II SA/Rz 151/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-03-25

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, która posiada stałe źródło dochodów, ale jej sytuacja bytowa jest trudna z uwagi na utratę domu w wyniku zdarzenia losowego, znaczne zobowiązania finansowe objęte egzekucją komorniczą oraz bieżące koszty utrzymania i leczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, która posiada stałe źródło dochodów, ale jej sytuacja bytowa jest trudna z uwagi na utratę domu w wyniku zdarzenia losowego, znaczne zobowiązania finansowe objęte egzekucją komorniczą oraz bieżące koszty utrzymania i leczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna, wynikająca z nieprzewidzianych zdarzeń losowych i obciążeń finansowych, uzasadnia ustanowienie adwokata w celu zapewnienia realizacji prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca S. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Powołała się na swój wiek, zły stan zdrowia, utratę domu w wyniku powodzi i zamieszkiwanie u członków rodziny. Utrzymuje się z emerytury obciążonej egzekucją komorniczą, ponosi wysokie koszty leków i spłaca pożyczkę. Posiada udział w nieruchomości rolnej. Sąd rozpoznał wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata. Dołączonym do skargi wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na formularzu PPF, S. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powołała się w nim na swój wiek ([...] lata) oraz wymagający pomocy innych osób stan zdrowia (m.in. niepełnosprawność, problemy z poruszeniem się). Ponieważ w wyniku powodzi straciła dom, zamieszkuje u członków rodziny, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w kwocie 1420 zł, obciążonej egzekucją komorniczą (wg akt administracyjnych sprawy, jest to kwota netto). Na zakup leków wydaje ok. 300 zł miesięcznie, spłaca pożyczkę zaciągniętą na zakup przedmiotów codziennego użytku (110 zł) oraz leczenie chorej na [...] córki. Jako posiadany majątek wykazała udział w nieruchomości rolnej o pow. 1,67 ha w 1/3 części. Odpowiadając na skierowane do niej wezwanie wskazała dodatkowo, że w wyniku potrąceń komorniczych do wypłaty przypada je kwota 910 zł, pozwalająca jedynie na skromne życie, tj. zakup żywności (300 zł), leków oraz opłaty za energię elektryczną i gaz w miejscu, gdzie zamieszkuje. Budowę domu planowała systemem gospodarczym, przy pomocy rodziny i znajomych. Poza dopłatą w kwocie 1200 zł nie uzyskuje żadnych innych korzyści z nieruchomości rolnej. Jako załączniki przedłożyła: wyciąg z rachunku bankowego z saldem na 29 stycznia 2015 r. 5,62 zł, faktury za zakup leków z 28 listopada, 29 i 30 grudnia 2014 r. oraz 2 i 27 lutego 2015 r. na kwoty odpowiednio 144, 114, 109, 164 i 224 zł., karty leczenia szpitalnego oraz zaświadczenie komornika sądowego, wg którego obciążające ją zadłużenie na dzień 6 marca 2015 r. wynosi łącznie 75 254 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Ponieważ skarżąca z uwagi na przedmiot sprawy, tj. z zakresu pomocy i opieki społecznej, na podstawie art. 239 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, złożony przez nią wniosek podlega rozpoznaniu wyłącznie w części odnoszącej się do ustanowienia adwokata i dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, warunkowanego wykazaniem braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy). Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena sytuacji materialnej i możliwości płatniczych S. S. wskazuje, że przesłanka ta została przez nią spełniona. Mimo że posiada ona stałe źródło dochodów zabezpieczające podstawowe potrzeby życiowe, jej sytuację bytową należy określić jako trudną. W znacznej mierze jest ona konsekwencją zniszczenia własnego domu w wyniku zdarzenia losowego, co wymusiło na niej jego opuszczenie i zamieszkanie u członków rodziny, z czym zapewne związane były także sygnalizowane przez nią dodatkowe wydatki na zakup niezbędnych rzeczy. Abstrahując od oceny zasadności żądania skarżącej przyznania jej przez ośrodek pomocy społecznej zasiłku celowego na zakup niezbędnych do budowy nowego domu materiałów oraz zamierzonych źródeł sfinansowania związanych z tym prac, należy stwierdzić, że obecna sytuacja finansowa nie pozwala jej na pokrycie wydatków związanych z kosztami postępowania sądowego – ustanowieniem pełnomocnika z wyboru do prowadzenia sprawy. Podyktowane jest to zarówno bieżącymi kosztami utrzymania i leczenia, których wysokość nie budzi zastrzeżeń, jak też ciążącymi na niej znacznymi zobowiązaniami finansowymi, objętymi prowadzoną egzekucją komorniczą. Mimo że co do zasady spłata zaciągniętych we własnym interesie kredytów /pożyczek nie korzysta z pierwszeństwa względem kosztów postępowania sądowego, w przypadku skarżącej wzięto pod uwagę szczególne okoliczności dotyczącej jej sytuacji osobistej i materialnej, których w większości nie mogła wcześniej przewidzieć (utrata domu i dążenie do jego odbudowy, wiek i wymagający leczenia zły stan zdrowia, konieczność zakupu w niezbędnym zakresie utraconych rzeczy /sprzętów, sygnalizowane przeznaczenie części środków z zaciągniętych zobowiązań na leczenie córki). Uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata, co pozostaje w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w/w ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło