II SA/Rz 150/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-03-28

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać zwolniona od całości kosztów sądowych oraz ustanowiony jej adwokat z urzędu w postępowaniu przed WSA?
Ratio decidendi
Skarżąca, wykazując brak możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika, spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., co uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
D. Ł. złożyła wniosek do WSA w Rzeszowie o zwolnienie od całości kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewody o pozwoleniu na budowę. Skarżąca wykazała, że jej trzyosobowe gospodarstwo domowe osiąga dochód netto 1419,13 zł miesięcznie, a koszty utrzymania wynoszą około 700 zł, co uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Dodatkowo skarżąca jest osobą niepełnosprawną i ma na utrzymaniu małoletniego syna.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą D. Ł. od całości kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

28.03.2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 28.03.2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Ł. o zwolnienie od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej i W. J., na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu na budowę i wydania pozwolenia na budowę, - postanawia – 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić dla D. Ł. adwokata z urzędu. D. Ł zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych) oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 150/11, dotyczącej skargi wyżej wymienionej oraz W. J. na decyzję Wojewody [...]. Należy zauważyć, iż sprawa o sygn. II SA/Rz 150/11 nie została zakończona dotychczas przed WSA. Wniesienie skargi sądowoadministracyjnej na decyzję administracyjną Wojewody [...] w sprawie wydania pozwolenia na budowę, wiąże się z obowiązkiem uiszczenia przez stronę wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Strony skarżące zobowiązane są solidarnie do uiszczenia kosztów sądowych a w tym wspomnianego wpisu sądowego. Stwierdzono, co następuje: Wniosek skarżącej obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wobec tego skarżąca powinna wykazać, iż warunki w jakich żyje, odpowiadają przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanki uzyskania prawa pomocy w najszerszych granicach tej instytucji określił prawodawca w treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej jako p.p.s.a.). W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty sądowe oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskująca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł. Oprócz tej kwoty strony na kolejnych etapach postępowania mogą zostać zobowiązane do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Należy mieć także świadomość ewentualności wydatków wynikających z kosztu ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia określonych środków odwoławczych od orzeczeń WSA. Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów postępowania. Na te koszty oprócz kosztów sądowych składa się wynagrodzenie pobierane przez fachowego pełnomocnika za udzieloną w toku postępowania pomoc prawną. Skarżąca opisując we wniosku swą sytuację udowodniła ponad wszelką wątpliwość, iż nie będzie w stanie ponieść znaczących dla niej kosztów postępowania. Wypada zgodzić się, iż łączny miesięczny dochód trzyosobowego gospodarstwa w wysokości 1585 zł (brutto) z trudnością pozwala zachować właściwy poziom życia. Łączna kwota dochodów netto wynosi jedynie 1419,13 zł. Koszty jakie obciążają budżet rodziny Ł. stanowią wysokość ok. 700 zł miesięcznie (m.in. gaz, energia elektryczna, woda wywóz śmieci, media, opał). Kwota 500 zł należnego wpisu sądowego jest zdecydowanie zbyt wysoka dla skarżącej, nawet przy uwzględnieniu solidarnego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych wraz z W. J. Wykrojenie z tak skromnych dochodów kwot, jakie zwykli pobierać za sporządzenie skargi kasacyjnej radcowie i adwokaci, spowodowałoby praktyczną niemożliwość egzystowania D. Ł. oraz Jej najbliższych osób. Nie sposób pominąć, iż w skład rodziny wchodzi pobierający naukę syn. Wydatki związane z utrzymaniem małoletnich (np. w postaci dojazdu do szkoły) mają zdecydowane pierwszeństwo wobec wszelkich kosztów postępowań sądowych. Wnioskodawczyni nie może zostać postawiona przed koniecznością dokonywania wyboru pomiędzy opłaceniem kosztów niniejszej sprawy a poniesieniem wydatków opieki i wychowania dziecka. Tego typu obowiązki mają wobec ciężarów publicznych charakter priorytetowy. Rodzina nie może zaoszczędzić na utrzymaniu pojazdu samochodowego albowiem jest on niezbędny do przemieszczania się. D. Ł. jest osoba niepełnosprawną, co potwierdza decyzja Burmistrza Miasta [...] o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego załączona do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy stwierdzić, iż skarżąca wykazała w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uprawnia Ją do zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz skorzystania z pomocy adwokata ustanowionego z urzędu. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło