II SA/Rz 1547/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia na rzecz wnioskodawcy adwokata. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego J. S. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, we wniosku o prawo pomocy przedłożonym na urzędowym formularzu – PPF skarżący rozszerzył swoje pierwotne żądanie o ustanowienie adwokata. Ze skargi, wniosku oraz nadesłanej przez stronę odpowiedzi na wezwanie o podanie dodatkowych danych wynika, że J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem K. S. w mieszkaniu o powierzchni 48,20 m.kw. Źródło utrzymania rodziny to renty małżonków w kwotach: 1156,92 zł oraz 757,21 zł. Majątek strony to nieruchomość rolna o pow. 2,68 ha, która nie przynosi dochodu. Syn wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku; nie podejmuje żadnych prac dorywczych, bowiem takich w jego miejscu zamieszkania brak. Do października 2015 r. K. S. pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł. Comiesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania to 600 zł, w tym czynsz, woda, prąd, gaz, telefon komórkowy i Internet. Na lekarstwa rodzina przeznacza co miesiąc od 200 do 400 zł. W kwietniu 2014 r. w mieszkaniu wnioskodawcy wystąpił pożar, w związku z czym do chwili obecnej jest ono remontowane. W związku z powyższym zaciągnięta została pożyczka, której rata to 200 zł miesięcznie. Wnioskodawca, jak też członkowie wspólnego z nim gospodarstwa domowego nie posiadają pojazdów mechanicznych. Z załączonego do wniosku wyciągu z rachunku bankowego strony wynika saldo końcowe na dzień 16 listopada 2015 r. wynoszące 3 630,33 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że J. S. kwestionuje w niniejszym postępowaniu decyzję dotyczącą dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tego rodzaju sprawie nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji merytoryczne rozpoznanie wniosku strony stało się zbędne, a postępowanie w tym zakresie należało umorzyć, o czym orzeczono w pkt I niniejszego postanowienia na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a P.p.s.a. Tym samym, do rozstrzygnięcia pozostaje żądanie wnioskodawcy w części odnoszącej się do ustanowienia adwokata. W ocenie rozpoznającej go, nie zasługuje ono jednak na uwzględnienie. Przemawia za tym analiza wyciągu z rachunku bankowego strony. Wskazuje on mianowicie, że skarżący regularnie tj. od sierpnia 2015 r. do chwili obecnej (takiego właśnie okresu wyciąg dotyczy) uzyskuje kwotę 959,50 zł określaną jako: "wynagrodzenie", którego to faktu nie ujawnił we wniosku. Dodatkowo, we wrześniu tego roku skarżący uzyskał (także od tego samego podmiotu, który wypłaca mu wskazaną kwotę) 300 zł oznaczone na przedmiotowym wyciągu jako: "dofinansowanie". Ponadto, pełna kwota otrzymywanego przez niego świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych to 1 365,09 zł, składająca się zapewne z renty i dodatku pielęgnacyjnego, którego wysokości strona we wniosku nie wskazała. Należy też zaznaczyć, że saldo końcowe wyciągu z rachunku bankowego skarżącego na dzień 16 listopada 2015 r. wskazuje kwotę 3 630,33 zł. Przedstawione tymczasem przez wnioskodawcę comiesięczne wydatki to ok. 1200 zł, przy czym składają się na nie opłaty za mieszkanie, lekarstwa oraz rata pożyczki zaciągniętej na remont mieszkania, której końca okresu spłaty, pomimo wezwania, strona nie ujawniła. Z pozostałej do dyspozycji rodziny kwoty ok. 1800 zł (tj. przy uwzględnieniu dochodów w postaci renty skarżącego wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym – 1365,09 zł , renty jego żony – 757,21 zł i wynagrodzenia w kwocie 959,50 zł) z pewnością, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, można nie tylko zaspokoić potrzeby w zakresie wyżywienia czy środków czystości, ale także wygospodarować środki niezbędne do samodzielnego ustanowienia adwokata, jeśli oczywiście jego udział zostanie uznany za potrzebny. Należy bowiem w tym miejscu zaznaczyć, że regulacje ustawy procesowej – P.p.s.a. nie przewidują tego rodzaju konieczności na obecnym etapie postępowania. Sąd bierze zaś z urzędu pod uwagę wszelkie nieprawidłowości postępowania administracyjnego prowadzonego przed organami, będąc związanym jedynie granicami sprawy, nie zaś zarzutami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W świetle powyższego należy uznać, że J. S. nie wykazał, by nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wedle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (o jakie właśnie ubiega się skarżący). Przedłożony przez wnioskodawcę wyciąg z rachunku bankowego w powiązaniu z podanymi przez niego comiesięcznymi wydatkami rodziny wskazuje jednoznacznie na możliwość czynienia oszczędności przez wymienionego. W takiej zaś sytuacji, przychylenie się do żądania strony i ustanowienie na jej rzecz zawodowego pełnomocnika stanowiłoby nadużycie instytucji prawa pomocy. Prowadziłoby bowiem faktycznie do ochrony majątku prywatnego strony i niezasadnego przerzucania ciężaru kosztów prowadzonego przez J. S. postępowania na współobywateli. Tymczasem, z art. 199 P.p.s.a. wynika, że to strony postępowania sądowego mają obowiązek ponoszenia związanych z nim kosztów. Dopiero, gdy uzyskanie przez nie środków finansowych na powyższe nie jest obiektywnie możliwe, wówczas mogą one skorzystać z udzielanego przez państwo dofinansowania. Wsparcie nie dotyczy więc sytuacji, gdy strona w ramach własnych możliwości jest w stanie zapewnić sobie udział w konkretnym postępowaniu, a taka właśnie sytuacja występuje w sprawie niniejszej. Z uwagi na powyższe orzeczono o odmowie ustanowienia na rzecz J. S. adwokata, czego podstawę stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.