II SA/Rz 1552/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-04-25
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące niezgodności stanu prawnego nieruchomości z zapisami księgi wieczystej oraz nieprawidłowości w ustaleniu powierzchni i wartości gruntów po scaleniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy administracji są związane wpisami w księdze wieczystej i nie mogą korygować ich treści w ramach postępowania scaleniowego. Zmniejszenie powierzchni działek po scaleniu jest dopuszczalne, o ile różnica wartości szacunkowej nie przekracza 3%, a zmiana osoby geodety czy kształtu działek jest uzasadniona celem scalenia i nie narusza interesu ogólnego.Stan faktyczny
Skarżąca J.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Skarżąca zarzucała m.in. pomniejszenie jej działki kosztem drogi, wadliwy stan prawny nieruchomości, nieprawidłowości w ustaleniu wartości i powierzchni gruntów po scaleniu oraz nierówne traktowanie uczestników postępowania. Postępowanie scaleniowe zostało wszczęte z urzędu w związku z budową autostrady, która pogorszyła ukształtowanie terenu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - skargę oddala -
Przedmiotem skargi J.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , dalej Kolegium, z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu scalenia gruntów wydana w następującym stanie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Starosta [...] w związku z prognozowanym pogorszeniem ukształtowania rozłogów gruntów na terenie wsi wskutek budowy autostrady [....] wszczął z urzędu, po uprzednim uzyskaniu opinii rady sołeckiej, postępowanie scaleniowe we wsi R. Obszarem scalenia objęto grunty położone w części wsi R. o pierwotnie ustalonej powierzchni 300,06 ha. W toku postępowania obszar scalenia został z jednej strony poszerzony o kolejne grunty o łącznej powierzchni 0,62 ha (postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]), z drugiej zaś ograniczony o obszar 5,0568 ha (decyzja o umorzeniu postępowania w części z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]). Ostatecznie ustalony obszar scalenia, z uwzględnieniem powyższych zmian, jak również wyników bezpośrednich pomiarów i wyliczeń ze współrzędnych wyniósł 294,2455 ha. Do wykonania prac scaleniowych pierwotnie upoważniony został geodeta D.D., później zaś stosowne upoważnienie zostało udzielone przez organ geodecie R.K. (upoważnienie udzielone w dniu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]). Postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego zostało odczytane na zebraniu ogólnym uczestników scalenia w dniu 29 kwietnia 2012 r. Na przedmiotowym zebraniu została także wybrana rada uczestników scalenia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Starosta [...] powołał Komisję pełniącą funkcje doradcze przy szacowaniu gruntów, opracowaniu projektu scalenia oraz badaniu zastrzeżeń na szacunek i projekt scalenia. Podczas zebrania ogólnego uczestników scalenia, w dniu [...] marca 2014r., podjętą uchwałą określone zostały zasady szacunku porównawczego gruntów. Uczestnicy scalenia zostali zapoznani w dniu [...] kwietnia 2014 r. na zebraniu uczestników scalenia z wynikami szacunku porównawczego scalanych gruntów. Następnie szacunek porównawczy gruntów został udostępniony uczestnikom scalenia w okresie od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] maja 2014 r. do publicznego wglądu zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy scaleniowej. Na zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] czerwca 2014 r. uczestnicy scalenia podjęli uchwałę o wyrażeniu zgody na dokonany szacunek gruntów. W dalszej kolejności został sporządzony rejestr szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem. Uczestnicy scalenia mogli zapoznać się indywidualnie z powierzchnią i wartością szacunkową wydzielonych gruntów orz złożyć życzenia dotyczące lokalizacji nowo projektowanych gruntów, a także wnioski o pomniejszenie lub powiększenie gospodarstw i zniesienie współwłasności. Następną czynnością było sporządzenie projektu szczegółowego scalenia oraz rejestru porównawczego gruntów po scaleniu. Projekt scalenia był okazywany na gruncie uczestnikom scalenia w okresie od [...] lutego 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r., później zaś uczestnikom okazano część opisowo- kartograficzną projektu. Do projektu scalenia niektórzy uczestnicy scalenia zgłosili zastrzeżenia, które w dniach od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r. były przedmiotem opiniowania przez Komisję. Następnie zastrzeżenia te zostały indywidualnie rozpatrzone przez Starostę [...].
Na ogólnym zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] sierpnia 2015 r. została odczytana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] zatwierdzająca opracowany projekt scalenia.
Na skutek odwołań wniesionych od powyższej decyzji, została ona uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] października 2015 r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym przeprowadzeniu części postępowania, Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów części wsi R. gm. [...], o ogólnym obszarze 294,2455 ha zgodnie z projektem sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz w rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, sporządzonym przez upoważnionego geodetę R.K. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Od przedmiotowej decyzji odwołania wniosły: J.K. oraz D.R.
J.K. w odwołaniu podniosła, iż działka nr 1386/1 została w wyniku scalenia pomniejszona kosztem urządzenia drogi dojazdowej, zaś istniejąca działka drogowa nr 1110 została utworzona kosztem jej działki. Pozostali sąsiedzi uzyskali akty własności ziemi zagarniając część gruntu wydzielonego przez ich poprzedników prawnych pod drogę. W ocenie odwołującej stan ewidencji gruntów wsi R. jest niezgodny ze stanem prawnym; dokonywano licznych nieprawidłowości (zamiany działek, zamiany oznaczenia) i obecnie pomimo przedstawienia jednoznacznego stanu prawnego nieruchomości ten wadliwy stan prawny jest sankcjonowany bez stosownych rekompensat. W dalszej części odwołania Pani J.K. opisała istniejące w jej ocenie nieprawidłowości związane z ustaleniem stanu prawnego i własnościowego działek oraz wskazała na toczące się w przeszłości postępowania sądowe dotyczące tych nieruchomości.
D.R. w odwołaniu nie zgodziła się ze scaleniem jej działki o nr 3063, którą zakupiła w 2014r. Podniosła, iż przed scaleniem nie została poinformowana ani przez poprzednich właścicieli ani przez Gminę o jakichkolwiek działaniach na terenie tej działki.
Kolegium opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r. poz. 23, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity: Dz. U. z 2014, poz. 700 ze zm., dalej "ustawa scaleniowa") w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów z dnia 30 sierpnia 2013 r. (Dz.U. z 2013r., poz. 1157) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium w pierwszej kolejności zwróciło uwagę na cele scalania gruntów w świetle art. 1 ustawy scaleniowej jakimi są: poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja scaleniowa ma w znacznej mierze charakter uznaniowy. Typ postępowania scaleniowego, w którym uczestniczy wiele podmiotów oraz który obejmuje zwykle rozległy obszar z definicji nie pozwala na uwzględnienie każdego interesu indywidualnego oraz stanowi naturalną przesłankę do oceny każdego takiego interesu w świetle interesu ogólnego, spełniającego podstawowy cel scalenia.
Przechodząc do rozpatrzenia odwołań wniesionych przez D.R. oraz J.K. od zaskarżonej decyzji Starosty [....] zatwierdzającej projekt scalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że J.K. przed scaleniem posiadała działki o nr 1221/1, 1386/1 i 1483/2 o łącznej pow. 0,2600 ha i ustalonej wartości 50,70 punktów szacunkowych (po uwzględnieniu 2% potrącenia na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy scaleniowej - 49,69 punktów szacunkowych). W wyniku scalenia (po rozpatrzeniu wniesionych zastrzeżeń i dokonaniu zmiany projektu) J.K. przydzielono działki o nr 3879, 3958, 4182 o łącznej powierzchni 0,2449 ha i wartości 51,11 punktów szacunkowych. Powierzchnia działek wydzielonych w wyniku scalenia jako ekwiwalent jest mniejsza o 0,0151 ha względem powierzchni działki posiadanej przed scaleniem, niemniej jednak przydzielony grunt posiada wartość szacunkową mieszczącą się w granicach odchyłki dopuszczalnej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy scaleniowej (1,49 pkt szacunkowych). W takiej sytuacji nie ma zastosowania dopłata pieniężna, gdyż zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy scaleniowej przysługuje ona wówczas, gdy różnica wartości szacunkowej przekracza 3%, co nie ma miejsca w niniejszym przypadku.
Opisywane w odwołaniu nieprawidłowości związane ze stanem własnościowym działki nr 1221/1 nie znajdują uzasadnienia w treści wpisów w księdze wieczystej nr [...], z której wynika, iż właścicielem przedmiotowej działki jest J.K. W ramach postępowania scaleniowego nie jest możliwe prostowanie treści księgi wieczystej, która jest bezwzględnie wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie scaleniowe. Analiza prawidłowości wpisów do tej księgi czy też treści dokumentów stanowiących podstawy tych wpisów nie mogą być przedmiotem oceny i jakichkolwiek ustaleń organu w tym postępowaniu. Nie może mieć więc miejsca w jego ramach - jak chce odwołująca — korekta "błędów" i przypisanie jej w postępowaniu scaleniowym "powierzchni działki mamy (1221/2)", co do której nie jest ujawniona jako jej właściciel. Analogicznie, jeśli chodzi o twierdzenia dotyczące działki nr 1386/1 oraz działki nr 1483/2, to również w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla tych działek J.K. figuruje jako ich właściciel. Niecelowa i chybiona (w świetle zasady związania treścią wpisów w księdze wieczystej) jest zatem argumentacja zmierzająca do wykazania błędnego stanu prawnego tych nieruchomości. Przedłożone z odwołaniem kopie dokumentów (arkusze posiadłości gruntowej, mapa katastralna i "oświadczenia sąsiadów, że działka mojej mamy to działka 1221/2") nie mogą zatem stanowić podstawy do jakichkolwiek ustaleń organów administracji stojących w sprzeczności z jednoznaczną treścią obu ksiąg wieczystych. Z konfiguracji przestrzennej wydzielonych J.K. ekwiwalentów gruntowych wynika, iż posiadają one kształt ułatwiający korzystanie z gruntów, a więc uzyskany ekwiwalent jest obiektywnie korzystny i trudno uznać, aby ich ukształtowanie miało skutkować utrudnieniem w ich gospodarowaniu. Pozostałe twierdzenia odwołującej się są chaotyczne i niezrozumiałe, trudno jest się do nich zatem rzeczowo ustosunkować.
Odnosząc się do odwołania D.R. Kolegium wyjaśniło, że przed scaleniem posiadała działkę oznaczoną nr 3063 o pow. 0,1483 ha i ustalonej wartości 22,25 punktów szacunkowych (po uwzględnieniu 2% potrącenia na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy scaleniowej — 21,81 punktów szacunkowych). W wyniku scalenia wydzielono jej działkę o nr 4135 i pow. 0,1411 i wartości 21,16 punktów szacunkowych. Wprawdzie powierzchnia wydzielonej po scaleniu działki jest mniejsza o 0,0072 ha względem powierzchni działki posiadanej przed scaleniem, niemniej jednak przydzielony grunt posiada wartość szacunkową mieszczącą się w granicach odchyłki dopuszczalnej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy scaleniowej (0,65 pkt szacunkowych). Podkreślenia wymaga, iż przy ustalaniu należnego ekwiwalentu za grunty posiadane przed scaleniem istotna jest ich wartość szacunkowa, nie zaś powierzchnia (art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej). Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu organ stwierdził, że brak poinformowania przez poprzednich właścicieli nieruchomości o jej objęciu scaleniem nie może stanowić podstawy zarzutu kierowanego do organu i kwestionowania prawidłowości decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. Nadmienił, że wydzielona w wyniku scalenia działka nr 4135 jest położona w obszarze odpowiadającym prawie w całości przedscaleniowej działce nr 3063 (z niewielką korektą granic z uwagi na zaprojektowaną działkę drogową nr 3539), zaś sama odwołująca nie składała zastrzeżeń na projekt scalenia.
Kolegium uznało, iż wydana w sprawie decyzja odpowiada przepisom prawa, zaś poprzedzające ją postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Ostateczne ukształtowanie obszaru powierzchni scalenia uwzględnia stanowisko zawarte w poprzedniej decyzji kasacyjnej Kolegium z dnia [...] października 2015r., [...] (w zakresie niedopuszczalności zmiany ostatecznego postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego) bowiem decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ umorzył postępowanie w części dotyczącej szczegółowo wymienionych w tej decyzji działek o łącznej po w. 5,0568 ha. Z wyjaśnień zawartych w piśmie Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika, iż w zakresie dotyczącym przedmiotowych nieruchomości nie zachodziła potrzeba zrealizowania podstawowego celu scalenia, określonego w art. 1 ustawy scaleniowej. Ponadto, organ I instancji dokonał formalnego wszczęcia postępowania w zakresie dotyczącym działek o nr 558/3, 622/1 i 2132/1 wobec ujawnionej w toku postępowania potrzeby poszerzenia obszaru scalenia o te nieruchomości.
W zakresie dotyczącym zmiany w toku postępowania osoby geodety opracowującego projekt scalenia (w miejsce pierwotnie upoważnionego geodety D.D. upoważniono geodetę R.K.) Kolegium wywiodło, że organ prowadzący postępowanie scaleniowe jest uprawniony do upoważnienia innego geodety w miejsce pierwotnie upoważnionego jeżeli taka potrzeba pojawi się w toku postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja scaleniowa zawiera wszystkie elementy wymagane art. 27 ust. 4 ustawy scaleniowej, a jej uzasadnienie czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sposób przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania w sprawie nie budzi zastrzeżeń organu odwoławczego w zakresie istnienia ewentualnych uchybień przepisom procesowym. Wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa, nie narusza prawa i jako taka podlega utrzymaniu w mocy przez organ odwoławczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.K. zakwestionowała ustalenie wielkości obszaru scalenia wskazując, że pierwotnie obejmował powierzchnię 300,06 ha i w toku postępowania został poszerzony o kolejne grunty o łącznej powierzchni 0,62 ha, co daje łączną sumę 300,68 ha. Z drugiej zaś strony został ograniczony o obszar 5,0568 ha co po odliczeniu powinno dać powierzchnię 295,6232 ha, a nie 294,2455 ha. Sformułowała pytania co do przyczyn tych rozbieżności sugerując dokonanie zmian współrzędnych oraz co do przyczyn zmiany geodety upoważnionego do wykonania prac scaleniowych po dwóch latach od wydania decyzji scaleniowej. Podniosła fakt nierównego traktowania uczestników scalenia poprzez nieuwzględnianie wniosków o pomniejszenie lub powiększenie gospodarstw i zniesienie współwłasności. Przykładowo wniosek skarżącej dotyczący przyznania jej gruntu należącego kiedyś do jej mamy nie został uwzględniony. Wskazała także na nieprawidłowości przy rozgraniczaniu gruntów. Odnośnie działki nr 1386/1 (po scaleniu nr 4182) zarzuciła, że w wyniku postępowania scaleniowego doszło do zmniejszenia jej powierzchni do 4,34 a podczas gdy pierwotnie po myśli "uchwały Sądu Grodzkiego z 1940 r." powierzchnia wynosiła 6,5 a. Zwróciła uwagę na nieprawidłowości, jakimi dotknięte jest postępowanie scaleniowe. Podniosła, że w aktach organów są braki w dokumentacji, która wg skarżącej została zniszczona (strona Protokołu Parcelowego z 1838 r. z powierzchnią parcel gruntowych należących do jej rodziny). Wskazała na nieprawidłowość w zakresie określenia przyznanych jej działek. Otóż z decyzji scaleniowej wynika, ze przyznano jej działkę o nr 1483/2 (po scaleniu nr 3879) i taki nr podano we wniosku do księgi wieczystej, natomiast zgodnie z oznaczeniem na mapie przyznano jej działkę o nr 3880. W ocenie skarżącej postępowanie scaleniowe jest prowadzone w sposób który budzi duże zastrzeżenia. Wskazała na zawiłości procedury scaleniowej i wprowadzanie w błąd uczestników postępowania scaleniowego przez pracowników Starostwa Powiatowego w [...] i Urzędu Gminy w [...] Podała, że od 2008 r. prowadziła postępowanie o rozgraniczenie działek objętych scalaniem tj. 1386/1 i 2037 pod sygn. akt [..], a później [...]. Poniosła znaczne koszty opinii biegłych geodetów, ale nikt z osób reprezentujących Starostwo i Urząd Gminy nie poinformował Sądu, że prowadzone jest postępowanie scaleniowe i postępowanie sądowe nie może się toczyć. W związku z prowadzeniem procedury scaleniowej w sposób który wyraźnie sprzyja interesom tylko niektórych uczestników wniosła o jej weryfikację przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd administracyjny rozpoznaje skargę badając zgodność rozstrzygnięcia organu z przepisami obowiązującego prawa. Sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas gdy dopuszczono się naruszenia prawa procesowego lub materialnego w stopniu określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz.718).
Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości i sprawa nadaje się do
Na terenie wsi R. w związku z budową autostrady znacznie pogorszyło się ukształtowanie terenu. Starosta [....] po uzyskaniu opinii rady sołeckiej wszczął z urzędu postępowanie scaleniowe, które objęło ostatecznie powierzchnię 294,2455 ha, wydając w tym celu postanowienie.
Podczas zebrania ogólnego uczestników scalenia w dniu [...] marca 2014 r. podjęto uchwałę, w której określone zostały zasady szacunku porównawczego poszczególnych gruntów objętych scaleniem. Po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z wymogami ustawy ostatecznie Starosta [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję, którą zatwierdził projekt scalenia gruntów części wsi R.M.
We wniesionym odwołaniu skarżąca podniosła, że jej działka nr 1386/1 została w wyniku scalenia pomniejszona kosztem urządzenia drogi dojazdowej, a droga oznaczona nr 1110 została utworzona kosztem jej działki z pominięciem pozostałych sąsiadów, poza tym w postępowaniu scaleniowym jest nadal sankcjonowany wadliwy stan prawny nieruchomości "bez stosownych rekompensat". Podkreśliła, że nieprawidłowości związane z ustaleniem stanu własnościowego spowodowały, iż trwały postępowania sądowe.
J.K. przed scaleniem posiadała działki nr 1221/1, 1386/1 i 1483/2 o łącznej powierzchni 0,26 ha i ustalonej wartości szacunkowej 50,70 punktów, a po potrąceniu 2% - na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy scaleniowej – 49,69 punktów szacunkowych. W wyniku scalenia przydzielono jej działki nr 3879, 3958, 4182 o łącznej powierzchni 0,2449 ha i wartości 51,11 punktów szacunkowych. Powierzchnia działek wydzielonych w wyniku scalenia jest mniejsza niż posiadane uprzednio, lecz dopłata pieniężna nie ma zastosowania ponieważ zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy przysługuje wówczas, gdy różnica wartości szacunkowej przekracza 3%.
Scalenie gruntów w myśl art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 700) ma na celu między innymi poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów.
Konstrukcja scalenia ma na celu bardziej efektywne wykorzystanie danego terenu przy równoczesnym stworzeniu zaplecza technicznego w postaci odpowiednich dróg i urządzeń infrastruktury technicznej ułatwiającego eksploatację nowo wydzielonych działek.
Postępowanie scaleniowe może być wszczęte z urzędu, gdy kształtowanie rozłogów gruntów na projektowanym obszarze scalenia wskutek np. budowy dróg publicznych zostanie znacznie pogorszone – art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy scaleniowej. Taka sytuacja powstała na terenie części wsi R.M. w związku z budową i oddaniem do użytku autostrady A-4 przebiegającej przez obszar wsi.
Z zasad scalenia wynika, że uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane. Za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Z brzmienia art. 8 ust. 1 i 2 ustawy scaleniowej wynika, że gdy wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej jest technicznie niemożliwe lub gospodarczo nieuzasadnione, za równą wartość szacunkowo uważa się wartość różnicy nieprzekraczającej 3%.
Z art. 14 ust. 2 ustawy scaleniowej wynika, że przy zachowaniu wartości gruntów sprzed scalenia, bez zgody uczestnika scalenia, różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni jego gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać 20% tej powierzchni.
Decyzja scaleniowa ma charakter uznaniowy przy zachowaniu zasad przewidzianych ustawą scaleniową. Oznacza to, że przyznanie w wyniku scalenia działek gruntowych o określonej powierzchni i położeniu następuje w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia przy zachowaniu interesu społecznego nie podważa legalności decyzji scaleniowej, jeżeli zachowana została podstawowa zasada scalenia z art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej.
Zarzuty skarżącej wyrażone w skardze dotyczą nieprawidłowości związanych ze stanem prawnym i własnościowym posiadanej przez nią działki. Zarzut ten jest nieuzasadniony ponieważ organ prowadząc scalenie ustalenia swoje opierał na zapisach w księdze wieczystej i nie mogą być przedmiotem jakiejkolwiek oceny. Zapisy hipoteczne wszystkie działki objęte scaleniem w księdze widnieją jako własność J.K., posiadają określoną w niej powierzchnię.
Niecelowa jest w tym postępowaniu argumentacja skarżącej mająca na celu wykazanie błędnego stanu prawnego jej działek.
Również toczące się – wg niej – postępowanie rozgraniczeniowe nie mogło być prowadzone w trakcie scalenia.
Nie budzi wątpliwości, że w trakcie scalenia na nowo kształtuje się powierzchnia gruntów. Istotą tego postępowania jest zachowanie klas i powierzchni gruntów jaką uczestnicy scalenia posiadali przystępując do procesu scaleniowego. Z uwagi na obszar scalenia, konieczność wydzielenia dróg oraz konieczność uwzględnienia interesów innych uczestników scalenia, niekiedy niemożliwym jest pozostawienie na gruncie tożsamej sytuacji z pierwotną. Niezbędnym jest wówczas "przesunięcie gruntów", zmiana położenia i ukształtowania, a zgoda uczestników na to nie jest konieczna.
Pozostałe zarzuty skargi również nie znajdują uzasadnienia.
Całe postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone prawidłowo a zmiany powierzchni scalenia czy osoby geodety opracowującego projekt scalenia są uprawnione.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło