II SA/Rz 1552/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. II SA/Rz 1552/15 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2015 r. o odmowie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - p o s t a n a w i a - odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. referendarz sądowy WSA w Rzeszowie – po rozpoznaniu wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – umorzył postępowanie o zwolnienie jej od kosztów sądowych (pkt I) oraz odmówił ustanowienia adwokata (pkt II). Na skutek sprzeciwu skarżącej od pkt II postanowienia referendarza, WSA w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. utrzymał je w tym zakresie w mocy. Odpis tego orzeczenia doręczono skarżącej 18 grudnia 2015 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 26 akt sądowych). W dniu 21 grudnia 2015 r. J. W. w siedzibie WSA w Rzeszowie złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 15 grudnia 2015 r., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniosła, że nie zgadza się z postanowieniem o odmowie ustanowienia adwokata, a nie mając pouczenia, że zażalenie na to postanowienie jej nie przysługuje, takie wnosi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Zaznaczenia wymaga, że 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), modyfikująca m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Na mocy jej art. 2, w sprawach wszczętych od tej daty, a taką jest sprawa J. W. zainicjowana skargą z 15 października 2015 r., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza, orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a więc wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy - art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą). Zgodnie z art. 194 § 1 tej ustawy, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone w jego pkt 1 – 10. Takiej możliwości (ani jakiegokolwiek innego środka zaskarżenia) w odniesieniu do postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przewiduje obecnie żaden przepis tej ustawy (taka możliwość istniała na gruncie przepisów normujących instytucję prawa pomocy przed zmianami dokonanymi powołaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r.). Uprawnienia tego nie można wywodzić w szczególności z braku pouczenia, że zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 197 § 2 i art. 178 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Ubocznie, odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy ponownie wskazać, że do kwestii tej odnosi się pkt I postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2015 r., którym z uwagi na podyktowane przedmiotem sprawy ustawowe zwolnienie od tych kosztów (art. 239 § pkt 1a P.p.s.a.), umorzono postępowanie w tym zakresie, co nie było przez nią kwestionowane w drodze sprzeciwu (w toku całego postępowania sądowego skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia żadnych kosztów sądowych).