II SA/Rz 1534/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1534/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych. Podstawą odmowy było niedostateczne wykazanie faktycznej sytuacji materialnej ( przede wszystkim z uwagi na brak przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych ). W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżący w pierwszej kolejności wskazał, że wnosił wyłącznie o zwolnienie go od kwoty 500 zł. Wyjaśnił, że podał we wniosku wszystkie informacje, w których posiadaniu się znajdował. Działki rolne, o których wyjaśnienie sposobu korzystania został wezwany wraz z wykazaniem ewentualnie uzyskiwanego dochodu to, według oświadczenia, niewielkie rozdrobnione działki, położone w miejscach górzystych, piątej, szóstej klasy, których uprawa możliwa jest tylko przy użyciu konia. Zaznaczył, że nie może pracować na roli ponieważ na co dzień pracuje zawodowo w budownictwie, aktualnie pozostaje na chorobowym z powodu wypadku przy pracy. Miesięczne wydatki na żywność określił na kwotę 1000 zł. Wyjaśnił również, że teściowa, z którą wspólnie zamieszkują prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Nie przedłożył natomiast rachunku bankowego ponieważ nie dysponował upoważnieniem od żony. Do sprzeciwu dołączył zaświadczenie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.’), w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny". Jak wynika ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a następnie sprzeciwu Skarżący domaga się zwolnienia od wpisu od skargi, który to wniosek mieści się w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej ( § 4). Rozpoznając sprawę ponownie Sąd stwierdza, że Skarżący przedstawił następującą sytuację majątkową i rodzinną: wraz z żoną, 8 letnią córką i 16 letnim synem zamieszkuje w połowie drewnianym w połowie murowany domu o powierzchni 100 m2. Razem z nimi w domu zamieszkuje jego teściowa oraz "ciotka", ostatnia z nich prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, teściowa pozostaje na ich utrzymaniu w ramach umowy dożywocia. Skarżący podał, że posiada około 15 działek rolnych porozrzucanych po terenie o powierzchni od 2- 5 arów, których numerów ewidencyjnych nie pamięta, a także działki o numerach: 1312, na której stoi dom o powierzchni 45 arów, nr 1315 o powierzchni 2 arów, nr 1319 o powierzchni 19 arów, nr 1286 powierzchni 19 arów, każda porośnięta trawą. W pierwotnie złożonym wniosku wnioskodawca wskazał, że dochód rodziny to "jego zdaniem" około 2000 -2300 zł. Wśród kosztów utrzymania wskazał: prąd – około 250 zł co 2 miesiące, gaz 250 zł za dwa miesiące, wypompowywanie szamba 150 zł za dwa miesiące, koszty leczenia, dojazdów, najęcia kierowcy 500 zł, ubezpieczenie 200 zł na rok. Wezwany do uzupełnienia złożonego oświadczenia wskazał, że nie jest w stanie przedłożyć zaświadczenia o zarobkach żony, podał, że zarabia ona najniższą krajową w wysokości 1355 zł zwraca się do Sądu o wezwanie żony do przedłożenia dokumentu potwierdzającego wysokość zarobków. Podał również, że nie jest w stanie wskazać dokładnej kwoty kosztów wyżywienia gdyż nie zbiera rachunków, odwołuje się w tym zakresie do wiadomości Sądu odnośnie kosztów wyżywienia czteroosobowej rodziny. Dodatkowo podał jako koszty utrzymania: opłatę za śmieci - 5 zł, Internet - 40 zł, telewizja - 20 zł, telefony - 100 zł. Wskazał ponadto, że posiada 23 letni samochód Audi B80 o pojemności ponad 2000 cm3, który zużywa 12 l paliwa na 100 km. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sprecyzował, że koszty wyżywienia wynoszą około 1000 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdza, że Skarżący nie wykazał w sposób wystarczający sytuacji dochodowej swojej rodziny. Świadczy o tym chociażby nie przedłożenie, pomimo kierowanego wezwania, wyciągu z rachunku bankowego. Usprawiedliwieniem w tym zakresie nie może być powoływanie się na brak stosownego upoważnienia. W interesie Skarżącego było przedstawienie referendarzowi, a następnie Sądowi dokumentów, które czyniłby jego wniosek uzasadnionym. Zaniechania w tym zakresie obciążają wnioskodawcę. Skoro przeszkodą w uzyskaniu stosownego dokumentu był brak upoważnienia, to w interesie Skarżącego było jego uzyskanie. Ciężar dowodowy w postępowaniu dotyczącym prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Nie jest rolą Sądu prowadzenie postępowania dowodowego celem wykazania prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy- wzywanie żony Skarżącego o przedstawienie dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, czy też domniemywania ich prawdziwości. Wnioskodawca ma przedłożyć wszystkie dokumenty, które uzasadnią jego wniosek. Tymczasem brak aktualnego wydruku z rachunku bankowego uniemożliwiał Sądowi ocenę sytuacji finansowej Skarżącego jak też weryfikację niektórych jego twierdzeń, chociażby o wysokościach uzyskiwanych zarobków przez wnioskodawcę jak i jego małżonkę, na dowód których Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, w postaci czy to zaświadczenia o zarobkach, czy chociażby deklaracji dla podatku dochodowego. W świetle powyższego Sąd zobowiązany był do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na to, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.