II SA/Rz 1528/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. K. na działalność Prezydenta Miasta [...] - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. K. na działalność Prezydenta Miasta [....]. Następnie, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz mężem i jego całkowicie ubezwłasnowolnioną siostrą. Mąż skarżącej jest opiekunem prawnym wymienionej. Rodzina mieszka w mieszkaniu o pow. 53 m.kw. Mąż strony jest współwłaścicielem (wraz z siostrą) mieszkania o pow. 45 m.kw. Majątek rodziny to także grunty rolne o powierzchni 1,84 ha oraz dwa samochody (z 2004 r. i 2009 r.), z tym, że jeden użytkuje córka strony. Dochody domowników to: emerytura skarżącej – 1800 zł, świadczenie pielęgnacyjne jej męża – 1300 zł, renta siostry męża – 2697,71 zł. A. K. podała, że zaciągnęła kredyt w wysokości 1600 zł. Jako stałe wydatki podała: opłaty za mieszkanie – 800 zł, energia elektryczna – 150 zł, telefon i Internet – 150 zł, leczenie – 100 zł, podatek rolny – 318 zł rocznie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strony postępowania sądowego ponoszą koszty związane z ich udziałem w takim postępowaniu. Tylko w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest odstąpienie od powyższej reguły. Przewiduje je instytucja prawa pomocy, na którą w myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. składa się bądź pomoc w wymiarze całkowitym bądź częściowym. W tym pierwszym przypadku obejmuje ona zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast częściowe wsparcie to zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Najszersze granice prawa pomocy ustawodawca zaadresował do stron, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), natomiast częściowy wymiar prawa pomocy skierowany jest do stron, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W każdym z wyżej podanych wymiarów prawa pomocy to wnioskujący o nie pomoc winien udowodnić, że jest ona w jego wypadku jak najbardziej uzasadniona. Wynika to z jasnego brzmienia powołanych regulacji, a zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., które posługują się sformułowaniem "wykaże", jak też z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który nakazuje wnioskodawcy złożenie oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Z obowiązującego na gruncie postępowania sądowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że o sytuacji materialnej wnioskującego o wsparcie od Państwa świadczy nie tylko uzyskiwany przez niego dochód, czy posiadany majątek, ale także dochody i majątek osób tworzących z nim wspólne gospodarstwo domowe. Biorąc to wszystko pod uwagę uznano, że brak jest podstaw do przyznania A. K. prawa pomocy i to w jakimkolwiek zakresie. Łączny dochód rodziny to bowiem kwota 5797,75 zł, zaś zadeklarowane comiesięczne wydatki wynoszą 1226,50 zł, przy czym te ostatnie nie obejmują wyżywienia. Trudno w takiej sytuacji przyjąć, że wnioskodawczyni wymaga jakiegokolwiek wsparcia ze środków publicznych. Udzielenie jej takiego stałoby w oczywistej sprzeczności z celem instytucji prawa pomocy, którym jest wsparcie osób najuboższych, a więc takich, którym bardzo niskie dochody uniemożliwiają wygospodarowanie z nich kwot potrzebnych do sfinansowania swojego udziału w sprawie. Skarżąca z pewnością do osób ubogich się nie zalicza i to nawet gdyby nie uwzględniać dochodu pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym siostry męża. Majątek rodziny stanowi nie tylko mieszkanie małżonków, ale także drugie mieszkanie, będące współwłasnością męża skarżącej i jego siostry. Na majątek ten składają się również dwa samochody i nie ma znaczenia, że jeden z nich jest użytkowany przez córkę wnioskodawczyni. Nadto, należy wskazać, że prywatne zobowiązania pieniężne stron (pożyczki, kredyty) są wyłącznie ich sprawą w tym sensie, że spłata tychże zobowiązań nie może mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi jakimi są koszty postępowania sądowego. Skoro więc przedstawiona przez skarżącą jej sytuacja materialna jest dobra, to uznano, że nie można uczynić w jej wypadku odstępstwa od wskazanej wyżej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony (art. 199 P.p.s.a.). Wnioskodawczyni może bowiem bez trudu pokryć zarówno koszty sądowe w tej sprawie, jak też wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.