II SA/Rz 153/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-02-16

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku ze sprawą dotyczącą pomocy społecznej, może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku ze sprawą dotyczącą pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania i rodziny. Analiza sytuacji materialnej skarżącego, uwzględniająca jego dochody, wydatki, brak majątku i zadłużenie, wykazała, że samodzielne pokrycie kosztów zastępstwa procesowego spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i matki.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy, początkowo o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie rozszerzył żądanie o ustanowienie adwokata. Skarżący jest bezrobotny, otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego miesięczne wydatki przekraczają dochody, dodatkowo jest zadłużony z tytułu alimentów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego J. W. dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), w którym zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie skarżący nadesłał do tut. Sądu drugi formularz takiego wniosku, w którym rozszerzył swoje pierwotne żądanie o ustanowienie adwokata. Z obydwu wniosków oraz skargi wynika, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. przyznany mu został specjalny zasiłek opiekuńczy wynoszący 520 zł w związku z faktem sprawowania przez niego opieki nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką. Matka uzyskuje rentę w kwocie 895 zł oraz zasiłek opiekuńczy w wysokości 153 zł. Skarżący zaznaczył, że nie ma żadnego majątku, jak też oszczędności. Jako wydatki rodziny wskazał: 300 zł – energia elektryczna, 150 zł – woda i ścieki (obydwie opłaty dotyczą dwumiesięcznego okresu rozliczeniowego), 200 zł - lekarstwa, 60 zł - telefon, 140 zł – gaz, 2000 zł – opał, 300 zł – ubezpieczenie budynków, 130 zł – podatek rolny, 1500 zł – składki na ubezpieczenie wnioskodawcy w KRUSiE, 192 zł – wywóz śmieci, 100 zł – środki czystości, 36 zł – "spółka wodna". Skarżący jest zadłużony z tytułu świadczeń wypłaconych na jego dzieci z funduszu alimentacyjnego na kwotę ok. 51 000 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie J. W. dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zostanie ono jednak rozpatrzone tylko i wyłącznie w tym ostatnim zakresie. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", osoby skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ze względu na to, że objęta skargą J. W. decyzja dotyczy właśnie tej kategorii spraw, to wymieniony zwolniony jest z konieczności ponoszenia kosztów sądowych w tej sprawie. Rozstrzygając natomiast w przedmiocie wniosku dotyczącego ustanowienia profesjonalnego zastępcy prawnego wskazać należy, że tego rodzaju żądanie mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy. Przesłankę jego przyznania ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższego spoczywa przy tym na składającym wniosek o uzyskanie wsparcia Państwa. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, J. W. przedstawił w nim okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Wydatki strony na utrzymanie domu oraz na lekarstwa, środki czystości i telefon wynoszą ok. 1000 zł miesięcznie. Łączne dochody rodziny to natomiast kwota ok. 1570 zł. Porównanie powyższych wielkości przy uwzględnieniu, ż pozycja wydatków nie obejmuje żywności prowadzi do konkluzji o braku po stronie skarżącego możliwości wygospodarowania środków pieniężnych potrzebnych do pokrycia wynagrodzenia na rzecz profesjonalnego zastępcy prawnego. Samodzielne poniesienie tego wydatku z pewnością spowodowałoby bowiem powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego i mieszkającej z nim matki. Należy tutaj zaznaczyć, że zarówno wnioskodawca, jak i jego matka nie posiadają jakiegokolwiek majątku, jak też oszczędności. Stosunkowo dużą kwotę wydają miesięcznie na lekarstwa – 200 zł. Poza tym wnioskodawca jest zadłużony w związku z niepłaceniem alimentów na dzieci na kwotę ok. 51 000 zł. Prawo pomocy to natomiast instytucja, która pozwala osobom nie posiadającym dostatecznych środków materialnych na obronę swoich praw przed sądem, w tym za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło