II SA/Rz 1528/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AK na działalność Prezydenta Miasta [...] - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę W dniu 2 listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga AK na "akt niewykonania obowiązku służącego realizacji publicznego prawa podmiotowego" oraz na "decyzję administracyjną". W nadesłanym z własnej inicjatywy "sprostowaniu i uzupełnieniu skargi" z dnia 14 listopada 2016 r., skarżąca wskazała, że przedmiotem skargi "na decyzję" są "akty (decyzje) pisemnego poświadczenia niezgodnych z rzeczywistością faktów i okoliczności oraz odmowy potwierdzenia istnienia od dnia 1 września 2005 r. uprawnień uzyskanych z mocy samego prawa". Jako skarżony organ w sposób nie budzący wątpliwości skarżąca wskazała Prezydenta Miasta [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...]wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na fakt, że sprawa będąca przedmiotem skargi została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2016 r. II SA/Rz 1568/15. Zarządzeniem z dnia 30 listopada 2016 r. wezwano skarżącą do precyzyjnego wskazania przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie zawierało pouczenie, że czynności powyższej należy wykonać w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca ustosunkowując się do wezwania Sądu, w piśmie z dnia 5 grudnia 2016 r. zawarła oświadczenie, że przedmiotem skargi są "ustne nieakty Zastępcy Prezydenta [...]" ogłoszone jej "początkiem września 2009 r." i dotyczące odmowy realizacji przysługującego jej "publicznego prawa podmiotowego określonego w art. 63 Karty Nauczyciela". Ponadto skarżąca wskazała, że przedmiotem zaskarżenia są również "pisemne nieakty" wydane przez Prezydenta i Zastępcę Prezydenta Miasta [...], wydane w okresie od 25 czerwca 2010 r. do 18 kwietnia 2011 r., w których organ "poświadczył nieprawdziwy stan rzeczy oraz uporczywie odmawiał potwierdzenia istnienia od dnia 1 września 2005 r. z mocy prawa stosunku pracy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 Ppsa). W myśl art. 184 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona przepisami ustaw i aby sąd mógł rozpoznać merytorycznie skargę na zaskarżony akt (lub bezczynność), akt ten musi posiadać określone cechy, pozwalające na zakwalifikowanie go do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W obowiązującym systemie prawa istnieje bowiem domniemanie właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP). Stosownie do treści art. 3 § 2 Ppsa, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim określone. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa) oraz na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa). Przedmiotem zaskarżenia można również uczynić określony w ustawie rodzaj bezczynności organów (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 Ppsa). Ponadto stosownie do treści art. 3 § 3 Ppsa, Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że określony przez skarżącą przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zaznaczyć należy, że sąd jest związany przedmiotem zaskarżenia wskazanym przez stronę skarżącą, gdyż stosownie do art. 134 § 1 Ppsa, co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że po stronie sądu brak jest uprawnień do samodzielnego ustalania przedmiotu zaskarżenia, a tym samym niejako "odczytywania" woli strony skarżącej, jeżeli nie wskazała ona dość precyzyjnie przedmiotu zaskarżenia lub wskazany przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, że określony przez skarżącą przedmiot zaskarżenia jako "ustne nieakty" lub "pisemne nieakty" Prezydenta Miasta [...] nie stanowią decyzji administracyjnych, gdyż nie zostały wydane w postępowaniu administracyjnym. Z powyższego względu za niedopuszczalną uznać należałoby również skargę na bezczynność organu w polegającą na niewydaniu "decyzji" w tym przedmiocie. Nie mogły także zostać przez Sąd zakwalifikowane, jako akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Odmowa potwierdzenia istnienia stosunku pracy jest sprawą podlegającą kognicji sądów powszechnych (art. 1 w zw. z art. 459 i art. 476 § 1 pkt 1 i 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego). Jeżeli zaś chodzi o "ustne nieakty" organu, polegające na odmowie udzielenia nauczycielowi ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych (art. 63 Karty Nauczyciela), nie sposób uznać, że stanowią one akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Po pierwsze, ustna odmowa dokonania czynności należących do kompetencji organu nie stanowi aktu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, zaś strona może w takim wypadku wnieść skargę na bezczynność organu. Po drugie, i co w zasadzie najważniejsze, z samej treści art. 63 Karty Nauczyciela wynika, że ochrona przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych realizowana jest na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, a zatem również i ta, szeroko pojęta kwestia zaniechania udzielenia nauczycielowi ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym pozostaje w kognicji sądów powszechnych, a nie sądu administracyjnego. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł, jak w sentencji postanowienia.