II SA/Rz 1512/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-08
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu liniowego może zawierać szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu przeprowadzenia rozbiórki, zagospodarowania terenu po rozbiórce oraz powiadomienia organu o zakończeniu prac?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu liniowego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie ma kompetencji do szczegółowego określania sposobu wykonania rozbiórki, zagospodarowania terenu po rozbiórce ani obowiązku powiadamiania organu o zakończeniu prac. Takie szczegółowe wytyczne wykraczają poza zakres uprawnień organu wynikający z art. 48 P.b. i wypełniają przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu liniowego, polegającego na zabudowie kręgami betonowymi naturalnego cieku wodnego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę po tym, jak inwestorzy nie przedstawili dokumentów do legalizacji samowoli. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej solidarnego nałożenia obowiązku rozbiórki, ale utrzymał w mocy nakaz rozbiórki. W skardze do WSA skarżący zarzucali m.in. wadliwe ustalenie opłaty legalizacyjnej, naruszenie przepisów K.p.a. i P.b. oraz niewykonalność decyzji.Rozstrzygnięcie
WSA stwierdził nieważność punktów 2, 3 i 4 zaskarżonej decyzji WINB, w pozostałej części skargę oddalił, stwierdził, że zaskarżona decyzja w zakresie objętym pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od WINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. K., G. W., G. W., J. M., P. F. i R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu liniowego I. stwierdza nieważność pkt 2, 3 i 4 zaskarżonej decyzji; II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących W. K., G. W., G. W., J. M., P. F. i R. M. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skarg [.] jest decyzja [.] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") z dnia [.] października 2014 r. nr [.], wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu liniowego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Postanowieniem z dnia [.] stycznia 2014 r. nr [.], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej: "P.b."), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [.] (dalej: "PINB") wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z wykonaniem obiektu liniowego powstałego w wyniku zabudowy kręgami betonowymi naturalnego cieku wodnego zlokalizowanego na działce nr 291/12 w [.], i jednocześnie zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do 30 maja 2014 r. wyszczególnionych dokumentów, celem ewentualnej legalizacji dokonanej samowoli. Następnie po bezskutecznym upływie terminu, decyzją z dnia [.] czerwca 2014 r. nr [.], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b., nakazał solidarnie inwestorom rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu liniowego.
Podał, że na działce nr 291/12 w [.] zlokalizowany jest naturalny ciek wodny, który płynąc od źródlisk znajdujących się powyżej działki, w naturalny sposób zbiera wody ze zlewni o powierzchni około 0,8 km2. Przeprowadzone postępowanie pozwoliło ustalić, że około 2000 r. właściciele ww. nieruchomości zabudowali odcinek cieku o długości około 37,8 m, poprzez zamontowanie w nim kręgów betonowych Ø 60 cm i zasypaniu ich ziemią. Zrealizowany samowolnie odcinek został w 2009 r. włączony poprzez studzienkę rewizyjną (stanowiącą przedmiot odrębnego postępowania o nr [.]) do istniejącego przepustu pod ul. [.]. Ustalono, że inwestorem studzienki kanalizacji deszczowej, zrealizowanej w pasie drogowym, był Powiatowy Zarząd Dróg w [.], który dokonał podłączenia do niej zarurowanego samowolnie cieku.
Z uwagi na fakt, że ciek na działce nr 291/12 stanowi własność współwłaścicieli tej nieruchomości, a zatem do objętej postępowaniem zabudowy cieku nie mają zastosowania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, wykonane roboty polegające na przykryciu tego cieku zakwalifikować należało jako budowę obiektu liniowego. Ponieważ realizacja obiektu liniowego wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w niniejszej sprawie inwestorzy pozwolenia takiego nie uzyskali, organ zastosował procedurę naprawczą określoną w art. 48 P.b. i umożliwił legalizację obiektu. Z możliwości takiej zobowiązani jednak nie skorzystali, co w myśl art. 48 ust. 4 P.b. obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Odwołanie od tej decyzji wniosła cześć zobowiązanych podnosząc, że ewentualna opłata legalizacyjna w wysokości 200 000 zł była jedynym powodem nieskorzystania przez nich z możliwości legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. W istocie jest to bowiem kwota zaporowa i nieproporcjonalna do przedmiotu prowadzonego postępowania. Niezależnie od powyższego w ocenie odwołujących organ I instancji wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie zarówno parametrów zrealizowanego obiektu, jak i skutków, jakie przyniesie wykonanie rozbiórki obiektu.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [.] października 2014 r. WINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB w [.] i jednocześnie nakazał wyszczególnionym w sentencji stronom postępowania rozbiórkę zrealizowanego samowolnie obiektu liniowego powstałego poprzez zabudowę kręgami betonowymi naturalnego cieku wodnego na działce nr 291/12 w [.]. Ponadto decyzją tą zobowiązał do prowadzenia robót rozbiórkowych pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, właściwego zagospodarowania skarpy i dna cieku po wykonanej rozbiórce oraz powiadomienia PINB w [.] o fakcie wykonania rozbiórki.
Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanym przypadku doszło do samowolnej budowy obiektu liniowego, a zatem organ I instancji dokonał poprawnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych oraz zastosował właściwą procedurę naprawczą w stosunku do popełnionej samowoli. Właściwym było zatem nałożenie na właścicieli ww. nieruchomości obowiązku przedłożenia dokumentacji w celu ewentualnej jej legalizacji oraz wobec nieskorzystania z tego uprawnienia, wydanie decyzji o rozbiórce obiektu. Reformacji wymagała jednakże sentencja zaskarżonej decyzji, gdyż nakaz rozbiórki obiektu wydany na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. jest obowiązkiem administracyjnoprawnym, a nie cywilnym i nie może zostać nałożony solidarnie na kilka podmiotów.
Odnosząc się zaś do argumentów odwołania podał, że sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej określa ustawa P.b., a organowi nadzoru nie przyznano w tym zakresie żadnej uznaniowości. Również zarzuty związane z wadliwym ustaleniem średnicy kręgów betonowych oraz pogorszeniem stosunków wodnych na skutek rozbiórki obiektu uznano za niemożliwe od uwzględnienia – jedyną przesłanką obligującą organ nadzoru do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu jest nieprzedłożenie przez zobowiązanych dokumentów w celu legalizacji obiektu. Ewentualne negatywne skutki związane z wykonaniem decyzji obciążają zaś zobowiązanych jako sprawców samowoli i nie mogły mieć wpływu na decyzje organu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji WINB oraz poprzedzającej jej decyzji PINB, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 52 P.b. Powtarzając argumentację wywiedzioną we wniesionym wcześniej odwołaniu podali, że ustalając opłatę legalizacyjną w wysokości 200 000 zł organ nie skorzystał z możliwości jej miarkowania w zależności od charakterystyki wykonanego samowolnie obiektu i w istocie uniemożliwił inwestorom jego zalegalizowanie. Wydając zaskarżoną decyzję nie wzięto pod uwagę słusznego interesu stron, gdyż wykonanie nakazu rozbiórki jest równoznaczne z wejściem zobowiązanych na teren sąsiednich nieruchomości oraz zniszczenie ogrodzeń sąsiednich działek o nr 556/2 i 556/3, zrealizowanych na przedmiotowej zabudowie cieku. Zaskarżona decyzja jest zatem obarczona wadą niewykonalności, gdyż zobowiązani nie legitymują się tytułem prawnym do sąsiednich nieruchomości, a należyte wykonanie nakazu oraz późniejsze uformowanie cieku wymaga wejścia w teren działek sąsiednich. Nie wzięto również pod uwagę szeroko pojętego interesu lokalnej społeczności oraz faktu, że zrealizowany obiekt nie wyrządza nikomu żadnej szkody. Ponadto odnosząc się do treści decyzji organu odwoławczego podali, że przepisy prawa dopuszczają możliwość solidarnego nałożenia na strony postępowania obowiązków administracyjnoprawnych, a wydana decyzja reformatoryjna w istocie pogorszyła ich sytuację prawna, co jest równoznaczne z naruszeniem zasady zakazu reformationis in peius.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący w piśmie z dnia 16 kwietnia 2015 r. podnieśli fakt umorzenia przez PINB postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie legalności studzienki kanalizacyjnej. W tym celu załączono do pisma decyzje z dnia [.] listopada 2014 r. o nr [.].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja nakazująca rozbiórkę nielegalnie wzniesionego (wybudowanego) obiektu budowlanego wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowalne (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; zwana dalej u.P.b.). Powyższy przepis o charakterze sankcyjnym stosuje się w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wypełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl jego literalnej treści: właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie wymagają literalnego przytoczenia także pozostałe ustępy art. 48 u.P.b., gdyż to ich treść zadecydowała o skierowaniu do stron skarżących wspomnianego nakazu rozbiórki. Według art. 48 ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
W myśl art. 48 ust. 3 u.P.b. w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Nie budzi też wątpliwości, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w postanowieniu wydanym przez PINB na podstawie art. 48 ust. 2 u.P.b., stosuje się przepis ust. 1, czyli nakazuje się rozbiórkę nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie organy co do zasady prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 u.P.b., bowiem wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, iż inwestorzy, w tym również strony skarżące, w chwili wykonywania robót budowlanych polegających na budowie obiektu liniowego (rurociągu ułożonego w cieku wodnym i zasypanego ziemią), nie posiadali wymaganego przez przepisy prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Ta okoliczność nie stanowiła sporu pomiędzy stronami postępowania przed WSA. Wypada potwierdzić ustalenie organów, iż cechy i właściwości przedmiotowego obiektu nakazywały traktować go za budowlę, w rozumieniu art. 3 pkt 3 i 3a u.P.b. Z tej przyczyny zasadnym było umożliwienie inwestorom a w tym przypadku właścicielom działki i nielegalnego obiektu jego zalegalizowanie, a więc pozostawienie w dotychczasowym miejscu bez konieczności przymusowego rozebrania. W tym celu, PINB wydał w dniu [.] stycznia 2012 r., postanowienie znak : [.], którym nakazał wstrzymać prowadzenie robót budowlanych oraz przedstawić określone w tym postanowieniu dokumenty do dnia 30 kwietnia 2012 r. Powyższy termin nie został przez inwestorów dopełniony, co musiało skutkować zastosowaniem normy sankcjonującej czyn samowoli budowlanej w postaci art. 48 ust. 1 u.P.b. Organy nadzoru architektoniczno – budowlanego były w tym zakresie związane treścią art. 48 ust. 4 u.P.b. Nie zastosowanie się do tej regulacji skutkowałoby naruszeniem normy zadaniowej wyrażonej w art. 81 ust. 1 u.P.b., która stanowi wyraźnie : do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego.
Odnosząc się do podniesionych przeciw nakazowi rozbiórki zarzutów, Sąd zmuszony jest stwierdzić, iż są one niezasadne. Po pierwsze, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Organy nie wydały postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. Kwota podana przez skarżących nie jest kwotą określoną na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 u.P.b., czyli na podstawie przepisów określających sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej. Wypada w tym miejscu też dodać, że wysokość opłaty nie została przez ustawodawcę uzależniana od możliwości finansowych inwestora czy od stopnia szkodliwości społecznej popełnionej samowoli. Wysokość ta nie podlega miarkowaniu, a sposób jej obliczania w sposób ścisły określają przepisy prawa. Należy skarżącym wyjaśnić, iż w myśl art. 49b ust. 2 u.P.b., do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 (tj. kary z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych w toku obowiązkowej kontroli obiektu poprzedzającej wyrażenie przez organ zgody na przystąpienie do użytkowania obiektu), z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Według powołanego przepisu w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka w/w opłaty wynosi aktualnie 500 zł. Innymi słowy, organy nadzoru nie działają w tym zakresie w warunkach uznania administracyjnego, dlatego wysokość opłaty legalizacyjnej, choć stosunkowo wysoka, nie może stanowić argumentu za odstąpieniem od obowiązku organu polegającego na konieczności stosowania sankcji administracyjnej. Podnoszona przez skarżących niewspółmierność opłaty do okoliczności stwierdzonej samowoli, jak również to że ich zdaniem obiekt nikomu nie przeszkadza, nie może stanowić podstawy do skasowania przez WSA przedmiotu skargi w zakresie istoty rozstrzygnięcia czyli nakazu rozbiórki, bowiem kwestia ta nie miała i nie mogła mieć wpływu na wydaną w sprawie decyzję administracyjną. Należy też dodać, że o niestosowaniu art. 48 ust. 1 u.P.b. nie mogły decydować drobne różnice w średnicy kręgów betonowych, na które zwrócili uwagę skarżący. Te różnice, choćby w rzeczywistości istniały, nie były bowiem w stanie wpłynąć na zmianę oceny prawnej popełnionego deliktu administracyjnego.
Nie sposób także podzielić zapatrywania stron skarżących co do tego, że przepisy u.P.b. pozwalają organom orzekać o solidarnej odpowiedzialności współinwestorów za rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Na formułowanie takiego sposobu nakładania obowiązków nie pozwala przepis art. 48 ust. 1 u.P.b., a ponieważ jego treść nie dopuszcza orzekania o solidarnej odpowiedzialności, to trafne było stanowisko WINB o konieczności uchylenia w całości decyzji PINB. O uchyleniu zaskarżonej decyzji nie mogło również zadecydować to, że PINB umorzył postępowanie dotyczące studzienki kanalizacyjnej pełniącej funkcje studzienki rewizyjnej kanalizacji deszczowej, bowiem decyzja ta dotoczy odmiennego stanu faktycznego oraz prawnego. Z treści powołanej decyzji wynika, iż studzienkę tą wykonano w ramach przebudowy istniejącej drogi publicznej, przez co stosowano względem tego urządzenia przepisy art. 50 i 51 u.P.b. Sąd odpowiadając na zarzut braku precyzji w formułowaniu nakazu rozbiórki wyjaśnia, że WINB w pkt 1 swej decyzji w sposób jasny sprecyzował jakie elementy obiektu liniowego należy rozebrać a jakie temu nakazowi nie będą podlegać, tj. (krąg betonowy stanowiący część zabudowy cieku wbetonowany w studzienkę).
Niestety WINB uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzje PINB nie zauważył, że na określanie sposobu w jaki należy dokonać rozbiórki obiektu budowlanego także nie pozwala przepis art. 48 ust. 1 u.P.b. Otóż WSA nie mógł pominąć, iż WINB nakazując rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu określił w sposób bardzo konkretny to jak roboty rozbiórkowe należy wykonać. W części rozstrzygnięcia o tytule wykonanie obowiązku w pkt 2 zobowiązał inwestorów aby roboty rozbiórkowe prowadzili pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Stwierdzono też, aby w razie wystąpienia konieczności, w trakcie prowadzonych robót rozbiórkowych wykonać, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, niezbędne zabezpieczenia skarpy cieku, mając na uwadze aby poprzez wykonywane prace rozbiórkowe uszkodzeniu nie uległo ogrodzenie częściowo na działce inwestora. Natomiast w pkt 3 zobowiązano inwestorów do podjęcia działań zagospodarowujących i porządkujących, zaś w pkt 4 nałożono na strony obowiązek powiadomienia PINB o zakończeniu robót załączając do zawiadomienia oświadczenie uprawnionej osoby o wykonaniu rozbiórki oraz w razie konieczności wykonania stosownych zabezpieczeń.
Nie powinno budzić wątpliwości Organu, iż art. 48 ust. 1 u.P.b. nie tylko nie zawiera możliwości określania obowiązku administracyjnoprawnego w sposób typowy dla sfery stosunków cywilnoprawnych, ale także nie pozwala na ustalanie metody wykonania tego obowiązku, nie mówiąc już o dodatkowych obowiązkach związanych z zabezpieczeniem terenu budowy, czy powiadomieniem organu o zakończeniu robót. Zdaniem WSA ta część rozstrzygnięcia decyzji, która zawiera się w pkt 2, 3 i 4 decyzji WINB nie znajduje pokrycia w treść normy prawa materialnego wyrażonej w art. 48 ust. 1 u.P.b. jak również w żadnym innym przepisie tej ustawy. Bardziej odpowiada ona treści innego aktu wydawanego na podstawie przepisów u.P.b. tj. pozwolenia na rozbiórkę. Ponieważ nakaz rozbiórki nie jest pozwoleniem na rozbiórkę i ponieważ przepisy u.P.b. nie wyposażają organów nadzoru w kompetencje do nakładania obowiązków jakie WINB nałożył na inwestorów, to należało uznać, że w tym zakresie zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co z kolei wypełnia przesłanki stosowania art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Podsumowując, zdaniem WSA Organ wykazał zarówno faktyczne jak i prawne podstawy skierowania do skarżących nakazu rozbiórki nielegalnego obiektu budowlanego. Z tej przyczyny rozstrzygnięcie wyrażone w pkt 1 osnowy decyzji WINB prawa nie narusza, w tym nie narusza żadnego z powołanych w skardze przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Natomiast pozostałe części tej osnowy nie mieszczą się w zakresie uprawnień organów nadzoru architektoniczno – budowlanego w sprawach prowadzonych na podstawie art. 48 u.P.b. Tą wadliwość decyzji Sąd pierwszej instancji obowiązany był dostrzec i uwzględnić z urzędu na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi : sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponieważ rozstrzygnięcie nakładające na skarżących obowiązek dokonania rozbiórki obiektu liniowego nie narusza prawa, WSA postanowił na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę co do pkt 1 decyzji WINB. Jednocześnie organ formułując pkt 2, 3 i 4 zaskarżonej decyzji naruszył prawo w sposób określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., i dlatego Sąd zastosował przepis art. 145 § 2 p.p.s.a. stwierdzając nieważność określonej w sentencji części decyzji. Zastosowano przepis art. 152 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło