II SA/Rz 153/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-04-21
Skład orzekający: Robert Sawuła, Ewa Partyka, Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentów z lat 70. XX wieku, jeśli później wydano decyzje ustalające stan prawny i faktyczny nieruchomości, które stały się obowiązujące?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest zobowiązany do wprowadzania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentów z lat 70. XX wieku, jeśli później wydano decyzje ustalające stan prawny i faktyczny nieruchomości, które stały się obowiązujące. Funkcją ewidencji jest zapewnienie aktualnych danych, a dane oparte na późniejszych, prawomocnych decyzjach są wiążące. Skarżący nie przedstawili dokumentów uzasadniających zmianę danych po wydaniu obowiązującej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący A. i J. C. domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr 331/5 i 490, opierając się na aktach własności ziemi z 1977 r. i decyzji z 1979 r. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując, że obowiązujące dane wynikają z decyzji z 1997 r., która uprawomocniła się w 1998 r. Skarżący zarzucili naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, jednostronne działanie urzędu oraz nieprawidłowość pomiarów geodezyjnych. Kwestionowali również powierzchnię działek, twierdząc, że skutkowała ona zawyżeniem obciążeń finansowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła/spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. C. i J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. i A. C. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] odmawiającej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta J., obręb nr [...], dotyczących działek nr 331/5 i 490, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., zwanej dalej "Upgik") oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że J. i A. C. wystąpili do Starosty o dokonanie zmiany powierzchni działki nr 331/5 zgodnie z danymi dotyczącymi tej powierzchni w akcie własności ziemi z 1977, oraz o dokonanie zmiany powierzchni działki nr 490 – zgodnie z treścią decyzji Naczelnika Miasta [...] z 1979 r. w sprawie nabycia prawa wieczystego użytkowania. Zgromadzone w toku postępowania dowody wskazują, że dotychczas wykazywana w operacie powierzchnia obydwu tych działek jest prawidłowa, a zgłoszone żądanie – nieusprawiedliwione. Działka nr 331/5, należąca do A. C., ma powierzchnię 0,766 ha, a działka nr 490, należąca do J. i A. C., ma powierzchnię 0,0674 ha. Dane te wynikają z protokołów ogłoszenia stanu władania działkami w określonych granicach, według stanu na dzień 20 listopada 1990 r. A. C. zapoznała się z tymi danymi, podpisując protokół i nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń. Z tych względów decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] dane te zostały zatwierdzone i widnieją w operacie. Decyzja ta uprawomocniła się 3 lutego 1998 r., wobec czego dane te stały się obowiązujące. To na stronach ciąży obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów geodezyjnych i kartograficznych w celu wykazania zasadności wprowadzenia żądanych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Nieskuteczne musiały okazać się żądania stron oparte na aktach wydanych w latach 70-tych ubiegłego wieku, skoro później wydano obowiązujące do dziś decyzje. Zarówno decyzja Starosty, jak i poprzedzające ją postępowanie organu I instancji okazały się prawidłowe. Zaskarżone odwołaniem rozstrzygnięcie należało zatem utrzymać w mocy.
Z decyzją nie zgodzili się J. i A. C., składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze stwierdzili, że wbrew ich żądaniu, zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie odszkodowania za uwidocznienie w operacie ewidencji gruntów i budynków danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Urząd przedstawiając umowę o ustanowienie użytkowania wieczystego w sądzie wieczystoksięgowym nie konsultował się z użytkownikiem wieczystym; zadziałał jednostronnie. Takie działanie narusza, w mniemaniu skarżących, zasadę demokratycznego państwa prawnego. Podstawą powierzchni działek uwidocznionych w aktualnym operacie były pomiary dokonane przez geodetę, co do którego nie wyjaśniono czy posiadał stosowne "pełnomocnictwo" udzielone przez właściwy organ. Bez niego czynności pomiarowe i dane zawarte w protokole z pomiarów nie mogą być miarodajne. Organy nie uwzględniły, że odnowa danych operatu dokonana w latach 1990-1992 była następstwem zmian w terenie polegających na utwardzeniu dróg w obrębie ulicy S., a nie samoistną przyczyną wpisów. Nieprawidłowa powierzchnia działek utrzymująca się w ewidencji pomimo faktycznie dokonanych zmian skutkowała zawyżeniem obciążeń finansowych właścicieli i użytkowników wieczystych, którzy zasłużyli na zadośćuczynienie ze strony organów.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz.1270, zwana dalej Ppsa), zaś podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu, z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą odpowiednie przesłanki, przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowe znaczenie dla sprawy na treść art. 20 ust. 1 i 2 Upgik, gdzie postanowiono, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków i lokali (ich położenia, granic, funkcji użytkowych, przeznaczenia), a także właścicieli (względnie osób władających) ze wskazaniem ich miejsca zamieszkania (siedziby), jak również informacje o wpisaniu do rejestru zabytków oraz wartość nieruchomości. Z przytoczonych regulacji jednoznacznie wynika, że funkcją ewidencji gruntów i budynków, jako publicznego rejestru, jest zapewnienie aktualnych danych dotyczących nieruchomości i ich właścicieli. Z tych względów organy powołane do prowadzenia tej ewidencji obowiązane są uwidaczniać dane dotyczące nieruchomości w oparciu o informacje możliwie najbardziej aktualne. Podstawę wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, dotyczących spornych działek gruntu nr 331/5, należącej do A. C., (o powierzchni 0,766 ha) i nr 490, należącej do J. i A. C. (o powierzchni 0,0674 ha) w obrębie nr [...], miasta J., stanowiła ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...]. decyzja ta była wynikiem procesu odnowienia operatu przeprowadzonego w latach 1990-1992, w ramach którego przyjęto granice działek odzwierciedlające rzeczywisty stan posiadania według mapy zasadniczej.
Z protokołem ogłaszającym stan władania zainteresowane osoby zapoznały się
w stosownym czasie. Nie można zatem skutecznie żądać od organów ewidencyjnych dokonania zmiany danych dotyczących tychże działek gruntu na podstawie dokumentów pochodzących z okresu wcześniejszego, w tym na podstawie aktu własności ziemi z 1977 r. oraz decyzji Naczelnika Miasta [...] z 1979 r. w sprawie nabycia prawa wieczystego użytkowania. Dokonanie uwidocznienia danych nieruchomości na podstawie dokumentów pochodzących z lat 70. prowadziłoby do dezaktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, zamiast do zapewnienia jej zgodności z wydanymi później aktami rozstrzygającymi o jej właściwościach fizycznych. Zamiast gwarantować pewność obrotu nieruchomościami, prowadziłoby do deregulacji przedmiotu własności, a więc do wypaczenia funkcji tego rejestru. Skoro skarżący nie przedstawili, stosownie do wymogów § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków dokumentów, które stwierdzałyby konieczność zmiany (aktualizacji) danych operatu ewidencyjnego w związku ze zdarzeniami, które miałyby miejsce po wydaniu w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego, organy prawidłowo rozstrzygnęły o odmowie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Decyzja ta nie została przez skarżących obalona w trybie przewidzianym przez prawo, zatem jest ustalenia są wiążące organ prowadzący ewidencję. O ile zatem skarżący przedstawią nowy dokument (np. ostateczną decyzję, umowę, prawomocny wyrok, opracowanie geodezyjne i kartograficzne) to wówczas organ ewidencyjny będzie zobowiązany dokonać zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło