II SA/Rz 1524/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - skargę oddala - II SA/Rz 1524/21 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi I. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. A i B w związku z prowadzeniem pojazdu z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym na okres 3 miesięcy od dnia [...] maja 2021 r. do dnia [...] sierpnia 2021 r. włącznie. Na podstawie akt sprawy ustalono, że w dniu [...] czerwca 2021 r. do Wydziału Komunikacji, Dróg i Transportu Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło zawiadomienie Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], w którym wskazano, że I. P. w dniu [...] maja 2021 r. w miejscowości [...] prowadził pojazd mechaniczny z prędkością 105 km/h w obszarze zabudowanym, tj. z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Pomiaru dokonano za pomocą urządzenia Videorapid 2A nr [...], posiadającego ważne świadectwo legalizacji do 14 stycznia 2022 r. W związku z popełnionym wykroczeniem, sporządzona została notatka urzędowa, celem przeprowadzenia czynności wyjaśniających oraz skierowania wniosku o ukaranie do sądu. W związku z powyższą informacją Starosta wszczął postępowanie administracyjne, w trakcie którego I. P. w pismach z 7 i 9 czerwca 2021r. wniósł o wydanie decyzji odmawiającej zatrzymania prawa jazdy, negując prawdziwość oraz prawidłowość pomiaru prędkości dokonanego w dniu [...] maja 2021 r. Wskazał on na błąd graniczny pomiaru przyrządem radarowym "Iskra-1". Dodatkowo podniósł, że ww. pomiar jest wątpliwy z uwagi na niekorzystne czynniki wpływające na pracę urządzenia m.in. występowanie linii elektroenergetycznych, czy też włączoną klimatyzację w radiowozie. Ponadto I. P. wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą wykorzystując do jej wykonywania samochód, a pozbawienie go prawa jazdy znacznie utrudnia jej wykonywanie i powoduje straty finansowe. Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu I. P. prawa jazdy kat. A i kat. B na okres trzech miesięcy od dnia [...] maja 2021 r. do dnia [...] sierpnia 2021 r. włącznie. Organ I instancji odnosząc się do pism złożonych przez skarżącego wskazał, że przedstawione przez niego okoliczności nie mają wpływu na przedmiotowe postępowanie administracyjne, gdyż na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm.; dalej: ustawa o kierujących pojazdami) i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.) Starosta jest zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W niniejszej sprawie wystąpiła taka sytuacja, a zatem bez znaczenia pozostaje sytuacja osobista i zawodowa skarżącego, okoliczności towarzyszące sytuacji na drodze oraz wątpliwości względem dokonanego pomiaru prędkości, na które powoływał się I. P. w swoich pismach. Organ I instancji wyjaśnił, że poddawanie w wątpliwość twierdzeń Policji o przekroczeniu przez skarżącego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym nie należy do kompetencji wydziału komunikacji w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, który jedynie powinien ustalić, czy zaistniały przesłanki do zatrzymania prawa jazdy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Starosta na podstawie art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący od powyższej decyzji Starosty złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie polegające na dokonaniu ustaleń faktycznych pozostających w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, poprzez uznanie pomiaru dokonanego przez Policję za wiarygodny oraz pominięcie przedstawionych przez niego okoliczności towarzyszących temu pomiarowi, w tym pominięcie błędu granicznego pomiaru prędkości wykonanego przyrządem radarowym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015, poz. 541 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium po przytoczeniu treści art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw wskazało, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest decyzją związaną. Starosta jest obowiązany do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, jednak rozstrzygnięcie to oraz zakres nie zostały pozostawione uznaniu administracyjnemu. Zgodnie z powyższym podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Organ II instancji wyjaśnił, że w trakcie trwania postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy Starosta nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na zweryfikowanie danych zawartych w zawiadomieniu w oparciu o odpowiednie dokumenty źródłowe. Wobec powyższego organ I instancji był związany domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym (zawiadomienie Komendy Policji w [...]) dotyczących przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym. I. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: ­ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonanie ustaleń faktycznych pozostających w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, wskutek bezkrytycznego uznania pomiaru dokonanego przez patrol Policji za wiarygodny oraz pominięcie przedstawionych przez skarżącego okoliczności towarzyszących temu pomiarowi, w tym pominięcie błędu granicznego pomiaru prędkości wykonanego przyrządem radarowym oraz poprzez brak zebrania materiału dowodowego w sprawie i oparcie się wyłącznie na zawiadomieniu Policji o przekroczeniu prędkości; ­ art. 108 § 1 k.p.a. i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów w sytuacji, w której brak było dostatecznych podstaw uzasadniających uznanie, że zachodzi podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy oraz utrzymania takiej decyzji w mocy; a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: ­ art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący nie przekroczył dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, a także faktu, że skarżący nie przyjął mandatu za zarzucane mu wykroczenie, co w konsekwencji powoduje, że kwestia ta podlegać będzie dopiero ocenie i rozstrzygnięciu przez sąd powszechny. Skarżący wskazał, że po jego zatrzymaniu przez Policję, funkcjonariusze okazali mu zapis wideorejestratora, na którym widoczny był jego samochód poruszający się z prędkością 105 km/h, natomiast prędkość radiowozu, poruszającego się bez sygnałów świetlnych oraz dźwiękowych wynosiła 61 km/h. Zdaniem Strony pomiar prędkości nie może zostać uznany za prawidłowy, ponieważ pomiar prędkości został dokonany wideorejestratorem "Videorapid 2A" z podłączonym przyrządem radarowym "lskra-1", którego wiarygodność jest wątpliwa. Ponadto z instrukcji użytkowania wideorejestratora "Videorapid 2A" wynika, że błąd graniczny pomiaru prędkości tym przyrządem wynosi (+-) 3% wartości mierzonej, jednak nie mniej niż (+-) 3 km/h. Z instrukcji użytkowania przyrządu radarowego "Iskra-1" wynika, że błąd graniczny pomiaru prędkości tym przyrządem w warunkach drogowych wynosi (+-) 3% wartości mierzonej. Prędkość samochodu skarżącego, zbliżającego się do radiowozu została obliczona przez zestaw wideorejestratora "Videorapid 2A" z podłączonym przyrządem radarowym "Iskra-1" jako różnica prędkości względnej jego samochodu i radiowozu wynosząca według pomiaru 166 km/h (105 km/h + 61 km/h), przy prędkości radiowozu wynoszącej 61 km/h. Z powyższego wynika, że graniczny błąd pomiaru prędkości względnej samochodu i radiowozu zmierzony przyrządem radarowym "lskra-1" wynosi 166 km/h x 0,03 = +- 4,98 km/h, natomiast graniczny błąd pomiaru prędkości radiowozu zmierzony wideorejestratorem "Videorapid 2A" wynosi +- 3 km/h. W przypadku takiego połączenia wideorejestratora i radaru błąd graniczny pomiaru prędkości jego samochodu jest sumą błędów granicznych obydwu przyrządów i wynosi +- 7,98 km/h, w związku z powyższym samochód skarżącego poruszał się z prędkością w granicach od 97,02 km/h do 112,98 km/h. Z powyższego wyliczenia wynika, że pomiar policyjny wcale nie dowodzi że prędkość mojego samochodu w chwili pomiaru była przekroczona o ponad 50 km/h. Dodatkowo pomiar został wykonany na łuku drogi natomiast zgodnie z instrukcją urządzenia prawidłowy pomiar nie może być wykonywany w takich warunkach. Końcowo skarżący wyjaśnił, że kontaktował się ze Starostwem Powiatowym w [...], celem umożliwienia mu zapoznania się z aktami postępowania, jednak otrzymał informację, że Policja nie dostarczyła żadnych dowodów w sprawie, oprócz wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. I. P. zarzucił, że organy nie zebrały żadnego materiału dowodowego. Zatem wydane w niniejszej sprawie decyzje są błędne oraz sprzeczne z podstawowymi konstytucyjnymi zasadami państwa prawa, w związku z tym powinny zostać uchylone. Na poparcie twierdzeń zawartych w skardze I. P. powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137; zwana dalej P.u.s.a.), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.).Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po rozpoznaniu skargi w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji był przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym, Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Fakt przekroczenia przez Skarżącego dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w dniu [...] maja 2021r. o godz. 19.00 w [...] (Skarżący w obszarze zabudowanym jechał z prędkością 105 km/h) został stwierdzony na podstawie informacji Komendy Miejskiej Policji z [...] maja 2021r. Zgodnie z art. 104 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami, administrator danych i informacji zgromadzonych w ewidencji przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4-7, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Na ocenę niniejszego postępowania istotny wpływ mają regulację zawarte w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm., dalej: p.r.d.). Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d., policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zatrzymanie wydanego w kraju prawa jazdy następuje przez wprowadzenie informacji o zatrzymaniu do centralnej ewidencji kierowców niezwłocznie po stwierdzeniu wystąpienia przesłanek określonych w art. 135 ust. 1 (art. 135b ust. 1 p.r.d.). Jak stanowi art. 136 ust. 1 p.r.d., w przypadku, o którym mowa w art. 135b ust. 1, Policja przekazuje niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy, informację o zatrzymaniu prawa jazdy, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. W niniejszej sprawie, jak powyżej wskazano, Policja przekazała niezwłocznie – tj. 2 czerwca 2021r. informację o przekroczeniu o 55 km/h prędkości przez Skarżącego w obszarze zabudowanym. Jak wynika z przytoczonych powyżej regulacji, przesłanką do zatrzymania prawa jazdy jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą wydania decyzji jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d., stosownie do treści art. 136 ust. 1 p.r.d. i art. 104 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący stara się podważyć podstawę zatrzymania prawa jazdy wskazując na wadliwość pomiaru prędkości prowadzonego przez niego pojazdu. Strona w tym zakresie przedstawiła obszerne uzasadnienie dotyczące metodologii pomiaru prędkości oraz błędów co do wielkości pomiaru, popełnionych przy użyciu wideorejestratora "Videorapid 2A" z podłączonym przyrządem radarowym "Iska-1". Odnośnie tej kwestii, która stanowi główny trzon argumentacji Skarżącego, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 listopada 2019r., I OSK 802/17. NSA wskazał, że wątpliwości co do prawidłowości pomiaru prędkości nie mogą stanąć na przeszkodzie wydaniu decyzji w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami może zostać wydana wyłącznie w oparciu o informację o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Należy podkreślić, że uchwale podjętej 1 lipca 2019 r., sygn. I OPS 3/18, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przyjął, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541, z późn. zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie może prowadzić żadnych własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 136 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest bowiem decyzją związaną. Świadczy o tym treść powyższego przepisu, zgodnie z którym starosta "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem". W sytuacji otrzymania takiej informacji starosta ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. To zaś oznacza, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie takiej decyzji starosta nie ocenia technicznych aspektów sprawy, w tym jakim urządzeniem dokonano pomiaru i czy funkcjonariusz Policji dokonał tego prawidłowo. W tym kontekście niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 7 art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, jak również art. 107 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (wyrok WSA w Kielcach z 25 marca 2021 r., I SA/Ke 100/21, LEX nr 3167971). W sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 136 ust. 1 p.r.d. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja Policji o ujawnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d. jest dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa (tak uchwała NSA z 1 lipca 2019 r., I OPS 3/18, ONSAiWSA 2019, nr 5, poz. 72). Z przedstawionych wyżej względów, okoliczności dotyczące prawidłowości pomiaru prędkości Skarżący winien podnosić w postępowaniu toczącym się w związku z popełnionym wykroczeniem. Jeżeli w trakcie tego postępowania zostanie przesądzone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, będzie to okoliczność, uprawniająca do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (tak uchwała NSA z 1 lipca 2019 r., I OPS 3/18, ONSAiWSA 2019, nr 5, poz. 72). Należy również wskazać, że decyzja organu I instancji a następnie zaskarżona decyzja spełniają wymogi z art. 104 ust. 1c i ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami. Decyzji Starosty w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nadano rygor natychmiastowej wykonalności natomiast zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło na okres 3 miesięcy liczonych od dnia zatrzymania prawa jazdy tj. od [...] maja do [...] sierpnia 2021r. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.