II SA/Rz 1528/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-09

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobami bezrobotnymi, nieposiadający stałych dochodów i prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z synem, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli ich dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący osobami bezrobotnymi, nieposiadający stałych źródeł dochodu i utrzymujący syna, nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym przyznał im prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący H. S. i K. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że są osobami bezrobotnymi, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z 17-letnim synem, nie posiadają stałych dochodów, a ich wydatki pokrywane są z dorywczych prac zarobkowych oraz zasiłku rodzinnego i pomocy społecznej. Nie posiadają znaczących składników majątkowych ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. i K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych. H. S. i K. S. wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od wniesionej skargi, odrębnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy (o analogicznej treści) złożonymi na formularzach PPF wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Wg uzasadnień tych wniosków oraz złożonego w wyniku wezwania dodatkowego oświadczenia, są osobami bezrobotnymi i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z uczącym się 17-letnim synem. Nie posiadają żadnych stałych źródeł dochodu, na syna pobierają zasiłek rodzinny w wysokości 115 zł wraz z dodatkiem 50 zł. Źródłem pokrycia wydatków związanych z zakupem żywności (300 zł), utrzymaniem domu (100 zł) oraz zakupem odzieży i obuwia (50 zł) są dochody skarżącego z dorywczych prac zarobkowych. Raz w roku otrzymują zasiłek z pomocy społecznej w kwocie ok. 150 zł. Oprócz domu nie posiadają innych składników majątkowych o znacznej wartości, w tym pojazdów mechanicznych. Nie dysponują też żadnymi oszczędnościami. Związana z przedmiotem skargi rozbudowa domu została sfinansowana ze środków zarobionych z pracy za granicą przez drugiego syna. Jako załącznik zostały przedstawione kserokopie terminarzy zgłoszeń skarżących w Powiatowym Urzędzie Pracy oraz decyzji potwierdzającej przyznanie na mieszkającego z nimi syna zasiłku rodzinnego (115 zł) na okres od 1 kwietnia do 31 października 2015 r. wraz z jednorazowym dodatkiem (100 zł) z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego we wrześniu 2015 r. oraz dodatkiem (50 zł/m-c) z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Z uwagi na pozostawanie skarżących we wspólnym gospodarstwie domowym, a także wynikający dla nich z zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) solidarny nakaz rozbiórki części budynku mieszkalnego, postanowiono o łącznym rozpoznaniu złożonych przez nich wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych. Zwolnienie to wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie będącej wnioskodawcą osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy decyduje więc ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej (w tym przypadku wnioskodawców), dokonywana z uwzględnieniem sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków jej oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Mając na uwadze status skarżących jako osób bezrobotnych oraz deklarowany brak stałych źródeł dochodu, należy stwierdzić brak możliwości chociażby częściowego partycypowania przez nich w związanych z udziałem w sprawie kosztach sądowych, w tym poniesienia stosunkowo znacznego w tych okolicznościach wpisu od skargi, którego opłacenie warunkuje nadanie skardze dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie przez Sąd. Skarżący nie ujawnili co prawda wysokości dochodów uzyskiwanych przez K. S. z prac dorywczych, niemniej wzgląd na całokształt ich sytuacji materialno – bytowej z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością pozwala stwierdzić, że umożliwia im zaspokojenie jedynie najbardziej niezbędnych potrzeb bytowych, o czym pośrednio świadczy wysokość wyszczególnionych kwotowo wydatków przeznaczanych na utrzymanie siebie i domu. Nie można przy tym pominąć faktu pozostawania na ich utrzymaniu uczącego się dziecka, które właśnie z uwagi na trudną sytuację rodziny uprawnione jest do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Wnioskodawca wraz z żoną nie posiadają przy tym żadnych wartościowych składników majątkowych przynoszących dochód lub możliwych do zbycia, co ewentualnie mogłoby pozwolić im wywiązać się z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji należy uznać, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie są w stanie ich we własnym zakresie opłacić. Brak jest przy tym uzasadnionych przesłanek mogących świadczyć, że w najbliższym czasie ich sytuacja finansowa może ulec poprawie. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3, art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło