II SA/Rz 155/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-06-22
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podział jednej dużej wiaty na trzy mniejsze, wolnostojące wiaty, które nie są ze sobą konstrukcyjnie połączone, może być uznany za obejście prawa i czy takie obiekty podlegają przepisom dotyczącym budynków w kontekście odległości od granic działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trzy wiaty, które powstały w wyniku podziału jednej dużej wiaty, są samodzielnymi, wolnostojącymi obiektami budowlanymi, ponieważ nie są ze sobą konstrukcyjnie połączone i posiadają odrębne połacie dachowe. W związku z tym, że każda z tych wiat ma powierzchnię zabudowy poniżej 50 m2 i znajduje się na działce z budynkiem mieszkalnym, ich budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Sąd stwierdził również, że przepisy dotyczące usytuowania budynków od granic działki nie mają zastosowania do wiat, a kwestie ochrony przeciwpożarowej nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego w tym kontekście. W konsekwencji, organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności budowy wiaty na działce o powierzchni 3392 m2, na której znajdował się budynek mieszkalny. Pierwotnie stwierdzono istnienie jednej wiaty o powierzchni 108,18 m2, której budowa rozpoczęła się bez pozwolenia na budowę. Następnie, po wstrzymaniu robót, obiekt został podzielony na trzy mniejsze wiaty, każda o powierzchni poniżej 50 m2. Organy administracji uznały te obiekty za odrębne wiaty, których budowa nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia, i umorzyły postępowanie. Skarżąca kwestionowała, czy podział był skuteczny i czy obiekty nie naruszają przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 21 listopada 2022 r. nr OA.7721.20.4.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty - skargę oddala –
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB), decyzją z 21 listopada 2022 r. nr OA.7721.20.4.2022, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] z 22 kwietnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia w całości postępowania administracyjnego dotyczącego legalności budowy wiaty. Organ w podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), powoływanej jako "K.p.a.".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PWINB podniósł, że PINB w [...] w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 10 września 2021 r. na działce nr [...] położonej
w [....], będącej własnością G. A. ustalił, że jest na niej wybudowana wiata w kształcie litery "L", służąca dla celów gospodarczych o wymiarach: 15,35 x 4,96 m i druga część o wymiarach: 5,22 x 6,14 m. Powierzchnia zabudowy wiaty wynosi 108,18 m2. Obiekt usytuowany jest w odległości około 1,50 m od budynku położonego na sąsiedniej działce. Konstrukcję całej wiaty stanowią słupy drewniane oparte na fundamentach punktowych, konstrukcja dachu drewniana w układzie dwuspadowym z pokryciem blachą trapezową powlekaną. Wody opadowe z dachu odprowadzane są za pomocą rynien i rur spustowych na teren biologicznie czynny działki nr [...]. Na podstawie oświadczenia G. A. ustalono, że roboty przy budowie przedmiotowej wiaty zostały wykonane w 2019 r. samowolnie, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z 25 października 2021 r. PINB w [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ("P.b."), wstrzymał budowę wiaty. W uzasadnieniu postanowienia poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu w myśl art. 48a ust. 1 P.b. oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w kwocie 125 000 zł w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części.
Następnie, w dniu 16 grudnia 2021 r. Organ I instancji w ramach postępowania uzupełniającego przeprowadził ponowne oględziny ustalając, że przedmiotowy obiekt od czasu ostatniej kontroli z dnia 10 września 2021 r. został podzielony. Stwierdzono więc, że na działce znajdowały się trzy wiaty o konstrukcji drewnianej, składającej się
z drewnianych słupów o wymiarach 14 cm x 14 cm, które zakotwione są przy pomocy profili stalowych w betonowych fundamentach punktowych. Przedmiotowe obiekty posiadają orynnowanie i rury spustowe, które odprowadzają wodę wzdłuż granicy z działką sąsiednią. Dach pokryty jest blachą trapezową powlekaną. W dniu oględzin nie stwierdzono, aby wiaty były ze sobą połączone konstrukcyjnie. Krokwie, płatwie, łaty, deski okapowe oraz poszycie dachowe są oddzielnymi elementami dla każdej z wiat. Obecnie wiaty mają wymiary mierzone po obrysie zewnętrznym słupów: wiata mniejsza, zlokalizowana w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią: 5,16 x 5,06 m, wiata druga 5,32 m x 4,74 m oraz trzecia, największa wiata: 7,96 m x 5,08 m.
PWINB zauważył, że wobec zmiany stanu faktycznego, tj. powstania trzech odrębnych, niezależnych od siebie obiektów, zachodzi konieczność rozdziału na trzy odrębne postępowania. Dlatego uchylił zaskarżone postanowienie z 25 października 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ zaznaczył też, że nawet do robót niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia zastosowanie znajduje tryb z art. 50-51 P.b.
Decyzją z 22 kwietnia 2022 r. PINB w [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie legalności budowy wiaty o wymiarach 7,96 x 5,08 m położonej na działce nr [...] w miejscowości Z. Organ wskazał, że wiata będąca przedmiotem postępowania to wiata, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351) i której budowa zgodnie z tym przepisem zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis ten dopuszcza bowiem możliwość budowy bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia dwóch wiat o powierzchni do 50 m 2 na każde 1000 m2. Działka nr [...] w [...] posiada powierzchnię 3392 m2, więc może się na niej znajdować więcej tego typu obiektów. PINB stwierdził, że przedmiotowa wiata nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b., a więc jest obiektem budowlanym którego nie dotyczą przepisy zawarte w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako "rozporządzenie MI z 2002 r."), odnoszące się do usytuowania budynków od granic działki budowlanej, na której są położone. Organ zauważył też, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 50-51 P.b. W trakcie oględzin 16 grudnia 2021 r. nie stwierdzono aby obiekty powodowały zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. Brak jest również zdaniem Organu podstaw do nakazywania Inwestorowi dodatkowych robót w celu doprowadzenia już wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowa wiata o powierzchni zabudowy 40,39 m2 w obecnym kształcie i położeniu nie narusza przepisów prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. S. (dalej także: "Skarżąca"). Zarzuciła niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz jego niepełne i wybiórcze przeanalizowanie, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, iż obiekt postawiony przez G. A. na działce nr [...] - tj. wiata o pow. 108,18 m2 - od dnia 10 września 2021 r. zmienił swoje parametry poprzez wydzielenie 3 odrębnych wiat o wymiarach nieprzekraczających po 50 m2, w sytuacji gdy w rzeczywistości na działce nr [...] niezmiennie stoi jedna wiata o pow. 108,18 m2 pokryta jedną blachą trapezową i żadne odrębne wiaty nie zostały z niej wyodrębnione. Skarżąca zarzuciła nieustalenie, czy obiekt znajdujący się na działce nr [...] (wiata o pow. 108,18 m2) jest trwale związany z gruntem, choćby z uwagi na posadowienie go na fundamentach punktowych, co w razie trwałego związania rodziłoby konieczność zbadania zgodności obiektu z przepisami rozporządzenia MI z 2002 r. Potrzeba zbadania zgodności z unormowaniami tego aktu związana jest także z koniecznością ustalenia, jakim celom obiekt będzie służył tj. czy nie będzie np. stanowił zadaszenia dla stałego przechowywania pojazdów, bowiem wtedy miałby zastosowanie § 19 wskazanego rozporządzenia. Natomiast jeśli miałoby tam być składowane drewno, to trzeba byłoby ustalić, czy postawienie wiaty odbyło się zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 P.b. poprzez brak wstrzymania robót budowlanych wykonywanych przez G. A. przy budowie wiaty na działce nr [...], w sytuacji braku pozwolenia na budowę oraz braku zgłoszenia.
PWINB, decyzją z 21 listopada 2022 r., utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Wskazał, że rozprawa w dniu 23 sierpnia 2022 r. oraz dotychczas zebrany materiał dowodowy potwierdza, że sporne wiaty, w tym wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania są obiektami o konstrukcjach samodzielnych i oddzielnych połaciach dachowych, są samodzielnymi obiektami wolnostojącymi, ewentualna rozbiórka każdej z tych wiat jest możliwa bez żadnej ingerencji w konstrukcję wiaty sąsiedniej. Są to niezależne od siebie, oddzielne obiekty budowlane. Bez znaczenia przy tym jest to, że przy okapach wiaty nr 1 i wiaty nr 3 zamontowana jest wspólna rynna (nie wpływa ona na konstrukcję ani kwalifikację obiektu), że obróbka blacharska deski okapowej wiaty nr 3 styka się z obróbką elementów dachu wiaty nr 2, jak też to, że odległości pomiędzy krawędziami konstrukcji i blachy dachów poszczególnych wiat są niewielkie.
Nie potwierdziły się zarzuty, że na działce nr [...] znajduje się już 6 wiat, a zatem nie jest możliwa budowa trzech kolejnych bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Z zebranych materiałów i ustaleń na rozprawie administracyjnej, zobrazowanych dodatkowo wykonaną dokumentacją fotograficzną wynika, że na działce nr [...] w Z., oprócz ww. 3 wiat, są zlokalizowane 4 wiaty o pow. zabudowy do 50 m2.
Działka nr [...] w Z. jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i posiada powierzchnię 3392 m2, zatem w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane może być na niej wybudowane, bez potrzeby dokonywania zgłoszenia łącznie 8 obiektów, o jakich mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. tj. wiat o powierzchni do 50 m2.
Organ zauważył, że pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo budowlane ani w przepisach wykonawczych do tego aktu, więc trzeba sięgnąć do potocznego rozumienia tego terminu, wedle którego jest to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesiona np. nad przystankiem lub parkingiem. Wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania jest tego rodzaju obiektem. Odnosząc się do zastrzeżeń co do funkcji wiaty PWINB wskazał, że ustawodawca nie wymaga od inwestora wyjaśnienia, w jakim celu i z jakim przeznaczeniem chce wykonać wiatę. Ponadto wiata, o której mowa w tym przepisie - nie może utracić funkcji wiaty ze względu na sposób jej wykorzystywania i stać się innym obiektem budowlanym - np. zadaszonym placem składowym, miejscem parkingowym albo garażem. W świetle ustawy Prawo budowlane inwestor może korzystać z wiaty w sposób dowolny, a więc może zmienić przeznaczenie wiaty oraz sposób jej wykorzystywania i nie ma obowiązku dokonywać zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi. Kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego wobec ustawiania /przetrzymywania/ sprzętów czy maszyn rolniczych w danym miejscu i obowiązki oraz odpowiedzialność z tego tytułu nie jest regulowana przepisami ustawy Prawo budowlane i przepisami techniczno-budowlanymi.
Ponadto, przepisy rozporządzenia MI z 2002 r., a w szczególności regulacje zawarte w § 12 dotyczą odległości sytuowania budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką i nie ma podstaw, aby stosowanie przedmiotowych przepisów rozszerzać na innego rodzaju obiekty budowlane, a w szczególności budowle, które nie spełniają funkcji użytkowych budynku. Przedmiotowa wiata nie została wykonana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Nie zachodzą więc okoliczności pozwalające na wydanie decyzji w trybie art. 51 P.b. tj. orzeczenia zaniechania dalszych robót budowlanych, czy rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części względnie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Jak również brak jest podstaw do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia, jak tylko umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję PWINB z 21 listopada 2022 r. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne przyjęcie, że na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] stoją 3 niezależne od siebie obiekty wolnostojące, w sytuacji gdy jest to jeden obiekt z uwagi na wspólne elementy konstrukcyjne. Podniosła też zarzut nieprawidłowego przyjęcia, że znajdujące się na działce obiekty oznaczone na mapce poglądowej pod nr 2, 3 i 4 nie są wiatami, a jedynie zadaszeniami stanowiącymi integralną część budynków, w sytuacji gdy w rzeczywistości obiekty te spełniają cechy wiaty, co powoduje, że na działce nr [....] o pow. 3392 m2 jeszcze przed postawieniem wiaty, której dotyczy przedmiotowa sprawa, znajdowało się 7 wiat i niedopuszczalne było stawianie kolejnych. Skarżąca podniosła też, że nie ustalono, czy posadowienie drewnianych słupów obiektu na punktowych fundamentach w ten sposób, że krawędzie słupów wystają poza lico fundamentu nie powoduje, że obiekt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Skarżąca podniosła brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i nieustalenie, czy zachowanie G. A. tzn. przecięcie po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót konstrukcji wiaty w celu prowizorycznego rozdzielenia na 3 części i uniknięcia negatywnych konsekwencji prawnych wynikających z postanowienia nie stanowi obejścia prawa, niezasługującego na ochronę. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 48 ust. 1 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB w [...] pomimo, iż wystąpiły przesłanki do wstrzymania robót budowlanych z uwagi na wykonywanie przez G. A. prac budowlanych bez decyzji o pozwoleniu na budowę oraz bez dokonanego zgłoszenia;
- art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB w [....] pomimo, że wystąpiły przesłanki do wstrzymania robót budowlanych z uwagi na wykonywanie ich w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
- art. 50a pkt 2 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB w [...] pomimo, iż wystąpiły przesłanki do nakazania doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, bowiem G. A. wykonał roboty budowlane, polegające na przecięciu konstrukcji obiektu, już po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 25 października 2021 r.;
- § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (...) poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB w [...] pomimo, że decyzja powinna zostać uchylona ze względu na to, że obiekt zbudowany został w celu składowania siana, które stanowi materiał łatwopalny i nie może znajdować się w odległości bliższej niż 4 m od granicy działki.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądowa odbywa się pod kątem legalności, czego wymaga art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Tylko jednak niektóre uchybienia przepisom prawa mogą skutkować eliminacją kwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zauważenie zatem przyczyn wskazanych w art. 156 K.p.a. bądź w innych przepisach obliguje do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Natomiast, w razie wystąpienia naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd uchyla decyzję w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jeśli tego rodzaju uchybienia nie występują, skarga podlega oddaleniu na podst. art. 151 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie Sąd analizował postępowanie dotyczące legalności istnienia wiaty o pow. 7,96 m x 5,08 m na działce nr [....] w miejscowości Z., będącej własnością G. A., zakończone decyzją PWIINB utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] o umorzeniu tego postępowania. W czasie kontroli przeprowadzonej dnia 10 września 2021 r. Organ I instancji ustalił, że na działce tej, zabudowanej już budynkiem mieszkalnym oraz gospodarczym, właściciel wzniósł obiekt budowlany w kształcie litery "L", gdzie jeden z boków ma wymiary 15,35 m x 4,96 m, a drugi 5,22 m x 6,14 m. Dach dwuspadowy, kryty jest blachą trapezową powlekaną, umieszczony na drewnianych słupach o różnym przekroju opartych na betonowych stopach o różnym przekroju. Obiekt usytuowany jest w odległości około 1,50 m od budynku położonego na sąsiedniej działce. Posiada rynny. Powstał w 2019 r., a jego wzniesienia nie poprzedziło ani dokonanie zgłoszenia ani uzyskanie pozwolenia na budowę.
PINB uznał ten obiekt za wiatę i mając na uwadze, że jej powierzchnia zabudowy wynosi 108,18 m2 stwierdził, że do jej wykonania niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę - a to z uwagi na treść art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b., który nie wymaga takiego pozwolenia, jak też zgłoszenia w przypadku wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe - a następnie wstrzymał roboty budowlane przy budowie tej wiaty, informując równocześnie o możliwości złożenia wniosku o jej legalizację (postanowienie z 25 października 2021 r.).
W związku z informacją otrzymaną od Inwestora (pismo z 4 listopada 2021 r.) przeprowadzone zostały 16 grudnia 2021 r. oględziny, które wykazały, że wiata znajdująca się na działce nr [...] została podzielona. Obecnie są to więc trzy wiaty o konstrukcji drewnianej, na słupach drewnianych 14 cm x 14 cm oraz na fundamentach betonowych punktowych, w których zakotwione są słupy za pomocą profili stalowych. Wiaty pokryte są blachą trapezową powlekaną oraz wyposażone w rynny i rury spustowe, odprowadzające wodę wzdłuż granicy działki. Nie są ze sobą zespolone konstrukcyjnie, bowiem krokwie, łaty, płatwie, deski okapowe i poszycie nie są połączone ze sobą. Wiaty mają wymiary mierzone po obrysie zewnętrznym słupów: wiata mniejsza, zlokalizowana w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią: 5,16 x 5,06 m, wiata druga 5,32 m x 4,74 m oraz trzecia, największa wiata: 7,96 m x 5,08 m.
Mając więc na względzie zaistniałą zmianę stanu faktycznego i zalecenia zawarte w postanowieniu PWINB z 14 stycznia 2022 r., uchylającym wymienione wyżej postanowienie PINB o wstrzymaniu, Organ rozdzielił prowadzone dotychczas postępowanie na trzy tj. każde dotyczące innej wiaty. Niniejsza sprawa dotyczy wiaty największej tzn. o wymiarach 7,96 m x 5,08 m, o powierzchni zabudowy 40,39 m2. Organ I instancji ustalił, że działka nr [...] w [...] ma powierzchnię 3392 m2 i posadowiony jest już na niej budynek mieszkalny, dlatego w myśl powołanego art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. jej wzniesienie nie wymagało tak pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia. Organ nie stwierdził by przedmiotowy obiekt powodował zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo też zagrożenie środowiska czy by zachodziły podstawy do nakazania Inwestorowi jakichś dodatkowych robót w celu doprowadzenia dotychczasowych do stanu zgodnego z prawem, skoro nie przekroczono żadnych norm Prawa budowlanego.
PWINB podzielił powyższą argumentację i utrzymał w mocy decyzję PINB. Wcześniej jednak przeprowadził rozprawę administracyjną, w trakcie której ustalono, że trzy wiaty, na które podzielono wcześniejszą jedną wiatę są obiektami o oddzielnych konstrukcjach, posiadającymi odrębne połacie dachowe. Wiata, której dotyczy sprawa ma dach dwupołaciowy – druga połać tj. krótsza skierowana jest w stronę południową; połacie dachu wykonane są na konstrukcji drewnianej. Posadowiona jest na słupach drewnianych 14 cm x 14 cm, opartych na betonowych fundamentach punktowych – pęckach 20 cm ÷ 25 cm. Słupy drewniane wiaty są mocowane do fundamentów betonowych punktowych (pęcków) za pomocą blach i śrub systemowych. Pęcki (fundamenty) są widoczne nad terenem tj. wystają ok. 20 cm ÷ 47 cm. Krawędź zewnętrzna słupa środkowego wiaty wystaje 5 cm poza lico fundamentu. Od strony północnej przedmiotowa wiata oraz wiata nr 1 posiadają wspólną rynnę mocowaną do desek czołowych tych wiat, z jedną rurą spustową zlokalizowaną przy słupie środkowym wiaty nr 3. Deska okapowa czołowa wiaty od połaci dachowej skierowanej w kierunku południowym usytuowana jest w odległości ok. 3 cm od konstrukcji dachu (krokwi zewnętrznej) wiaty nr 2, natomiast obróbka blacharska tej deski dochodzi do obróbki blacharskiej krokwi zewnętrznej wiaty nr 2. Pod wiatą, której dotyczy niniejsza sprawa znajdują się bale z sianem i sprzęt rolniczy. Konstrukcja drewniana wiaty nie wykazuje widocznych ugięć.
Po analizie sprawy Sąd doszedł do przekonania, że obydwie wydane decyzje są prawidłowe. Prowadzone postępowanie dotyczyło wiaty, a zatem takiego obiektu budowlanego, którego definicji brak jest w ustawie Prawo budowlane czy w aktach wykonawczych do niej. W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (część I, rozdział 2 pt. Pojęcia podstawowe, Dz. U. z 1999 r. nr 112, poz. 1316), które może być posiłkowo stosowane, przez wiatę rozumie się szczególny rodzaj budynku, który stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Wedle z kolei Słownika języka polskiego (sjp.pwn.pl), wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesiona np. nad przystankiem lub parkingiem, a w Słowniku języka polskiego (wyd. PWN pod red. Mirosława Bańko), wiata definiowana jest jako konstrukcja składająca się z dachu i wspierających go podpór, chroniąca od deszczu, śniegu i wiatru. W orzecznictwie sądowym jako podstawowe cechy wiaty wskazuje się posiadanie lekkiej konstrukcji, fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu. Wiata nie może być jednak obiektem zamkniętym tj. obudowanym ze wszystkich stron. Podkreśla się też, że wiata nie może posiadać wszystkich cech budynku, którego definicja zawarta jest w art. 3 pkt 2 P.b., wskazującym, że budynek to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach.
Sąd nie miał wątpliwości co do tego, że obiekt, którego dotyczy sprawa jest wiatą. Stanowi budowlę lekką. Nie jest ze wszystkich stron wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, jako że nie posiada ścian, jak też ma zadaszenie, posadowiony jest na słupach i chroni znajdujące się pod nim rzeczy przed czynnikami atmosferycznymi.
Jak stanowi art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W postępowaniu ustalono, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny, a powierzchnia tej działki to 3392 m2. Oprócz 3 wiat powstałych w związku z podziałem jednej dużej wiaty o pow. 108,18 m2 znajdują się na niej jeszcze 4 inne wiaty, każda o pow. zabudowy do 50 m2 oraz wiatka (zadaszenie) nad kojcem dla psa. Nie są natomiast takimi wiatami, jak zasadnie ustalił PWINB zadaszenia nad wejściami do budynków, które są ich integralną częścią, a na co wskazuje znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Pierwsze zadaszenie wsparte na jednym słupie drewnianym (wymiary 1,53 m x 4,92 m) stanowi przedłużenie połaci dachu budynku mieszkalnego, a drugie również wsparte na jednym słupie nad wejściem do budynku od strony drogi (wymiary 2,95 m x 1,44 m). Z kolei, w stosunku do jeszcze innego takiego zadaszenia prowadzone jest postępowanie w przedmiocie legalności przebudowy budynku mieszkalnego i jego rozbudowy o to właśnie zadaszenie, oparte na dwóch słupach (sygn. akt PINB.5160.5.4.2022).
Nie znajduje, zdaniem Sądu uzasadnienia zarzut Skarżącej, że trzy wiaty istniejące na działce nr [...] w Z. to w istocie jeden obiekt z uwagi na wspólne elementy konstrukcyjne. Zdaniem Skarżącej, minimalne odległości między drewnianymi belkami oraz blachą trapezową, jak też to, że dwie części wiaty łączy jedna rynna wskazują, że obiekt stanowi w rzeczywistości jedną wiatę. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić, na co wskazują przeprowadzone w sprawie oględziny w dniu 16 grudnia 2021 r., jak też rozprawa z 23 sierpnia 2022 r. oraz dokonana w ich trakcie dokumentacja fotograficzna. Wynika z nich jednoznacznie, że wiaty znajdujące się na działce [...], które powstały z podziału jednej dużej wiaty są obiektami o oddzielnych konstrukcjach, posiadającymi odrębne połacie dachowe. Sąd zgadza się tym samym
z twierdzeniem PWINB, że wiaty są samodzielnymi obiektami wolnostojącymi, a ewentualna rozbiórka każdej z nich jest możliwa bez żadnej ingerencji w konstrukcję wiaty sąsiedniej. Są to więc niezależne od siebie obiekty budowlane. Sąd podziela stanowisko Organu II instancji, że dla przyjęcia powyższej tezy nie miało znaczenia to, że wiata nr 1 i wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania (nr 3) mają wspólną rynnę mocowaną do desek czołowych tych wiat, jak też, że obróbka blacharska deski okapowej czołowej wiaty nr 3 dochodzi do obróbki blacharskiej krokwi zewnętrznej wiaty nr 2 oraz to, że odległości pomiędzy krawędziami konstrukcji i blachy dachów poszczególnych wiat są niewielkie. Są to tylko szczegóły, które nie mają wpływu na istotę rzeczy, a więc na fakt, że są to w rzeczywistości trzy autonomiczne obiekty budowlane. Wspólna rynna nie stanowi zdaniem Sądu, wspólnego elementu konstrukcyjnego wiaty nr 1 i wiaty nr 3. Bardzo małe odległości pomiędzy wiatami czy nawet stykanie się ich nie negują w żadnym wypadku odrębności przedmiotowych obiektów mających oddzielne konstrukcje, oddzielne połacie dachowe. Wbrew stanowisku Skarżącej, ustalenie odnośnie do tego, że na działce nr [...] w Z. znajdują się trzy osobne wiaty dokonane zostało właśnie w oparciu na twierdzenia zawarte w protokole rozprawy administracyjnej oraz sporządzoną dokumentację fotograficzną, które zdaniem Sądu wyraźnie wskazują na tego rodzaju konkluzję.
W tym miejscu podnieść należy, że Organy rozpoznające sprawę niewątpliwie zobowiązane były do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego, która zaistniała w toku prowadzonego postępowania, a to z uwagi na zasadę aktualności orzekania. Nie mogły zatem pominąć faktu, iż Inwestor w trakcie prowadzonego wobec Niego postępowania dokonał zmian, które zupełnie zmieniły kierunek tegoż postępowania i doprowadziły do jego umorzenia. Podniesiona natomiast przez Skarżącą kwestia uznania takiego zachowania za obejście prawa, niezasługującego na ochronę, nie mogła wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skoro bowiem działania, które podjął Inwestor były prawnie dopuszczalne, to ich negatywna ocena przy uwzględnieniu tzw. zasad słuszności nie mogła mieć miejsca, bowiem reguły te nie mogą mieć zastosowania na gruncie regulacji z zakresu Prawa budowlanego. Jak stanowi art. 1 tego aktu, normuje on działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Oznacza to, że wymienione w tej ustawie unormowania uprawniają i zobowiązują jednocześnie określone organy do stosownych działań, ale tylko wówczas, gdy spełnione są wskazane w nich wyraźnie przesłanki.
W ocenie Sądu, nie sposób się także zgodzić z poglądem Skarżącej co do konieczności przyjęcia, że wykonanie wiaty służącej składowaniu siana jako materiału łatwopalnego stanowi o niezgodności z prawem tj. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej (...) w kontekście konieczności podjęcia interwencji przez organ nadzoru budowlanego. Działa on bowiem w wyznaczonych prawem granicach, a zatem jego rolą nie jest badanie, czy w obiektach i na terenach do nich przyległych doszło do składowania poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materiałów palnych, w tym pozostałości roślinnych, gałęzi i chrustu, co może spowodować pożar, a o czym mowa jest w powołanym unormowaniu. Przedmiotowy akt wydany został nie w wykonaniu ustawy Prawo budowlane, a stanowi akt wykonawczy do ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Tymczasem, organ nadzoru budowlanego mógłby podjąć jakieś działania tylko wtedy, gdyby Inwestor wykonywał przy wiacie roboty budowlane skutkujące utratą przez wiatę takiego charakteru i powstaniem jakiegoś innego obiektu budowlanego. Kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego w związku z umieszczeniem pod wiatą określonych rzeczy nie znajduje się więc w zakresie kompetencji takiego organu.
Wobec prawidłowego przesądzenia, że obiekt, którego sprawa dotyczy to wiata
i spełnione są w warunkach sprawy okoliczności wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b.,
a zatem na jej wzniesienie nie było potrzebne uzyskanie czy to pozwolenia na budowę czy dokonanie uprzedniego zgłoszenia, zasadnie następnie Organy oceniły czy wykonane roboty budowlane polegające na wzniesieniu tej wiaty zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia czy zagrożenia środowiska jak też czy nie dokonano ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, o czym mowa odpowiednio w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 P.b. Zasadnie doszły do wniosku, że tego rodzaju okoliczności nie zaistniały w uwarunkowaniach sprawy. Skarżąca zarzuciła wprawdzie, co zresztą odnotowano w protokole odbytej rozprawy, że krawędź zewnętrzna słupa środkowego wiaty wystaje 5 cm poza lico fundamentu. Przeprowadzający rozprawę nie stwierdzili jednak, by konstrukcja drewniana wiaty wykazywała widoczne ugięcia. Nie zauważyli też żadnych innych wad, które mogłyby wskazywać na jakiekolwiek zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia czy środowiska. Sąd nie podziela przy tym stanowiska, że do oceny w tym zakresie potrzebne było powołanie biegłego z zakresu budownictwa. Organy nadzoru budowlanego zatrudniają bowiem odpowiednio wyszkolonych pracowników, którzy mają doświadczenie co do możliwości dokonania potrzebnych w przedmiotowym zakresie spostrzeżeń oraz wyciągnięcia na ich podstawie prawidłowych wniosków, a wiata nie jest jakoś specjalnie skomplikowaną konstrukcją budowlaną.
Słusznie także uznały Organy, że do wiaty jako nie będącej budynkiem nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia MI z 2002 r., które ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dlatego też brak podstaw do przyjęcia, że roboty budowlane wykonano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń
i warunków określonych w przepisach.
Nie istniały zatem przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o treści określonej w którymś z punktów art. 51 ust. 1 P.b. Ze względu zaś na to, że po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania budowy nie doszło do budowy obiektu lub jego części w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b., nie można było zastosować art. 49e pkt 6 P.b. i wydać decyzji o rozbiórce wiaty. Przez budowę bowiem, w myśl powołanego art. 3 pkt 6 P.b., należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę oraz nadbudowę obiektu budowlanego. Nie sposób do takiej budowy zaliczyć robót polegających na rozdzieleniu trzech wiat. Nie było również podstaw do podjęcia decyzji w oparciu na art. 50a pkt 2 P.b., który dotyczy wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b. Tymczasem, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie takie nie zapadło, a podstawą prawną postanowienia PINB w [...] z 25 października 2021 r. był art. 48 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 P.b.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogła też mieć znaczenia przedłożona przez Skarżącą decyzja SKO w Krośnie z 21 listopada 2022 r. Dotyczyła ona bowiem kwestii naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] w Z., a podstawą jej wydania stanowiły regulacje ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.).
Z podanych wyżej przyczyn Sąd orzekł o oddaleniu złożonej skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło