II SA/Rz 1531/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala- Przedmiotem skargi ZK jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] września 2014 r. nr [.] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które wydano w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [.] marca 2012 r. nr [.], Burmistrz Miasta i Gminy [.] ustalił na rzecz Gminy [.] warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa infrastruktury zaopatrzenia w wodę miejscowości [.] i [.]". Podaniem z dnia 28 lipca 2014 r. (data wpływu do organu) ZK zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [.] marca 2012 r. We wniosku tym zawarł również żądanie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [.] z dnia [.] marca 2012 r. nr [.] orzekającej o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na poborze wód podziemnych z ujęcia wierconego [.] - [.], które Kolegium rozpatrzyło w odrębnym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [.] sierpnia 2014 r. nr [.], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] odmówiło wszczęcia na wniosek ZK postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Uznało, że wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym w zgłoszeniu takiego żądania, a przez to nie posiada przymiotu strony. Wyjaśniono, że nie przysługują mu do terenu inwestycji i położonych w obszarze jej oddziaływania żadne prawa rzeczowe. Okoliczność, że stroną postępowania lokalizacyjnego była żona wnioskodawcy nie rodzi z tego tytułu żadnych uprawnień dla niego samego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 61 § 1, 61a § 1 i 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej zwana dalej w skrócie k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ZK zażądał ponownego przeanalizowania podniesionych przez niego argumentów odnoszących się do rzekomych wad prawnych decyzji lokalizacyjnej. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2014 r., podtrzymując w całości dotychczas wyrażone stanowisko o braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Podniesione przez skarżącego argumenty odnoszą się nie do kwestii legitymacji procesowej, lecz zarzucanej wadliwości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [.], która to kwestia na obecnym etapie postępowania nie podlegała badaniu. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się ZK, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której domaga się uchylenia wydanych w sprawie postanowień. W ocenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia art. 157 § 2 k.p.a., jak również Konwencji o dostępie społeczeństwa do informacji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. Nie uwzględniono ponadto postanowień Konstytucji RP, w szczególności art. 74 ust. 2 i 4 dotyczących obowiązków władz publicznych w zakresie ochrony środowiska i wspierania działań obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. Podkreślił, że zgłoszone żądanie odnosiło się do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wskazał wady decyzji lokalizacyjnej, które powinny doprowadzić do wszczęcia takiego postępowania. Zgłoszony wniosek oceniono negatywnie i nie odniesiono się do podnoszonych zarzutów. Organ skoncentrował się wyłącznie na wywodzie prawnym dotyczącym statusu strony pomijając, że w myśl art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie takie może być również wszczęte z urzędu, co ma szczególne znaczenie w sprawach mających znaczenie ogólnospołeczne, jak ta zakończona kwestionowaną decyzją, gdyż dotyczy środowiska i obszarów objętych ochroną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014, poz. 1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Poddawszy zaskarżone postanowienie ocenie legalności w zakresie wyznaczonym przez ww. przepisy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego w granicach określonych w art. 145 p.p.s.a. Z art. 157 § 2 k.p.a. wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na zadanie strony lub z urzędu. Natomiast art. 61a k.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt, że skarżący domaga się wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [.] z dnia [.] marca 2012 r. nr [.] ustalającej warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia inwestycyjnego p.n. "budowa infrastruktury zaopatrzenia w wodę miejscowości [.] i [.]. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji było ustalenie w postępowaniu wyjaśniającym, że skarżący ZK nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją, której dotyczy wniosek. SKO podało, że z akt sprawy jak i pism skarżącego wynika, że nie był stroną w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Skarżący nie jest właścicielem czy użytkownikiem wieczystym żadnej działki objętej tą inwestycją, ani też działki przylegającej do działki, na której inwestycję zaplanowano. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści skargi, bowiem ZK stwierdza, że wyłączną właścicielką działki nr 1517/1 jest żona. Zaznaczył, że na działce tej prowadzą wspólne gospodarstwo domowe w ramach ustawowej wspólności majątkowej, a na działce tej posiada duża plantację borówki amerykańskiej. W postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jak również decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydawanych na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 199) zwana dalej w skrócie u.p.z.p., status strony ustala się zgodnie z art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny (obowiązek) ma charakter obiektywny, niezależny od woli podmiotu i wynika z konkretnego przepisu prawa, który stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu. W kwestii określenia osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego należy podzielić poglądy przyjęte w orzecznictwie, że stronami w takich sprawach są, co do zasady właściciele albo użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Ale mogą to być także właściciele (użytkownicy wieczyści) działek, które nie graniczą ze sobą bezpośrednio, lecz pozostają w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. W każdym jednak przypadku należy przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba posiada interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1016/06, dostępne Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa. gov.pl.). Słusznie, więc SKO wydało postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu braku przymiotu strony przez wnioskodawcę. Sąd za prawidłową uznaje argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu jak i orzecznictwo sądowoadministracyjne przywołane przez organ na poparcie stanowiska. Mając na względzie wyjaśnienia skarżącego zawarte w skardze można stwierdzić, że dysponuje interesem faktycznym, ale z takim interesem nie łączy się przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., odnośnie dysponowania uprawnieniami w zakresie wszczęcia postępowania jak i czynnego udziału zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący w skardze podnosi, że domagał się wszczęcia postępowania z urzędu wobec wskazanych we wniosku i innych pismach wad decyzji lokalizacyjnej. Jednakże z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że domaga się we własnym imieniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Kwestionowane aktualnie skargą postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie oznacza, że SKO nie uzna za konieczne prowadzenia z urzędu takiego postępowania. Jednakże z uwagi na brak interesu prawnego skarżący nie będzie stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej. W postanowieniu wydanym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku orzekał inny skład orzekający niż w tzw. postanowieniu pierwszoinstancyjnym. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.