wymaga leczenia, a jedyną pomocą, jaką otrzymuje jest zasiłek z MOPS. Jeżeli zostanie wymeldowany to tej pomocy nie otrzyma. W aktach sprawy jest oświadczenie J. B. współwłaściciela nieruchomości, który nie wyraża zgody na wymeldowanie H. B. z lokalu przy ul. S. w J. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy przesłankami do wymeldowania osoby są opuszczenie miejsca stałego pobytu lub czasowego trwające ponad 3 miesiące i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Badając spełnienie przesłanek do wymeldowania ocenia się, czy doszło do faktycznego opuszczenia lokalu przez osobę oraz jaki ma ono charakter (trwały, czy czasowy). Wojewoda [...] stwierdził, iż organ pierwszej instancji zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 k.p.a. ustalił stan faktyczny sprawy, zapewniając stronom czynny udział w postępowaniu, a ocena materiału dowodowego, którą podzielił Wojewoda nie nosi cech dowolności, jest przekonująca i odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z materiału dowodowego wynika, że H. B. w lokalu przy ul. S. w J. nie zamieszkuje od września 2007r., co potwierdziły strony i świadkowie. Prokurator Prokuratury Rejonowej w J. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o zmuszanie H. B. do określonego zachowania. Sąd Rejonowy w J. w prawomocnym wyroku z dnia 21 kwietnia 2008r. sygn. akt [...] oddalił powództwo H. B. o ochronę posiadania. Sąd stwierdził, że skoro powód nigdy nie był dopuszczony do współposiadania lokalu mieszkalnego niemożliwym jest korzystanie z ochrony posesoryjnej. Rzeczy H. B. znajdujące się w lokalu przy ul. S. nie mogą świadczyć o tym, że lokal stanowi centrum życiowe, gdy skarżący nie ma możliwości wejścia do lokalu. Wobec braku obiektywnej możliwości realizacji woli skarżącego do przebywania w lokalu uzasadnione jest wydanie decyzji o wymeldowaniu. Ocena zamiaru stałego pobytu nie może opierać się wyłącznie na deklaracjach zainteresowanego. H. B. nie ma żadnych prawnych środków do realizacji zamiaru zamieszkania, w tym zgody G. B. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest prawdą, że organ pierwszej instancji orzekał na niepełnym materiale dowodowym. Strony postępowania, w tym J. B. brały czynny udział w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Fakt, że J. B. drugi współwłaściciel zgadza się na zameldowanie nie ma znaczenia, gdyż w gestii organów administracji leży jedynie ustalenie, czy osoba przebywa w danym lokalu, czy też nie. Konflikty między współwłaścicielami rozstrzygają sądy powszechne, a ewidencja ludności ma na celu wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. W skardze do Sądu skarżący H. B. zarzucił, że decyzję wydano na postawie wybranego przez organ materiału dowodowego. Nie zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, gdyż opuszczenie lokalu przez H. B. nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego, organ nie wyjaśnił przyczyn, dla których bardziej wartościowe okazały się wyjaśnienia i twierdzenia G. B., w szczególności, gdy organ stwierdził, że nie jest władny do rozstrzygania konfliktów pomiędzy współwłaścicielami. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o odmówienie G. B. wymeldowania H. B. z pobytu stałego z mieszkania przy ul. S. w J. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach prawa. Skarga jest nieuzasadniona, bowiem Sąd stwierdził, że nie zachodzą wyżej opisane przesłanki do jej uwzględnienia. Ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu z informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje odzwierciedlać stan rzeczy wynikający z uprzedniego zgłoszenia zameldowania. Stosownie do art. 10 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego (Dz. U z 196r. nr 16, poz. 93 ze zm.) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tych przepisach wynika, że warunkiem uznania pobytu danej osoby za stały jest nie tylko fizyczne przebywanie, ale też koncentrowanie w tym miejscu swoich życiowych spraw. Trzeba przyjąć, że miejsce pobytu stałego, to miejsce, w którym są realizowane podstawowe czynności życiowe, a w szczególności zamieszkiwanie, nocowanie, przygotowywanie i spożywanie posiłków, wypoczywanie, przechowywanie rzeczy niezbędnych do bytowania, przyjmowanie wizyt gości, przyjmowanie korespondencji itp. Okolicznością bezsporną jest, że skarżący w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. S. w J. nie zamieszkuje od września 2007r. Fakt niezamieszkiwania został potwierdzony przez skarżącego, strony postępowania i wszystkich świadków słuchanych w sprawie. Lokal skarżący opuścił w sposób trwały, gdyż w nim nie nocuje, nie ma do niego dostępu, bo nie ma kluczy do tego mieszkania, czyli najogólniej rzecz ujmując nie zamieszkuje. W aktach administracyjnych jest prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia 21 kwietnia 2008r. sygn. akt [...], którym oddalono powództwo H. B. przeciwko G. B. o ochronę posiadania. Z akt administracyjnych sprawy, a w szczególności korespondencji prowadzonej ze skarżącym wysyłanej na adres: J. ul. K. [...], którą skarżący osobiście odbierał wynika, że centrum życiowe skarżącego jest skoncentrowane właśnie w tym lokalu. Również zawiadomienie o terminie rozprawy wysłane przez Sąd na ww. adres zostało osobiście odebrane przez skarżącego. Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, o tym, że w lokalu przy ul. K. przebywa sporadycznie. Przyjęcie przez organ, że opuszczenie lokalu przy ul. S. jest trwałe znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że korespondencja zasadniczo nie jest wcześniej anonsowana, aczkolwiek niekiedy można jej się spodziewać. Dla rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej bez znaczenia są przyczyny opuszczenia lokalu, na które powołuje się skarżący. Nieistotna w sprawie meldunkowej jest też chęć zamieszkiwania w spornym lokalu, czy też zgoda jednego współwłaściciela na zamieszkiwanie w lokalu w sytuacji, gdy faktycznie zamieszkiwanie nie istnieje. W aktualnym stanie prawnym nawet przysługiwanie tytułu prawnego do lokalu, w którym mimo tego się nie zamieszkuje, nie stanowi prawnej przeszkody do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Upływ czasu również potwierdza wystąpienie przesłanki uprawniającej do wydania decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Zarzuty skargi są w istocie powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu. Sąd stwierdził, że Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji odniósł się do wszystkich zarzutów odwołującego, na co wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ drugiej instancji ustosunkował się również do zarzutu skarżącego, że decyzja Burmistrza Miasta nie wymienia J. B. jako strony postępowania i wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją stroną postępowania był J. B., któremu organ zapewnił czynny udział w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, z którego wynika, że J. B. składał wyjaśnienia, był wezwany do zapoznania się z aktami sprawy, doręczono mu decyzje organu pierwszej i drugiej instancji. To właśnie zmiana pozycji procesowej ze świadka na stronę postępowania jest istotną zmianą, której konsekwencją jest możliwość wpływania na wynik postępowania poprze korzystania ze środków dowodowych i zaskarżania. Wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego nie następuje też na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika wprost z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i na tej płaszczyźnie Sąd przeprowadził ocenę zarzutu dotyczącego naruszenia zasad postępowania dowodowego, wobec twierdzenia skarżącego, że organ nie odniósł się do zeznań świadków przesłuchiwanych w sprawie w tym D. B. i C. K., że opuszczenie lokalu nie nastąpiło dobrowolnie. Za okoliczność bezsporną Sąd uznał fakt, że skarżący nie mieszaka od września 2007r. w lokalu przy ul. S. w J. Warunkiem wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Zatem prowadzenie dowodu na okoliczność przyczyn opuszczenia lokalu w tym postępowaniu nie miało znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bo gdyby nawet przyjąć, że organ istotnie winien ustosunkować się do wszystkich przeprowadzonych dowodów, to w tej konkretnej sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sam skarżący oświadczył, ze nie zamieszkuje w tym lokalu od września 2007r. Znajdująca się w aktach sprawy notatka urzędowa z dnia 15 września 2008r. (karta akt admin. I inst nr 117), z której wynika, że J. B. I H. B. zapoznali się z treścią protokołu z przesłuchania świadka J. B., gdyż nie została podpisana przez osoby, które zapoznawały się z treścią zeznań, a nadto winna przybrać formę protokołu (art. 67 § 2 k.p.a.). Fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu przy ul. S. w J. nie jest sporny i dlatego to naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania, gdyż skarga została oddalona.