II SA/Rz 1559/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-11-25

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna i zdrowotna kwalifikuje ją do uzyskania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jej dochody są niskie, ponosi wydatki na leczenie z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności, a poniesienie kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu.
Stan faktyczny
H. Z., 81-letnia wdowa ze znacznym stopniem niepełnosprawności, zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną (niska emerytura, dochód z działki rolnej) i zdrowotną (wydatki na leki).
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie administracyjne - postanawia - przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. H. Z. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budowy stawu. Skarżąca wezwana została do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł od jej skargi, w odpowiedzi na co wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że ma 81 lat; jest wdową. Legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Utrzymuje się jedynie z emerytury oraz tego, co wyhoduje na działce rolnej. Wnioskodawczyni mieszka w domu o pow. 150 m.kw., którego jest współwłaścicielką w ½ części. Poza tym, uprawia część gruntów rolnych, których stan prawny jest nieuregulowany (masa spadkowa po zmarłym mężu strony). Świadczenie emerytalne skarżącej wynosi 882,56 zł, natomiast z gospodarstwa rolnego uzyskuje ona 100 zł. Comiesięczne wydatki wnioskodawczyni to: lekarstwa – od 150 do 200 zł, prąd – 100 zł, telefon – 40 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: To strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia jego kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, a wynika to z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Ustawodawca przewidział jednak także przypadki, gdzie strona nie może z obiektywnych przyczyn własnym staraniem uzyskać środków niezbędnych do pokrycia tych kosztów. Znajdując się w takiej trudnej sytuacji strona może więc zwrócić się o przyznanie jej prawa pomocy np. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. To ostatnie wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.), którego przesłanką przyznania jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżąca H. Z. wykazała, że jej sytuacja kwalifikuje ją do uzyskania wsparcia, o które się ubiega. Wymieniona jest bowiem osobą samotnie gospodarującą, której jedyne dochody to świadczenie emerytalne w wysokości 882,56 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący 100 zł. Nie posiada żadnego majątku oprócz domu, w którym mieszka, a stan prawny gruntów rolnych, które częściowo użytkuje jest nieuregulowany. Z uwagi na zły stan zdrowia (znaczny stopień niepełnosprawności) ponosi wydatki związane z leczeniem, które wynoszą co miesiąc od 150 do 200 zł. Wobec powyższego, poniesienie przez wymienioną kosztów sądowych w niniejszej sprawie, których aktualna wysokość to 200 zł mogłoby z pewnością spowodować uszczerbek w zakresie koniecznego utrzymania strony, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też uwzględniono żądanie wnioskodawczyni i zwolniono ją od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło