II SA/Rz 1538/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1538/16 oddalającego skargę M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej - postanawia - odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r. z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1538/16 oddalono skargę M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 3 czerwca 2017 r. W dniu 26 czerwca 2017 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej operatora wyznaczonego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożona została skarga kasacyjna sporządzona i podpisana osobiście przez M. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - określanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.") skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z zastrzeżeniem § 2 i § 3 art. 175 P.p.s.a. Zdefiniowany w art. 175 § 1 P.p.s.a przymus adwokacko-radcowski nie obowiązuje, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 P.p.s.a.). Skargę kasacyjną może sporządzić też doradca podatkowy - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami oraz rzecznik patentowy - w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 P.p.s.a.). Sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez stronę nieposiadającą wskazanych wyżej kwalifikacji stanowi brak skargi kasacyjnej przesądzający o jej niedopuszczalności (postanowienie NSA z dnia 5 marca 2004 r., OSK 69/04, publ. www.orzeczeni.nsa.gov.pl; postanowienie NSA z 10 maja 2011 r. sygn. IOZ 320/11 Lex nr 795309; postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., sygn. II GZ 776/13, Lex nr 1443387). W okolicznościach sprawy złożona skarga kasacyjna obarczona jest brakiem, który czyni ją niedopuszczalną. Podpisany pod tą skargą M. K. nie jest adwokatem, radcą prawnym bądź innym podmiotem wskazanym w art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a. Wyjaśnić należy, że zarówno doktrynie jak i orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, że "... z uwagi na konstrukcję podstaw kasacyjnych sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga fachowej wiedzy prawniczej. Próby sporządzania skargi kasacyjnej przez same strony niedysponujące odpowiednią wiedzą kończyłyby się w przeważającej większości przypadków bezskutecznością jej wniesienia. Zdaniem NSA ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski, "mając na względzie ochronę strony przed ryzykiem niewłaściwego, nieprecyzyjnego sformułowania zarzutów takiej skargi, uniemożliwiającego jej rozpoznanie" (wyrok z dnia 22 lipca 2004 r. GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72). To, że strona musi ponieść koszty udzielonej przez adwokata lub radcę prawnego pomocy prawnej, nie może mieć zasadniczego znaczenia. W ustawie przewidziano wszak instytucję szeroko pojętego "prawa pomocy", obejmującą zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer 2016). Odnosząc się do wniosku skarżącego o skierowanie pytania prawnego do TK o rozstrzygnięcie zarzutu niezgodności z Konstytucją art. 175 § 1 P.p.s.a. w zakresie tzw. przymusu adwokackiego Sąd zaznacza, że znane jest mu formułowane w piśmiennictwie stanowisko, że wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej stanowi ograniczenie prawa do sądu. Jednak przeważyły poglądy, że to rozwiązanie zapewnia stronie niemającej odpowiedniego przygotowania prawniczego możliwość skutecznego wniesienia takiego sformalizowanego środka odwoławczego. Także w orzecznictwie ETPC nie traktuje się wprowadzenia takiego przymusu jako ograniczenia prawa do sądu, naruszającego art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, tym bardziej że występuje on także w innych państwach europejskich (zob. M. Grego-Hoffmann, Pełnomocnik jako gwarant prawa do sądu w postępowaniu przed NSA (w:) Rola pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LEX 2012; Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer 2016). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 178 P.p.s.a. uznał skargę kasacyjną sporządzoną przez M. K. samodzielnie za niedopuszczalną i orzekł jak w sentencji postanowienia.