II SA/Rz 1519/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 września 2022 r., nr BP.501.40.2021.2152.RZ9.268086 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 grudnia 2020 r., nr [...], 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1519/22 UZASADNIENIE Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Rzeszowie decyzją z dnia 2 grudnia 2020 r. nr WITD.DI.0152.IX0315/90/20 nałożył na podstawie art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019 poz. 2140 t. j. ze zm.) dalej: u.t.d. na M.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.w Z. karę pieniężną w wysokości [...] zł. Organ ustalił, że ukarany nie wyposażył kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym i orzekł za to karę jednostkową [...] zł zgodnie z art. 92a ust.1,6 i 7 u.t.d. w zw. z lp 1.12 załącznika nr 3 do ustawy. Ponadto organ ustalił, że ukarany nie zgłosił w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji zmiany danych o których mowa odpowiednio w art. 7a i 8 u.t.d. w wymaganym terminie i za to orzekł karę jednostkową w wysokości 800 zł w myśl art. 92a ust.1,6 i 7 u.t.d. w zw. lp 1.5. załącznika nr 3 do tej ustawy. Wymierzona kara 1300 zł wynika z dodania kar jednostkowych. Organ ustalił, że przedsiębiorca posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego [...] wydane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W dniu 16 września 2020 r. w ramach jego przedsiębiorstwa był wykonywany krajowy transport drogowy. Przewożone było kruszywo, zaś kierującym był D. B. Przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu SCANIA którym wykonywany był ten transport o nr rej. [...] do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Organ ustalił, że kierowca D.B. jest zatrudniony przez Pana M.B., zaś z ujawnionych dokumentów WZ wynikało, że nabywcą przewożonego ładunku był M. B. Organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany, zgłaszając w formie pisemnej, w postaci papierowej bądź postaci elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Ten zaś z kolei przepis wskazuje, że przedsiębiorca przedkłada do organu udzielającego zezwolenia wykaz pojazdów zawierający informację co do marki, typu, rodzaju/przeznaczenie, nr rejestracyjnego, kraju rejestracji, nr VIN oraz wskazania rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem, co do używanych w ramach przedsiębiorstwa pojazdów. Organ nie podzielił argumentacji przedstawionej przez M. B. oraz nie uznał za dostatecznie istotne dokumentów przez niego przedłożonych w zakresie okoliczności wskazywanych przez ukaranego, sprowadzających się do negowania wykonywania przewozów przez M. B. i wskazywania, że przewóz był wykonywany przez jego brata Ł. B. Od powyższej decyzji odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie złożył M. B., który zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 8, art. 9 art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na: – błędnym ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy, które stały się podstawą do przypisania odwołującemu naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, – naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów tj. arbitralną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki oceną materiału dowodowego, która przybrała charakter dowolny, a także doprowadziła do sprzeczności decyzji z zebranym w sprawie materiałem dowodnym, – prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, – uzasadnienie decyzji nieodpowiadające wymogom art. 107 opar 3 K.p.a. w szczególności w zakresie niewskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i argumentów strony odwołującej się oraz złożonych przez nią dowodów. Odwołujący się wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu Pan M. B. wskazał, że pojazd marki SCANIA o nr [...] nie jest i nigdy nie był jego własnością. Nie był też przedmiotem jego użytkowania, wynajmu czy tez użyczenia. Pojazd ten jest własnością jego brata i jest używany w ramach działalności gospodarczej, którą on prowadzi pod firmą Ł. w D. Dalej skarżący wskazał że D. B. nie jest zatrudniony w firmie skarżącego, ani też nie wykonuje, ani nigdy nie wykonywał na innej podstawie niż umowa o pracę przewozów drogowych na jego rzecz. Kierowca ten jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie Ł.B. i na jego rzecz wykonywał przewóz kruszywa. Skarżący dalej przyznał, że dokonał zamówienia kruszywa przewożonego samochodem SCANIA jednakże z uwagi na brak w dniu 16 września wolnych pojazdów odsprzedał go firmie Ł. i na tę okoliczność przedstawił stosowną fakturę. Kruszywo miało być przewiezione do tej firmy. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 15 września 2022 r. nr BP.501.40.2021.2152.RZ9.26.8086 utrzymał w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli sporządzony w dniu 16 września 2020 r. stanowi istotny dowód w sprawie i został on podpisany przez kierowcę D.B. bez zgłaszania żadnych zastrzeżeń, w związku z tym korzysta on z mocy dowodowej, jaką dokumentowi urzędowemu nadaje przepis art. 76 § 1 K.p.a. Stanowi on więc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dalej, powołał się na protokół przesłuchania w charakterze świadka z dnia 16 września 2020 r. pana D.B., który jest zatrudniony w przedsiębiorstwie M.B. Jak wynika z tego protokołu, kierowca ten nie został wyposażony przez pana M. B. w wypis z licencji, ani w wypis zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Kierowca dodatkowo zeznał, że przedsiębiorca posiada licencję na transport międzynarodowy i zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Te dwa dowody w ocenie organu II instancji stanowią podstawę dokonania ustaleń stanowiących fundament ukarania. Organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ uznał, że skarżący nie wykazał, iż to nie on był przewoźnikiem korzystającym z samochodu zatrzymanego do kontroli. Organ wskazał, że dokument przedstawiony przez stronę w postaci oświadczenia z dnia 16 listopada 2020 r. ma charakter dokumentu prywatnego i stanowi wyłącznie dowód, tego że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Powołał się również na dokument WZ, gdzie podmiotem odbierającym towar z kopalni kruszywa był M. B. Organ uznał także za niewiarygodne dokumenty świadczące także o sprzedaży kruszywa na rzecz firmy Ł.B. Organ podkreślił, że Ł. B. nie posiadał zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W ocenie organu uzyskane dowody są wystarczające do uznania, że to M. B. był przewoźnikiem. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 24 października 2022 r. złożył M. B. i zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 8, art. 9 art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na: 1) błędnym ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy które stały się podstawą do przypisania odwołującemu naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, 2) naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów tj. arbitralną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki oceną materiału dowodowego, która przybrała charakter dowolny, a także doprowadziła do sprzeczności decyzji z zebranym w sprawie materiałem dowodnym, 3) prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, 4) uzasadnienie decyzji nieodpowiadające wymogom art. 107 opar 3 K.p.a. w szczególności w zakresie niewskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i argumentów strony odwołującej się oraz złożonych przez nią dowodów. Skarżący się wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona albowiem organy w przedmiotowej sprawie naruszyły przepisy prawa procesowego regulujące gromadzenie oraz ocenę zgromadzonych dowodów, zaś naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 7 wskazuje, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zgodnie natomiast z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej oceni na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie okolicznością podlegającą ustaleniu jest to, kto w przedmiotowej sprawie pełnił rolę przewoźnika odnośnie przewozu skontrolowanego w dniu 16 września 2020 r. W tym zakresie organ dysponował dwiema grupami dowodów, z których jeden stanowiły zeznania świadka D. B. wskazujące na to, że był on zatrudniony w firmie M. i na rzecz tej firmy był wykonywany przewóz kruszywa oraz dokument WZ w którym wskazano tę firmę jako odbiorcę kruszywa z kopalni. Do drugiej grupy dowodów, przeciwstawnych do oświadczeń D. B., należą dokumenty w postaci oświadczenia Ł. B. który stwierdził, że to on był przewoźnikiem zakwestionowanego towaru, oświadczenia M. B. który przeczy, żeby to on wykonywał przewóz, a także dokumenty dołączone do akt sprawy z których wynika, że D. B. od 1 stycznia 2020 r. jest zatrudniony w firmie M. W tym też zakresie znajdują się dokumenty dotyczące własności pojazdu oraz zezwoleń na przewozy drogowe na potrzeby własne opiewające na Ł. B. Niewątpliwe jest, że to do organu administracyjnego należy ocena wiarygodności dowodów zgromadzonych w sprawie i w sytuacji, gdy zgromadzone dowody wykazują istotne sprzeczności, obdarzenie wiarą jednej grupy dowodów przy jednoczesnym odmówieniu tego atrybutu dowodom przeciwnym. Ocena taka musi być wszechstronna i wykazująca logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym powody uznania jednej z grup sprzecznych dowodów za wiarygodne. Organ w tym zakresie musi dokonać konfrontacji i wyjaśnienia przyczyn powstałych sprzeczności, zaś w przypadku takiej sprzeczności występującej pomiędzy zeznaniami a dokumentami, rozpytania osoby przesłuchiwanej, co do ujawnionych dokumentów. Z taką sprzecznością w przedmiotowej sprawie niewyjaśnioną przez organ mamy do czynienia w zakresie podmiotu zatrudniającego D. B. Jak wynika z jego zeznań miał być on zatrudniony od roku 2019 r. przez firmę M. Organ powinien jednak wyjaśnić dlaczego zatem w aktach znajduje się umowa o pracę tej osoby obowiązująca od 1 stycznia 2020 r. zawarta z podmiotem M., a wiec firmą brata ukaranego. Na umowie tej ma znajdować się podpis D. B. Ogólne stwierdzenia organu, że D. B. mógł pracować w obydwu tych firmach są niewystarczające, gdyż poza dość lakonicznym oświadczeniem samego kierowcy nie znajdują potwierdzenia w jakichkolwiek innych dowodach, a sprzeciwiają się im dowody pozostałe. Kwestia zatrudnienia kierowcy jest przy tym istotna w przedmostowej sprawie, gdyż z jednej strony wpływa na ocenę wiarygodności tego świadka a z drugiej strony na ocenę, kto był w tym przypadku przewoźnikiem. Słuszne są również uwagi skarżącego, że nie wyjaśniono dokąd ostatecznie towar został zawieziony, a to mogłoby mieć wpływ na ocenę, kto rzeczywiście był właścicielem towaru. Ponowne przesłuchanie D. B. pozwoli na wyjaśnienie tych kwestii, co będzie miało istotne znaczenie dla dokonania ustaleń faktycznych zgodnie z zasadą prawdy materialnej. Dalej należy stwierdzić, że jakkolwiek prawidłowe są to rozważania organu II instancji co do znaczenia prawnego dokumentu prywatnego oraz jego mocy dowodowej, to jednak dysponując takim, jak w przedmiotowej sprawie, czyli oświadczenie Ł. B. należało go potraktować jako informację o dowodzie. Można zatem było, celem zapewnienia wszechstronności postępowania dowodowego przesłuchać Ł. B. na okoliczność faktów podawanych przez niego w piśmie. Wówczas jego wypowiedzi uzyskane w ramach procesowych podlegałyby ocenie w zakresie ich wiarygodności. Organy nie dokonały również oceny, iż właścicielem przedmiotowego samochodu był Ł. B., co w powiązaniu z możliwym faktem, iż to on zatrudnia D. B. mogłoby wskazywać jako dowód pośredni, że to Ł.B. był przewoźnikiem. W końcu należy uwzględnić szereg dokumentów sprawozdawczych dla ZUS, z których ma wynikać, iż D.B. nie był w 2020 r. osobą zatrudnioną przez ukaranego. Ostatnim dokumentem który należałoby poddać ocenie jest faktura VAT z której wynika, że kruszywo zostało sprzedane przez M. B. firmie M. Można dokonać sprawdzenia czy podatek VAT z niniejszej faktury został odprowadzony i czy kwota zapłaty została uiszczona. W ocenie Sądu dopiero wyjaśnienie tych wszystkich okoliczności doprowadzi do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a tym samym pozwoli na dokonanie ustaleń faktycznych zgodnych z zasadą prawdy materialnej. Brak ich dokonania zasadę tę narusza. Po przeprowadzeniu tych dowodów, a być może także i innych o ile zaistnieje taka potrzeba organ podda je wszechstronnej ocenie, zaś w decyzji, w jej uzasadnieniu wskaże które fakty uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz, co szczególnie istotne przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Podstawą orzeczenia jest przepis art. 145 § 1 pkt 5 lit. c P.p.s.a. O koszach orzeczono w myśl art. 200 P.p.s.a., w ich skład wchodzi zwrot wpisu sądowego.