II SA/Rz 1526/22
WyrokWSA w Rzeszowie2023-02-22
Skład orzekający: Ewa Partyka, Paweł Zaborniak, Karina Gniewek-Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może nie nakładać obowiązku budowy lub przebudowy zjazdu na działkę, która posiada istniejący zjazd od innej strony, zwłaszcza gdy techniczne warunki uniemożliwiają wykonanie takiego zjazdu z nowoprojektowanej drogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek budowy lub przebudowy zjazdu na działkę przylegającą do drogi publicznej istnieje tylko w razie potrzeby, tj. gdy działka zostaje pozbawiona dostępu do drogi w wyniku inwestycji i gdy warunki techniczne pozwalają na wykonanie zjazdu. W sprawie skarżący nie zostali pozbawieni dostępu do drogi, gdyż działka posiada istniejący zjazd od strony północnej, a budowa zjazdu z nowoprojektowanej drogi jest niemożliwa z przyczyn technicznych związanych z lokalizacją gazociągów wysokiego ciśnienia. Wobec tego decyzja organów nie narusza prawa.Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi gminnej. Skarżący zarzucili brak przewidzenia zjazdu do ich działki, nie uwzględnienie istniejącej bramy wjazdowej oraz obawę zalewania działki wodami opadowymi. Organ odwoławczy wyjaśnił, że działka skarżących posiada istniejący zjazd od strony północnej, a budowa zjazdu z nowoprojektowanej drogi jest niemożliwa ze względu na lokalizację gazociągów wysokiego ciśnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi I. P. i T. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 września 2019 r. nr I-III.7821.10.2019 w przedmiocie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej - skargę oddala –
Przedmiotem skargi I. P. i T. P. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "Organ I instancji") z [...] maja 2019 r. nr [...] z dnia w przedmiocie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie publicznej drogi gminnej klasy lokalnej w ramach zadania inwestycyjnego "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od posesji [...] do ul. [...]".
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Skarżący argumentując, że decyzja nie przewiduje zjazdu do ich działki, linia ogrodzenia po podziale nie uwzględnia usytuowania istniejącej bramy wjazdowej i nie określono wysokości terenu działki nr [...] po podziale w stosunku do poziomu jezdni, przez co istnieje obawa zalewania działki wodami opadowymi. Według Skarżących rozbudowa przez poszerzenie istniejącego ciągu ul. [...] na odcinku od posesji nr [...] do ul. [...] byłaby bardziej rozsądna i oszczędna.
Decyzją z dnia 16 września 2019 r. nr I-III.7821.10.2019 Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy rozstrzygniecie Organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem rozpoznania była budowa drogi gminnej, która zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 z późn. zm.) – dalej: "u.d.p." stanowi jedną z kategorii dróg publicznych, co uzasadnia prowadzenie postępowania w trybie przepisów specustawy drogowej. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek właściwego zarządcy drogi gminnej klasy lokalnej na terenie miasta [...], decyzję wydał Prezydent Miasta [...] działający jako starosta miasta na prawach powiatu. Inwestor spełnił wszystkie nałożone ustawą wymogi. Zgodnie z art. 11b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 162) – dalej: "specustawą drogową" lub u.sz.z.r., Organ I instancji uzyskał pozytywne opinie właściwych miejscowo: zarządu województwa, zarządu powiatu oraz prezydenta miasta - pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] i nr [...], milcząca zgoda Zarządu Województwa Podkarpackiego. Do wniosku dołączono mapę zasadniczą w skali 1:1000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, a także mapę zawierającą projekt podziału nieruchomości, załącznik, w którym określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. We wniosku określono nieruchomości lub ich części, planowane do przejęcia na rzecz Gminy Miasto [...] i nieruchomości lub ich części, z których korzystanie będzie ograniczone. Do wniosku dołączono także cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego, zgodnego z art. 34 ust. 1 i ust. 2 prawa budowlanego oraz rozporządzeniem Ministra infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Ponadto, w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w ramach uzupełnienia, do wniosku dołączono pozytywną opinię [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w zakresie realizacji planowanej inwestycji (pismo z [...] marca 2019 r. nr [...]). W związku z tym, że przez teren planowanej inwestycji przebiegają dwa gazociągi wysokiego ciśnienia (DN 700 i DN 400), do projektu dołączono uzgodnienie z ich zarządcą - [...], z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Projekt został również uzgodniony na naradzie koordynacyjnej (odpis protokołu narady koordynacyjnej z [...] marca 2019 r. nr [...]). O wszczęciu postępowania zainteresowane strony, zgodnie z treścią art. 11d ust. 5 specustawy drogowej zostały powiadomione w drodze obwieszczenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podniósł, że działka skarżących powstała z podziału działki nr [...] i posiada dotychczasowe połączenie z drogami publicznymi poprzez istniejący zjazd zlokalizowany po północnej stronie działki, od strony ul. [...]. Zlokalizowanie dodatkowego zjazdu od strony projektowanej drogi jest niemożliwe ze względu na usytuowanie tej części działki o nr [...] w obszarze pasów eksploatacyjnych gazociągów wysokiego ciśnienia DN400 i DN700 oznaczonych na mapie [...]. W warunkach technicznych z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] wydanych przez [...] znajduje się zastrzeżenie: "wszelkie wjazdy na tereny działek oraz zjazdy na inne drogi należy lokalizować, tak aby zewnętrzna krawędź tych obiektów terenowych znajdowała się poza pasem eksploatacyjnym gazociągów wysokiego ciśnienia", co wynika z § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że budowa (odtworzenie) likwidowanego ogrodzenia i bramy nie jest przedmiotem postępowania w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Za przejętą nieruchomość, łącznie z ogrodzeniem i bramą, strona uprawniona jest do uzyskania stosownego odszkodowania na mocy art. 12 ust. 4a i 5 i art. 18 specustawy drogowej. Natomiast wysokość terenu w pobliżu działki powstałej z podziału działki nr [...] w obr. [...] w stosunku do projektowanego poziomu jezdni określona została na rysunku nr 3 "Podłużny profil drogowy" zatwierdzonego projektu budowlanego. Z profilu wynika, że w sąsiedztwie działki na odcinku w km od [...] do [...] jezdnia przebiega na wysokości zbliżonej do rzędnych terenu. Ponadto jezdnia ograniczona zostanie krawężnikami kierującymi spływ wód opadowych do kanalizacji deszczowej. Projektowane 2% nachylenia chodnika w kierunku jezdni, spowoduje spływ wody z chodnika na jezdnię. Teren pozostałego pasa drogowego przyległego do chodnika zostanie obsiany trawą, zapewniając wsiąkanie opadów z tego terenu. Reasumując, Wojewoda uznał, że z uwagi na lokalizację gazociągów wysokiego ciśnienia na działce skarżących, oraz z uwagi na obowiązujące przepisy dotyczące stref ochronnych takich gazociągów i zapewnienia bezpieczeństwa w tych strefach, zjazd indywidualny na działkę nr [...] ([...] po podziale) nie może zostać zlokalizowany i wybudowany z nowoprojektowanej drogi.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że inwestor nie ma obowiązku wykonania indywidualnego zjazdu na sporną działkę. Zgodnie z art. 29 ust. 2 u.d.p. w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Z kolei art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej stanowi, że decyzja zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w razie potrzeby zawiera ustalenia dotyczące obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów. Organ odwoławczy podkreślił, że celem normy art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej jest ochrona właścicieli nieruchomości przylegających do budowanej drogi przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej i tzw. pośrednim wywłaszczeniem. Obowiązkiem zarządcy drogi jest zapewnienie właściwych zjazdów dla nieruchomości. Ma to znaczenie w szczególności w sytuacji, kiedy wskutek częściowego przejęcia nieruchomości pod realizację inwestycji drogowej zmieniają się uwarunkowania dotyczącej obsługi komunikacyjnej pozostałej części nieruchomości. Organ podkreślił, że regulacja zawarta w treści art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej korespondując z treścią art. 29 ust. 2 u.d.p., nakłada obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej tylko tym nieruchomościom, które do tej pory taki dostęp miały. Jeżeli uprzednio istniał zjazd w sensie prawnym, to inwestor ma obowiązek zapewnienia zjazdu do takiej nieruchomości dokonując budowy lub przebudowy drogi. W przeciwnym wypadku obowiązek ten spoczywa na właścicielu nieruchomości, a inwestor może taki zjazd wybudować w porozumieniu z tym właścicielem. Dodatkowo organ wskazał, że powstała po podziale działka nr [...], zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika inwestora, będzie posiadała dotychczasowe połączenie z drogami publicznymi poprzez istniejący zjazd zlokalizowany po północnej stronie działki, tj. od strony ul. [...].
Odnosząc się do postulowanego przez skarżących poszerzenia istniejącego ciągu ul. [...] na odcinku od posesji nr [...] do ul. [...], jako "bardziej rozsądnego i kosztowo oszczędnego" organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza interesu prawnego tej jednostki w sposób niezgodny z prawem. Organ rozpoznający wniosek inwestora nie może oceniać racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Powyższe oznacza, że organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Co więcej, organ rozpoznający wniosek nie ma ustawowych kompetencji do wpływu na kształt inwestycji, ani nie może ingerować w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości zaproponowany przez wnioskodawcę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, I. P. i T. P. podnieśli, że nie są co do zasady przeciwni rozbudowie ul. [...], jednak uważają, że zastosowanie przepisów specustawy drogowej jest nadużyciem. Skarżący podnieśli, że od samego początku postępowania organy obu instancji nie okazywały woli zajęcia się ich uwagami czy proponowanymi rozwiązaniami dotyczącymi rozbudowy ul. [...] na odcinku którego decyzja dotyczy. Proponowana z ich strony sugestia zorganizowania wizji lokalnej została odrzucona bez jakiegokolwiek zainteresowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 22 października 2020 r. II SA/Rz 772/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie budowy lub przebudowy zjazdu na działkę [...] położoną w [...], a w pozostałym zakresie oddalił skargę.
Wyrokiem z 2 grudnia 2021 r., sygn. II OSK 454/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Za zasadny NSA uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.". W ocenie NSA analiza uzasadnienia wyroku nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania sądu wojewódzkiego i motywów jakimi kierował się wydając zaskarżony wyrok. Uniemożliwia to dokonanie kasacyjnej kontroli trafności rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku.
Wyrokiem z 29 marca 2022 r. II SA/Rz 1867/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ponownie uchylił decyzję Wojewody Podkarpackiego i decyzję Prezydenta Miasta [...] w zakresie w jakim nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie zjazdu na położoną w [...] obr. [...] działkę nr [...].
Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji nie wykazał zarówno jakie przepisy postępowania naruszono w toku postepowania administracyjnego, jak również, że naruszenia prawa procesowego miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji. NSA podniósł, że Sąd wojewódzki rozpoznawał niniejszą sprawę po raz drugi, i po raz drugi jego uzasadnienie nie spełnia wymogów z art. 141 § 4 P.p.s.a. Ponadto w sprawie o sygn. II SA/Rz 772/20, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję we wskazanym tam zakresie, natomiast w sprawie o sygn. II SA/Rz 1867/21, kontrolowanej w niniejszym postępowaniu, Sąd uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję, we wskazanym tam zakresie – przyczyny tego rozstrzygnięcia w ogóle nie zostały przez Sąd wyjaśnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna, co spowodowało jej oddalenie w całości.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne.
Przedmiotem skargi w/w Skarżących była decyzja Wojewody wydana w przedmiocie udzielenia Gminie Miasto [...] zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W pierwszej kolejności wypada wyjaśnić Skarżącym zaistnienie na tym etapie sądowej kontroli przeszkód natury prawnej wiążących się z obowiązywaniem regulacji art. 31 ust. 2 specustawy drogowej. Otóż według jej wyraźnej treści : W przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej sąd administracyjny po upływie 60 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
WSA dostrzegł w ramach swych obowiązków, że z pisma pracownika Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2022 r. złożonego do akt sprawy wynika, że rozbudowa ul. [...] na odcinku od posesji [...] do ul. [...] rozpoczęła się 16 grudnia 2021 r. Skarżący T. P. oświadczył podczas rozprawy przed WSA, że prace związane z rozbudową ulicy [...] już się zakończyły, i że otrzymał decyzję o ustaleniu wysokości odszkodowania. To oznacza w odniesieniu do czasu wydania niniejszego wyroku, że kompetencje kasacyjne sądu administracyjnego, a określone w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uległy znaczącemu ograniczeniu z mocy zacytowanego wyżej art. 31 ust. 2 specustawy drogowej, bowiem w chwili orzekania o legalności decyzji Wojewody upłynął czas o jakim mowa w/w przepisie.
Wskazać przy tym należy, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2019 r. wyrażająca zezwolenie na realizację inwestycji drogowej podlegała wykonaniu, a więc mogła stanowić podstawę działań inwestycyjnych, już z momentem wydania, bowiem nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Na mocy art. 17 ust. 1 spceustawy drogowej, starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Ponadto, decyzja, o której nadano tego rodzaju rygor, 1) zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń; 2) uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi; 3) uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych; 4) uprawnia do wydania przez właściwy organ dziennika budowy (art. 17 ust. 3 u.sz.z.r.). Warto tu jednocześnie podkreślić, że WSA wykonując swe kompetencje kontrolne nie stwierdził wad prawnych o charakterze materialnym jak i procesowym, które mogłyby zaważyć o uwzględnieniu skargi, także przed upływem terminu określonego w art. 31 ust. 2 specustawy drogowej.
Skarżący upatrują nielegalności określonego wyżej przedmiotu skargi w niezapewnieniu im dostępu do drogi publicznej od strony południowej poprzez nienałożenie na publicznego inwestora obowiązku budowy lub przebudowy zjazdu ze zmodernizowanej drogi publicznej ul. [...] na nowo powstałą w wyniku wydania zezwolenia działkę o nr [...]. Zarzuty skargi zmierzają w istocie do zakwestionowania sposobu zastosowania przez Organy obu instancji art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h w/w ustawy.
Otóż podana regulacja wymienia jeden z fakultatywnych elementów zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, czyli szczególnej decyzji administracyjnej kumulującej rozstrzygnięcia umożliwiające przyspieszenie procesu budowy dróg publicznych (tj. wywłaszczenie nieruchomości, podział działki, zatwierdzenie projektu budowlanego). Przepis powyższy wskazuje wyraźnie, iż decyzja o zezwoleniu zawiera tylko w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów. Tego rodzaju dodatkowe rozstrzygnięcie, w wyniku użycia zwrotu semantycznego "w razie potrzeby", jest uzależnione od specyficznych uwarunkowań realizacji inwestycji drogowej. W szczególności, chodziłoby o uwarunkowania dotyczące okoliczności wskazujących na dotychczasowy sposób korzystania przez właścicieli nieruchomości gruntowej, przylegającej do budowanej lub przebudowywanej drogi, ze zjazdu na tę nieruchomość. Regulację art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej należy intepretować systemowo wraz z innymi unormowaniami prawa prywatnego oraz publicznego mających przeciwdziałać pozbawieniu właścicieli nieruchomości dostępu do drogi publicznej. Niewątpliwie z treści art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h w/w ustawy, jak słusznie intepretuje to Organ, nie można wywodzić generalnego roszczenia nakazującego inwestorowi realizującemu inwestycję drogową w każdym przypadku budowę lub przebudowę zjazdu. Wskazany przepis należy bowiem łączyć z powołanym w skardze art. 29 ust. 1 i 2 u.d.p., który opiera się na dwóch wzajemnie dopełniających się zasadach. Pierwsza stanowi o tym, że budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przylegającej do drogi, druga natomiast przyjmuje, iż w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Ten ostatni obowiązek jest realizowany w toku inwestycji drogowej i odbywa się na podstawie przepisów specustawy drogowej. Dotyczy on wyłącznie zjazdów indywidualnych i zjazdów publicznych "istniejących", a wybudowanych legalnie. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości teza, że przewidziany w art. 29 ust. 2 u.d.p. obowiązek zarządcy drogi koreluje z prawem właściciela nieruchomości przyległej do drogi wyłącznie zachowania posiadanego legalnego dostępu do drogi przez urządzony zjazd (zob. wyrok NSA z 21 października 2020 r., o sygn. I OSK 1069/20, LEX).
Zdaniem WSA, w skontrolowanej sprawie skarżący nie zostali pozbawieni dostępu do drogi publicznej poprzez niezastosowanie art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h u.sz.z.r. i nienałożenie na inwestora "rozbudowy ul. [...]", obowiązku wybudowania lub przebudowania zjazdu na zabudowaną m.in. domem mieszkalnym działkę skarżących o nr. [...]. Innymi słowy, akta sprawy dowodzą, iż nie było potrzeby nakładania przewidzianego w tym przepisie obowiązku. Z analizy treści zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wynika, że na wyżej wymienionej działce nie przewiduje się tego rodzaju robót, zaś realizacja zezwolenia będzie wiązać się z likwidacją aktualnego zjazdu zlokalizowanego w części południowej starej działki o nr [...] od strony ul. [...].
Dla Sądu nie ulega wątpliwości, że Organy obu instancji rozważały potrzebę nałożenia na inwestora obowiązku budowy lub przebudowy zjazdu od strony południowej do nowopowstałej działki o nr [...]. Wojewoda zajął potwierdzone dokumentacją sprawy stanowisko, iż taka potrzeba nie występuje. Sposób działania Organów obu instancji znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach pełnomocnika inwestora z dnia 26 lipca 2019 r., z których wynika że działka powstała z podziału działki o nr [...] w obrębie [...] posiada dostęp do drogi publicznej od strony ul. [...] poprzez zlokalizowany na połączeniu tej działki z drogą publiczną zjazd. Oznacza to, że stara działka o nr [...], a obecnie działka o nr [...] we własności skarżących, jest aktualnie skomunikowana z drogą publiczną poprzez istniejący zjazd od strony północnej. Ponadto, wyjaśniono w tym piśmie w sposób przekonujący, że zlokalizowanie na żądanie skarżących dodatkowego zjazdu od strony projektowanej rozbudowy ul. [...] jest niemożliwe ze względu na usytuowanie na tej części działki nr [...] (obecna [...]) w obszarze pasów eksploatacyjnych gazociągu wysokiego ciśnienia DN400 i DN700 oznaczonego na mapie [...] i [...]. Załączono do wyżej wymienionego pisma inwestora warunki techniczne sporządzone przez [...], z których wynika, że wszelkie wjazdy na tereny działek oraz zjazdy na inne drogi należy lokalizować tak, aby zewnętrzna krawędź tych obiektów terenowych znajdowała się poza pasem eksploatacyjnym gazociągu wysokiego ciśnienia. Przytoczono także § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowej i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 640). Stanowisko inwestora oraz operatora gazociągów znajduje oparcie w tym przepisie, bowiem stanowi: W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania.
Powyższe oznacza, że zabudowana m.in. domem mieszkalnym działka skarżących posiada dostęp do drogi publicznej od strony ul. [...], a więc zapewniona jest realizacja normy mającej zapewnić za pomocą zjazdu dostęp do drogi publicznej w przypadku budowy lub przebudowy tej drogi, a po drugie, budowa wnioskowanego zjazdu zastępującego zjazd likwidowany w ramach rozbudowy publicznej drogi gminnej ul. [...] nie jest możliwa z przyczyn technicznych związanych z lokalizacją w południowej części działki pasów eksploatacyjnych gazociągów wysokiego ciśnienia. Jednocześnie brak jest regulacji, która zapewniałaby właścicielom nieruchomości dostęp do drogi publicznej i to za pomocą zjazdu od każdej strony takiej nieruchomości.
Należy podkreślić, że przewidziana w prawie potrzeba nałożenia mocą zezwolenia na inwestora obowiązku budowy zjazdu realnie istnieje, o ile działka zostaje pozbawiona dostęp do drogi publicznej w wyniku w realizacji inwestycji jak również, gdy istnieją określone w prawie warunki techniczne umożliwiające wykonanie takiego obowiązku. W tej sytuacji gdy działka skarżących posiadała i posiada zjazd na drogę publiczna od strony północnej na ul. [...] (potwierdzają to również zdjęcia lotnicze terenu nieruchomości skarżących powszechnie dostępne na stronach www) zaś budowa zjazdu z przyczyn technicznych i prawnych nie jest możliwa, to nałożenie na publicznego inwestora obowiązku budowy zjazdu prowadziłoby do naruszenia przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowej i ich usytuowanie. Brak potrzeby budowy takiego zjazdu, wykluczał także postulowane przez strony zastosowanie przepisów u.sz.z.r.
Z tych przyczyn decyzja Prezydenta Miasta [...] jak również Wojewody Podkarpackiego nie narusza prawa w stopniu mogącym prowadzić do uwzględnienia skargi. Wydane w tej sprawie decyzje są prawidłowe pod względem procesowym jak i materialnym a tym bardziej nie są dotknięte wadami kwalifikowanymi prowadzącymi do stwierdzenia nieważności czy wznowienia postępowania – art. 145 § 1 i art. 156 § 1 K.p.a. Ponadto, Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w czynnościach procesowych Organu II instancji, jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 134 § 1 P.p.s.a. Wobec tego zaskarżona decyzja powinna pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w niej skutki.
Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło