II SA/Rz 1519/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2026 r. w Rzeszowie sprawy ze skargi W. i I. K. na działanie Starosty [...] w przedmiocie nienależytego informowania strony o stanie prawnym i faktycznym a także o przysługujących jej prawach i obowiązkach - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić Skarżącym W. i I. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z 4 listopada 2025 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej operatora wyznaczonego) W. i I. K. (dalej: "Skarżący") wnieśli skargę na opisane w sentencji niniejszego postanowienia, działanie Starosty [...] polegające na naruszeniu art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte informowanie strony o stanie prawnym i faktycznym a także o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W skardze Skarżący podali, że przedmiotowe naruszenie dotyczy postępowania w sprawie działki nr [...] obręb [...], gmina [...]. Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że Starosta dopuścił się naruszenia art. 9 k.p.a.; o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] lub zobowiązanie Organu do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego na ich rzecz. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi. Starosta wyjaśnił, że w latach 2018-2019 przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów i budynków. Skarżący w wyznaczonym czasie nie zapoznali się z wyłożonym do wglądu projektem operatu, nie wnieśli uwag do danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...], jak również nie zgłosili zarzutów do tych danych. Dokumentacja została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Starosta podał, że dotychczasowa powierzchnia działki nr [...] określona w hektarach z precyzją zapisu do 0,01 ha, jako 0,60 ha została zaktualizowana i wykazana, jako 0,5711 ha. Aktualizacja ta nastąpiła z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej. Jest to czynność, która nie wymaga wydawania w tym zakresie władczego rozstrzygnięcia (decyzji czy postanowienia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Po zapoznaniu się z treścią skargi oraz dołączonych do niej dokumentów, odpowiedzi na skargę oraz dołączonych przez Organ akt administracyjnych sprawy Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna. Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt, które korespondują z treścią odpowiedzi na skargę, w latach 2018-2019 na obszarze obrębu [...] w Gminie [...] prowadzona była modernizacja ewidencji gruntów i budynków. W jej wyniku w stosunku do działki Skarżących o nr [...] doszło do pomniejszenia powierzchni z 0,6000 ha na 0,5711 ha. Tą zmianę powierzchni Skarżący kwestionują. Z nadesłanych akt wynika również, że w wyniku zawiadomienia Starosty, skierowanego do Sądu Rejonowego w Księdze Wieczystej, prowadzonej dla ww. nieruchomości dokonano wpisu w zakresie obszaru nieruchomości, wynikającego z przeprowadzonej modernizacji ewidencji. Skarżący wnieśli skargę na wpis Referendarza sądowego w tym zakresie, jednak Sąd Rejonowy postanowieniem z [...] września 2025r. (sygn. [...]) utrzymał w mocy wpis Referendarza Sadowego z [...] lipca 2025r. w KW nr [...]. Skarżący W. i I. K. w piśmie z 5 listopada 2025r. wnieśli do WSA w Rzeszowie skargę na działanie Starosty [...], polegające na naruszeniu art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte informowanie strony o stanie prawnym i faktycznym a także o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W uzasadnieniu wskazali, że Starosta decyzją z [...] stycznia 2025r. złożył wniosek do Sądu Okręgowego o uaktualnienie wpisu w KW, obniżający areał ich działki. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji i o zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Sąd dokonuje kontroli tych aktów i czynności organów administracji publicznej, które zostały wymienione w przytoczonym powyżej art. 3 § 2 P.p.s.a. Możliwość wniesienia skargi przysługuje po pierwsze na ostateczne decyzje oraz na postanowienia, wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a., które zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w danej sprawie. W przypadku Skarżących nie toczyło się postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie, które zostałoby zakończone wydaniem decyzji lub postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. Nie budzi wątpliwości, że w stosunku do działki Skarżących prowadzona była modernizacja ewidencji gruntów i budynków. W takim przypadku właścicielom w trakcie prowadzonej modernizacji przysługiwały uprawnienia, wymienione w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (w tym prawo do zgłoszenia uwag – ar 24a ust. 6 u.P.g.i.k. oraz prawo do wniesienia zarzutów – art. 24a ust. 9 u.P.g.i.k.). Jeżeli Skarżący nie zgłosili zarzutów do prowadzonej modernizacji mają prawo do złożenia wniosku o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków stosownie do art. 24a ust. 12 oraz art. 24 ust. 2a pkt 2 u.P.g.i.k. Dopiero po złożeniu takiego wniosku, przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w I oraz II instancji oraz wydaniu decyzji ostatecznej, stronom przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie natomiast Skarżący w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie składali uwag i zastrzeżeń a po zakończonej modernizacji nie złożyli wniosku o zmianę danych objętych ewidencją. W rezultacie w sprawie Skarżących nie toczyło się postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji ostatecznej, które mogłoby stać się przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Z tego powodu skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Odnosząc się do treści skargi należy również wyjaśnić, że Starosta nie wydał w dniu [...] stycznia 2025r. decyzji, która mogłaby być objęta skargą do sądu administracyjnego. W dniu [...] stycznia 2025r. doszło do sporządzenia wypisu z rejestru gruntów, w którym uwidoczniono zmienione w wyniku modernizacji pole powierzchni działki. Następnie w dniu 3 marca 2025r. Starosta złożył do Ksiąg Wieczystych zawiadomienie o zmianie powierzchni działki. Złożenie takiego wniosku nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Po złożeniu zawiadomienia Referendarz Sądowy dokonał wpisu w Księdze wieczystej a skarżącym przysługiwało prawo do wniesienia skargi n wpis Referendarza Sądowego, z którego to prawa skorzystali, o czym świadczy postanowienie Sądu Rejonowego z [...] września 2025r. Podsumowując Skarżącym przysługuje prawo do złożenia do Starosty wniosku o aktualizację kwestionowanych danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. art. 24a ust. 12 u.P.g.i.k. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania przed Starostą i wydaniu przez niego decyzji Skarżącym – w przypadku wydania niekorzystanego dla nich rozstrzygnięcia będzie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie. Dopiero po zapoznaniu odwołania przez SKO i wydaniu ostatecznej decyzji Skarżącym będzie przysługiwało prawo do wniesienia skarg do sądu administracyjnego. Na obecnym etapie w stosunku do Skarżących nie wydano żadnego aktu i nie podjęto czynności, które zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. mogły być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Tytułem wyjaśnienia należy też wskazać, że wniesienie skargi na samo działanie Starosty, sprzeczne z art. 9 k.p.a. jest dopuszczalne na podstawie art. 227 k.p.a., jednak stosownie do art. 229 pkt 2 k.p.a. wnosi się ją do Wojewody. W celu zakwestionowania wpisów do ewidencji gruntów i budynków należy natomiast złożyć wniosek o aktualizację ewidencji gruntów i budynków. Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego, o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.