II SA/Rz 1534/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. P. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wezwany do opłacenia tej skargi poprzez uiszczenie kwoty 500 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczył, że jest po wypadku (w dniu 18 sierpnia 2016 r. spadł z rusztowania) i dlatego otrzymuje obecnie obniżone wynagrodzenie za pracę w wysokości od 800 do 900 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci (8 i 15 lat). Rodzina mieszka w domu o pow. 100 m.kw. Jako majątek wnioskodawca wskazał kilkanaście działek rolnych o łącznej powierzchni ok. 2 ha oraz oszczędności w wysokości 250 zł. Wskazał, że żona ma zawartą umowę o pracę do dnia 30 listopada 2016 r. i nie wie dokładnie, ile zarabia, bo "nie mówi" mu o tym, ale jest to pewnie "najniższa krajowa pensja". Comiesięczne wydatki to: prąd – 125 zł, gaz – 125 zł, wypompowanie szamba – 75 zł, leczenie, dojazdy i koszt kierowcy – 500 zł, ubezpieczenie – 17 zł. Ze względu na zbyt małą ilość danych potrzebnych do rozpoznania niniejszego wniosku, wezwano składającego go do jego uzupełnienia. Z odpowiedzi wynika, że żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1355 zł. Za wywóz śmieci ponoszona jest opłata w wysokości 25 zł miesięcznie, koszt korzystania z Internetu to 40 zł, z trzech telefonów to 100 zł, zaś paliwa (do dwudziestotrzyletniego samochodu w związku z wyjazdami na rehabilitację i kontrole medyczne) to od 200 do 300 zł. Wnioskodawca sprecyzował, że do wspólnego z nim gospodarstwa domowego wchodzi także teściowa, która pozostaje na jego utrzymaniu. Nie jest w stanie podać wysokości wydatków na wyżywienie. Posiadanych działek rolnych nie wykorzystuje w żaden sposób. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Uzyskanie prawa pomocy wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że spełnia przewidzianą w ustawie przesłankę powyższego. P. M. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc prawo pomocy w częściowym zakresie, na co wskazuje brzmienie art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wsparcie to można uzyskać w razie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jak już wyżej zaznaczono, udowodnienie tej niemożności spoczywa na wnioskującym o pomoc od Państwa, który w tym celu winien przedstawić dokładne dane dotyczące jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. W przypadku prowadzenia przez wnioskodawcę wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, tego rodzaju dane winny także dotyczyć wszystkich tych osób, przy czym to do wnioskodawcy (a nie do Sądu czy referendarza sądowego) należy ich pozyskanie. Skoro bowiem dany podmiot domaga się odstąpienia w jego wypadku od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony (art. 199 P.p.s.a.), to w jego interesie znajduje się rzetelne zobrazowanie sytuacji finansowej swojej i pozostałych osób wspólnie z nim gospodarujących. Tymczasem skarżący takich pełnych informacji nie przedstawił pomimo tego, że był o to wzywany. I tak strona nie podała wysokości miesięcznych kosztów wyżywienia czy opału. Ponadto, nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych swoich, jak i należących do żony. Te ostatnie miały zaś potwierdzić wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego żonę środków pieniężnych oraz choćby częściowo potwierdzić wysokość ponoszonych przez wymienionych wydatków. Należy także zwróci uwagę, że skarżący jest właścicielem kilkunastu działek rolnych o łącznej powierzchni ok. 2 ha i nie czyni z nich żadnego użytku, co nie może przemawiać na jego korzyść w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy. To ostatnie bowiem może odnosić się do osoby, która z obiektywnych przyczyn nie jest w stanie zgromadzić środków potrzebnych do skutecznego zainicjowania postępowania sądowego. Wszelkie zaś zaniedbania w tym zakresie np. brak właściwej aktywności co do wykorzystania własnych zasobów majątkowych, nie mogą świadczyć o potrzebie udzielenia wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. Z tych względów, a więc wobec braku należytego wykazania faktycznej sytuacji materialnej (przede wszystkim z uwagi na brak przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych), a także wobec braku przynoszącego korzyści majątkowe gospodarowania mieniem nieruchomym, odmówiono zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.