II SA/Rz 1539/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r.nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie -skargę oddala- Wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. (data wpływu do organu – [...] kwietnia 2015 r.), skierowanym na podstawie art. 182 K.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami Prokurator prokuratury Rejonowej dla miasta [...] wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji o skierowaniu T.K. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uzasadniając swoje stanowisko Prokurator Rejonowy powołał się na sporządzoną, w toku prowadzonego postępowania przeciwko wyżej wymienionemu o przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i inne, opinię sądowo-psychiatryczno-psychologiczną, z której wynika, że u badanego stwierdzono uzasadnione i poważne zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] skierował T.K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C, C+E, D, D+E, z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, w przypadku stwierdzenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia oraz na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych, organ wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie. Zdaniem organu przedłożona opinia sądowa psychiatryczno-psychologiczna, wydana przez biegłych lekarzy specjalistów z zakresu psychologii i psychiatrii, stanowi wiarygodną informację. Wynika z niej, że T.K. jest osobą chorą psychicznie. Początek okresu chorobowego określono na rok 2003. Z dokumentacji medycznej wynika, że w Poradni Zdrowa Psychicznego zarejestrował się w dniu [...] kwietnia 2003 r. Od 2008 roku rozpoznana jest schizofrenia rezydualna. W okresie od [...] czerwca 2007 r. do [...] lipca 2007 r. przebywał na Oddziale Psychicznym w [....] (zespól paranoidalny). Biegli potwierdzili u ww. szereg objawów pozwalających na potwierdzenie istnienia nasilonego procesu psychotycznego w obrazie klinicznym schizofrenii paranoidalnej. Nadto biegli stwierdzili, że w aktualnym stanie zdrowia psychicznego T.K. wymaga bezwzględnego leczenia w warunkach szpitala psychiatrycznego, jego pobyt na wolności stanowi zagrożenie dla porządku prawnego. Odwołanie od tej decyzji złożył T.K. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i uznanie, że skierowanie na badania jest uzasadnione, mimo niepełnego materiału dowodowego. Zarzucił nadto naruszenie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, poprzez błędne uznanie, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Odwołujący podkreślił, że prokurator, z którego inicjatywy wszczęto postępowania, jest nieobiektywny, pozostaje z nim w konflikcie, a przedłożona przez niego opinia jest jedną z wielu wydanych w toku postępowania karnego i jest odosobniona. Na poparcie swych twierdzeń T.K. przedłożył opinie biegłych z których, w jego ocenie, wynika, że nie jest osobą chorą psychicznie. Wyjaśnił nadto, że do Poradni Zdrowa Psychicznego uczęszczał by zdobyć leki dla chorego członka rodziny. Prawo jazdy posiada od 2002 r., bez zastrzeżeń zaliczył testy psychologiczne i od tamtej pory kieruje samochodem bezkolizyjnie. Podał, że pracuje jako kierowca w firmie brata, a pozbawienie go dokumentu prawa jazdy pozostawi go bez środków do życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając odwołanie za nieuzasadnione, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia Kolegium cytując art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wyjaśniło, że decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie wydaje się jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przesłanka ta musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom ruchu drogowego spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Decyzja może być wydana jeśli organ uzyska wiarygodne informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tej informacji jest wiarygodne. W rozpoznawanej sprawie na takie uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia wskazuje wniosek Prokuratora i przedstawiona aktualna opinia sądowo-psychologiczno-psychiatryczna z dnia [...] października 2014 r., w której biegli stwierdzili, że T.K. ujawnia objawy przewlekłego procesu psychotycznego o obrazie schizofrenii paranoidalnej. W ocenie organu opinia ta stanowi wystarczającą podstawę do skierowania odwołującego na badania lekarskie. Przedłożone przez odwołującego opinie są opiniami starszymi, a organ nie dysponuje wiedzą by sprawdzić stan zdrowia kierowcy w zakresie przeszkód bądź ich braku do kierowania pojazdami mechanicznymi. Z tej przyczyny zasadnym jest skierowanie odwołującego na badania. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o tym, że odwołujący nie jest zdolny do kierowania pojazdami. Służy natomiast wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. Nie zgadzając się z tą decyzją T.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania oraz dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z dołączonych do skargi dokumentów na okoliczność wykazania, że nie jest osobą chorą psychicznie i nie ma przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zdaniem skarżącego decyzja wydana została z naruszeniem art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne uznanie, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W jego ocenie doszło także do naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. T.K. podtrzymując w całości argumentację odwołania i dołączając aktualne zaświadczenie lekarskie wywiódł, że jest osobą zdrową psychicznie i nie ma żadnych przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 P.p.s.a. lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2015 r. orzekająca o skierowaniu T.K., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C, C+E, D, D+E, na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydana została na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 600 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W tym miejscu wskazać należy, że stan zdrowia osoby legitymującej się uprawnieniami do kierowania pojazdami mechanicznymi ma fundamentalne znaczenie dla zapewniania bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wprowadzona przez ustawodawcę reglamentacja przewidująca możliwość przyznania prawa do kierowania pojazdami mechanicznymi od spełnienia także warunku braku przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów, ma służyć zarówno ochronie wyższych dóbr takich jak bezpieczeństwo, życie i zdrowie uczestników ruchu drogowego, ale niewątpliwie także życia i zdrowia samego kontrolowanego kierowcy. Z powołanej wyżej regulacji niewątpliwie wynika, że kierowca może podlegać kontroli stanu zdrowia, także będąc już uprawnionym do prowadzenia pojazdów mechanicznych, na co wyraźnie wskazuje treść przepisu art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Podkreślić bowiem należy, że różnego rodzaju niedyspozycje i choroby, a także określone cechy osobowości mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, a to w konsekwencji stwarzać może zagrożenie dla ruchu drogowego. Sąd podziela wyrażone w doktrynie stanowisko, że "ważną rzeczą staje się problem nie tylko niedopuszczenia do udziału w ruchu w charakterze kierujących osób nie mających wymaganego stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu drogowego tych, którzy utracili warunki zdrowotne już po uzyskaniu uprawnień do kierowania pojazdami lub u których przeciwskazania do prowadzenia pojazdów nie zostały ujawnione w toku badania przed wydaniem prawa jazdy" (zob. R.A. Stefański "Prawo o ruchu drogowym". Komentarz, Lex 2008, wyd. III). Jak wynika z cyt. wyżej przepisu, organ jest zobowiązany do skierowania określonego kierowcy na badania, jeżeli dojdzie do przekonania, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia tego kierowcy. Organy orzekające w sprawie niniejszej stwierdziły, że taka przesłanka zaistniała, tj. wystąpiły uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia T.K. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że dla wykazania powyższej przesłanki nie wystarczy samo wskazanie na "zastrzeżenia", lecz organ musi wykazać, że zaistniały takie okoliczności, które z dużym prawdopodobieństwem wskazują, że w przypadku konkretnego kierowcy mogą istnieć przeciwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierowcy. Przy czym organ nie musi udowodnić, lecz wykazać, uprawdopodobnić, że zachodzi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie niniejszej zasadnie przyjęły, z zachowaniem zasad swobodnej oceny dowodów oraz na podstawie zgromadzonego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, że w sprawie tej zachodzi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia T.K. Będące przedmiotem kontroli Sądu decyzje wydane zostały w warunkach złożenia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla miasta [...] wniosku z dnia [...] marca 2015 r. (na podstawie art. 182 K.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 26 ustawy o kierujących pojazdami) oraz opinii sądowo–psychiatryczno–psychologicznej z dnia [...] października 2014 r., sporządzonej w postępowaniu prowadzonym przeciwko skarżącemu podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, i inne. Z opinii tej wynika, że u T.K. stwierdzono objawy przewlekłego procesu psychotycznego o obrazie schizofrenii paranoidalnej (początek procesu chorobowego określono na rok 2003), w aktualnym stanie zdrowia wymaga bezwzględnego leczenia w warunkach szpitala psychiatrycznego. Powyższa opinia sporządzona została w oparciu o wyniki aktualnie przeprowadzonych badań psychologiczno – psychiatrycznych oraz dane z dostępnej dokumentacji medycznej (opinii sądowo – psychiatrycznych z 2007 r., 2008 r., 2013 r. i 2014 r.) skarżącego. Zdaniem Sądu okoliczności wynikające z uzyskanych w postępowaniu administracyjnym informacji, w tym opinii z dnia 10 października 2014 r. dawały podstawę do uznania, że organ powziął wiarygodną informację o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Stąd też słusznie orzeczono o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, przeprowadzane przez uprawnionego lekarza, w ramach którego dojdzie do sprawdzenia i oceny zdolności do kierowania pojazdami. Należy podkreślić, że orzeczenie o skierowaniu na badanie lekarskie w żadnej mierze nie zastępuje oceny dokonywanej przez uprawnionego lekarza, a która dopiero stwierdzi, czy istnieją lub nie przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Rolą organów administracji obu instancji nie było dokonanie oceny stanu zdrowia skarżącego w kontekście zachowania przez niego prawa jazdy (organy te nie dysponują specjalistyczną wiedzą medyczną niezbędną do oceny stanu zdrowia kierowcy), lecz dokonanie analizy uzyskanych informacji i udzielenie odpowiedzi, czy informacja ta budzi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia skarżącego i uzasadnia wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Organy orzekające w sprawie niniejszej, z tak rozumianego obowiązku, wywiązały się prawidłowo. W konsekwencji więc, wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, z powołaniem się na przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, odpowiada prawu. Wbrew zarzutom skarżącego, powołanie się przez organy obu instancji na opinię sądowo-psychologiczno-psychiatryczną z dnia [...] października 2014 r. było uprawnione i prawidłowe. Mogła ona bowiem – w świetle art. 75 K.p.a. – stanowić dowód w sprawie, będąc opinią najbardziej aktualną pod względem czasowym (przedłożone przez skarżącego opinie są z lat wcześniejszych, tj. 2012, 2013 i lipca 2014 r.). Sąd nie podziela także zarzutu skargi, jakoby kwestionowana w niej decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., jak i argumentacji mającej wspierać ten zarzut. Materiał zebrany w sprawie, jego analiza i wnioski wyciągnięte przez organy nie dają żadnych podstaw do uwzględnienie tegoż zarzutu. Przestrzeganie przez te organy reguł określonych wspomnianymi wyżej przepisami pozwoliło mu na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.