II SA/Rz 1530/23

WyrokWSA w Rzeszowie2024-02-06

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Karina Gniewek - Berezowska, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ojczym, który faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawną pasierbicą, może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeśli biologiczny ojciec dziecka żyje i nie został pozbawiony praw rodzicielskich?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący jako ojczym nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób innych niż najbliżsi krewni (w tym ojczym) jest uzależnione od spełnienia warunków określonych w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym braku żyjącego biologicznego ojca dziecka, który nie został pozbawiony praw rodzicielskich. Skoro biologiczny ojciec żyje i nie jest pozbawiony praw rodzicielskich, a nie wykazano, aby nie był w stanie wypełnić obowiązku alimentacyjnego, skarżący nie jest uprawniony do świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący M.W. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną pasierbicą G.P. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że biologiczni rodzice dziecka żyją i nie zostali pozbawieni praw rodzicielskich, a skarżący nie wystąpił o przysposobienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że biologiczny ojciec dzieci toczy postępowanie o pozbawienie praw rodzicielskich, a on sam zrezygnował z pracy, aby opiekować się pasierbicą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2023 r. nr SKO.4111/468/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala - II SA/Rz 1530/23 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi M.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 5 lipca 2023 r. nr SKO.4111/468/2023 dotycząca odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Burmistrz [...] decyzją z 8 maja 2023 r. nr ŚR.5212.10901.325.85.23 odmówił M.W. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem współmałżonki, tj. G.P. ur. [...] 2014 r., legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ biologiczni rodzice osoby wymagającej opieki żyją, nie zostali pozbawieni praw rodzicielskich, a wnioskodawca nie złożył do sądu wniosku o przysposobienie dziecka współmałżonki. Od decyzji organu I instancji odwołał się M.W., wskazując, że sią z nią nie zgadza. Podał, że wraz z żoną zajmuje się jej czterema niepełnosprawnymi córkami. Wszystkie dziewczynki legitymują się orzeczeniami o niepełnosprawności i z tych względów wymagają stałej opieki. Jego żona pobiera świadczenie pielęgnacyjne na córkę K.P. Odwołujący w marcu 2023 r. zrezygnował z pracy zawodowej celem sprawowania osobistej opieki nad pasierbicą G.P. Podał, że biologiczny ojciec dzieci nie jest osobą z którą można bezpiecznie zostawić dzieci, ponieważ toczą się przeciwko niemu postępowania sądowe o pozbawienie praw rodzicielskich, o znęcanie się nad dziećmi i jego obecną żoną oraz o podwyższenie alimentów. Odwołujący będzie się starał o przysposobienie dziewczynek, ale dopiero po pozbawieniu praw rodzicielskich ich biologicznego ojca, bo dopiero wtedy będzie to formalnie możliwe. SKO wskazaną na wstępie decyzją z 5 lipca 2023 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczyło przepisy określające krąg osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oraz warunki jego przyznawania, tj. art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 u.ś.r. Wskazało na bezsporne w przedmiotowej sprawie, że pasierbica odwołującego G.P. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, wg którego jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Orzeczenie zostało wydane do 30 kwietnia 2022 r. W ramach wywiadu środowiskowego ustalono, iż wyżej wymieniona ze względu na swój stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, a stałą opiekę nad nią sprawuje ojczym M.W.. Matka sprawuje opiekę nad drugą niepełnosprawną córką K.P. i z tego tytułu pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Biologiczny ojciec osoby wymagającej opieki żyje i nie jest pozbawiony praw rodzicielskich oraz nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że nie jest możliwe przyznanie odwołującemu wnioskowanego świadczenia z uwagi na negatywną przesłankę przewidzianą w art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r. Podniosło, że przepisy u.ś.r. ściśle określają krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, a ponadto wyraźnie wskazują, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje krewnym osoby wymagającej opieki w określonej kolejności. Zestawienie treści art. 17 ust. 1 z treścią ust. 1a tego artykułu jednoznacznie wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w pierwszej kolejności osobom najbliższym, tj. matce, ojcu, dzieciom, czyli osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu. Natomiast dalszym krewnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych (spokrewnionych w pierwszym stopniu), albo gdy osoby te nie mogą wypełnić swojego obowiązku. Matka osoby wymagającej opieki G.P. sprawuje opiekę nad drugą niepełnosprawną córką K.P. i ma już z tego tytułu ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem nie może ona uzyskać drugiego takiego świadczenia, co wynika z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. W konsekwencji zarówno matka (na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r.) jak i ojciec biologiczny (na podstawie art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r.) są wyłączeni z kręgu osób, które mogłyby ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ojczym należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jednak nie jest on spokrewniony w pierwszym stopniu. Nie spełnia także warunków ubiegania się o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r., co wynika z faktu, że biologiczny ojciec G.P. żyje, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie został pozbawiony względem córki praw rodzicielskich. Nie można tym samym stwierdzić, by zaistniały obiektywne przeszkody dla sprawowania przez biologicznego ojca opieki nad córką. Wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargą M.W. zaskarżył w całości decyzję Kolegium z 5 lipca 2023 r., zarzucając jej: 1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozważenie w stopniu dostatecznym materiału dowodowego i nieuwzględnienie, że w Sądzie Rodzinnym toczy się obecnie postępowanie o pozbawienie praw rodzicielskich biologicznego ojca dziecka, co w konsekwencji spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że skarżący nie jest osobą uprawnioną do ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak uznania, że wydanie postanowienia w sprawie pozbawienia władzy rodzicielskiej biologicznego ojca dziecka można uznać za zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że ojczym dziecka pomimo faktycznego sprawowania opieki i pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym, nie jest osobą uprawnioną do ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę SKO zawnioskowało o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w Rzeszowie z 5 lipca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z 8 maja 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu, jako ojczymowi, świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną pasierbicą. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach w/w kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona (z uwagi na datę orzekania przez Sąd w przedmiotowej sprawie, w związku ze zmianą od 1 stycznia 2024 r. przepisów u.ś.r. regulujących przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd ubocznie zwraca uwagę, że ocena legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji dokonywana jest wg stanu prawnego obowiązującego w dacie ich wydawania). Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast wg art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przytoczone wyżej przepisy określają przesłanki pozytywne, których wystąpienie warunkuje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, zaś ust. 1a tego artykułu wyznacza kolejność uprawnionych, o których mowa w jego ust. 1 pkt 4. Ich wykładnia prowadzi do konkluzji, że ustawodawca powiązał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z obowiązkiem alimentacyjnym. Obowiązek ten wynika ze szczególnej więzi prawnej łączącej krewnych oraz małżonków (art. 128, art. 129 i art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dalej: K.r.o.). Może on jednak dotyczyć także innych osób bliskich, niezwiązanych więzami krwi. Taka sytuacja przewidziana została w treści art. 144 K.r.o., który stanowi podstawę do żądania świadczeń alimentacyjnych od powinowatych. W myśl art. 144 § 1 K.r.o., dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego (także w myśl § 2 tego artykułu, mąż matki dziecka, niebędący jego ojcem, może żądać od dziecka świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przyczyniał się do wychowania i utrzymania dziecka, a żądanie jego odpowiada zasadom współżycia społecznego). Podzielić należy zatem pogląd, zgodnie z którym wskazane uregulowania poszerzają przewidziany w art. 128 K.r.o. krąg osób uprawnionych i zobowiązanych do alimentacji. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z 4 kwietnia 1968 r. III CZP 27/68 (ONSC 1969, Nr 1), obowiązek alimentacyjny ojczyma (macochy) winien być traktowany na równi z obowiązkiem rodziców dziecka, nie może jednak wyprzedzać obowiązku alimentacyjnego rodziców dziecka. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 marca 2012 r. I OSK 1982/11 (ten wyrok i inne przytoczone w dalszej części uzasadnienia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym NSA powołał się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 15 listopada 2006 r. P 23/05 (OTK-A 10/2006/151) stwierdził, że wybranie z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców (naturalnych, przysposabiających, zastępczych) i przyznanie im wyłącznie prawa do zasiłku stałego, narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obowiązek alimentacyjny o którym mowa w art. 144 § 1 K.r.o. ma charakter obowiązku ustawowego i nie jest to obowiązek o charakterze posiłkowym. Świadczy o tym brzmienie art. 144 § 3 K.r.o., zgodnie z którym do obowiązku alimentacyjnego w relacjach między pasierbem a ojczymem (macochą) stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi (wyrok NSA z 9 marca 2012 r. I OSK 1982/11 i z 16 kwietnia 2020 r. I OSK 2947/19). Nawiązanie w treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do obowiązku alimentacyjnego o którym mowa w przepisach K.r.o. ma doniosłe konsekwencje w procesie interpretacji powyższej regulacji, gdyż nie pozwala pominąć regulacji prawnych odnoszących się do kolejności wykonywania tego obowiązku. Art. 132 K.r.o. określając obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności wyraźnie wskazuje, że obowiązek takiej osoby powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Taki sposób rozumienia art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. w zw. z art. 132 i art. 144 § 1 i 2 K.r.o. prowadzi do konkluzji, że ojczym wnioskujący o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną pasierbicą w określonych okolicznościach może zostać uznany za osobę uprawnioną do takiego świadczenia. W sytuacji gdy żona skarżącego pobiera świadczenie pielęgnacyjne na inne dziecko (co eliminuje ją z kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o jego przyznanie względem dziecka co do którego został złożony wniosek przez skarżącego), takimi okolicznościami nie są jednak wskazywane przez skarżącego brak woli czy predyspozycji do sprawowania opieki po stronie biologicznego ojca jego pasierbicy, skoro nie został on pozbawiony praw rodzicielskich. Okoliczności te – mimo sygnalizowania przez skarżącego toczącego się przeciwko biologicznemu ojcu postępowania w tym przedmiocie – wobec braku jakichkolwiek dowodów, nie mogą być podstawą uznania, że biologiczny ojciec dziecka "nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi alimentacyjnemu, lub że uzyskanie od niego na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami". Mimo nie budzących wątpliwości ustaleń wynikających z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego co do rzeczywistego sprawowania przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną pasierbicą, nie było w związku z powyższym możliwe przyznanie mu prawa do wnioskowanego świadczenia. Istotę powyższego oddaje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2022 r. I OSK 2035/21 - LEX nr 3503244, wg którego "każda z osób której przysługuje świadczenie pielęgnacyjne musi być spokrewniona z osobą, którą się opiekuje. Art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r. przewiduje przyznanie tego świadczenia jedynie osobom tam wskazanym, przy czym nie można interpretować art. 17 ust. 1 pkt 2 w oderwaniu od senesu całego przepisu, który bezspornie przyznaje świadczenie osobom spokrewnionym i to wyłącznie tym, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a więc też nie każdemu krewnemu. Doprecyzowując zakres podmiotowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określony normą art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r., jedynie art. 17 ust. 1a u.ś.r. wprowadza swoistą "hierarchię" wśród mogących potencjalnie ubiegać się oświadczenie pielęgnacyjne krewnych zobowiązanych do alimentacji wobec osoby niepełnosprawnej. Skoro w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało powiązane z obowiązkiem alimentacyjnym, a obowiązek ten ciąży na krewnych w kolejności przewidzianej przez art. 129 i art. 130 k.r.o., to logiczną konsekwencją jest ustanowienie odpowiadającej tym przepisom hierarchii osób mogących skutecznie ubiegać się o przedmiotowe świadczenie tak, by z jednej strony uniknąć zbiegu prawa do świadczenia, a z drugiej uwzględnić fakt, że obowiązek alimentacyjny ma charakter osobisty i jest nieprzenoszalny na dalszych krewnych. Taką też funkcję pełni dyspozycja art. 17 ust. 1a u.ś.r. Nie jest natomiast rolą tego przepisu rozszerzanie kręgu osób uprawnionych do świadczenia ponad te, które wskazano w art. 17 ust. 1 u.ś.r.". Jakkolwiek opisany sposób wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. (oparty na ich wykładni językowej, stanowiącej punkt wyjścia w interpretacji przepisów prawa) – wskazujący na ściśle określoną kolejność osób uprawnionych w możliwości uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - może wydawać się skarżącemu krzywdzący z uwagi na faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem żony, to dodatkowo należy zwrócić uwagę na regulację art. 17 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 14 u.ś.r., co w wydanej decyzji uczynił też zresztą organ I instancji. Przepisy te pozwalają co prawda (przy spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek) na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi faktycznemu dziecka, niemniej jedynie w przypadku, jeżeli taki opiekun wystąpił z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. W niniejszej sprawie wymóg ten nie został spełniony, czemu na przeszkodzie – jak stwierdził sam skarżący – stoi toczące się przeciwko biologicznemu ojcu dziecka postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej. Powyższe uznanie wpisuje się w aktualnie ukształtowane w tym zakresie w orzecznictwie sądowym stanowisko, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wprawdzie opiekunowi faktycznemu, ale dziecka, przez którego ustawodawca rozumie osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Ponadto zgodnie z art. 3 pkt 4 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o dziecku, oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną (por. m.in. wyroki: WSA w Gliwicach z 21 czerwca 2023 r. II SA/Gl 1429/22 - LEX nr 3590210, WSA w Bydgoszczy z 23 lutego 2021 r. II SA/Bd 1168/20 - LEX nr 3326876, czy WSA w Kielcach z 30 grudnia 2020 r. II SA/Ke 918/20 - LEX nr 3124215). Z podanych przyczyn Sąd nie podziela stanowiska skarżącego powołującego się na odmienne zapatrywanie wyrażone w powołanych przez niego w skardze orzeczeniach. Skoro orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły i uwzględniły wszystkie niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności natury faktycznej i prawnej, nie mogą w związku z tym odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. O ich skuteczności nie przesądza subiektywna ocena okoliczności sprawy przez skarżącego powołującego się na względy słusznościowe co do powinności uwzględnienia jego wniosku, co w rozpoznawanym przypadku jest wykluczone ze względu na istnienie osoby na której względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny ciąży w pierwszej kolejności (tj. biologicznego ojca dziecka), co do którego nie zostało wykazane, by legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie jest również trafny zarzut naruszenia 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegający na braku uznania, że wydanie postanowienia w sprawie pozbawienia władzy rodzicielskiej biologicznego ojca dziecka można uznać za zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie. Sąd podkreśla, że ugruntowana w procesie stosowania tego przepisu jego wykładnia obliguje organ do jego zastosowania wyłącznie w sytuacji, gdy ujawni się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, a właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się kwestię materialnoprawną, zagadnienie prawne (prejudycjalne), którego uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie administracyjnej, a którego organ administracji nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2024 r. I OSK 1890/22). Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie podlega zastosowaniu wówczas, gdy rozstrzygnięcie innego sądu lub organu może wpłynąć na treść decyzji/postanowienia, innymi słowy - zaważyć na odmiennym rozstrzygnięciu. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy bez "rozstrzygnięcia innego sądu lub organu" organ administracji w ogóle nie może rozstrzygnąć sprawy, bowiem gdyby tego dokonał, takie rozstrzygnięcie byłoby wadliwe w dacie jego wydania. Potencjalne pozbawienie władzy rodzicielskiej biologicznego ojca pasierbicy skarżącego nie stanowiło takiego zagadnienia wstępnego dla obecnie procedowanego wniosku o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nawet gdyby takie orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej zapadło, nie stanowiłoby podstawy do przyznania skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia od daty złożenia wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło