II SA/Rz 156/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-04-01
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody rodziny ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, a dodatkowe zajęcia zarobkowe przynoszą jedynie drobne kwoty, należy uznać, że przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie zostały spełnione. Bez interwencji sądu skarżący nie byłby w stanie skutecznie realizować prawa do rzetelnego procesu.Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w domu o powierzchni 40 m², a jego dochody pochodzą z emerytury i dodatkowego zajęcia polegającego na sprzedaży odpadów metali. Żona skarżącego jest bezrobotna. Przedstawione przez skarżącego wyliczenia wydatków obejmują koszty leków, energii elektrycznej, gazu i telefonu. Sprawa dotyczy skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1.04.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...].12.2009 r., nr [...], wydaną w przedmiocie nakazu przedłożenia określonych Prawem budowlanych dokumentów, - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych w całości 2) ustanowienie adwokata.
Sygn. II SA/Rz 156/10
Uzasadnienie
I. Z. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 156/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Na aktualnym etapie, strona zobowiązana jest do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, należnego z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej.
Z. W. wraz ze swą żoną i synem zamieszkuje w domu o pow. 40 m². Podstawą utrzymania rodziny jest emerytura uzyskiwana przez Z. W. w wysokości 921,67 zł (netto 884,74 zł) oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 181,10 zł. Drobne kwoty rodzina pozyskuje ze zbierania i sprzedaży odpadów metali. To dodatkowe zajęcie zarobkowe poświadczają załączone do wniosku PPF kserokopie faktur za przyjęcie przez Skup odpadów metali. Żona skarżącego nie pracuje, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku. Z przedstawionych przez wnioskodawcę wyliczeń wynika, że konieczne wydatki członków gospodarstwa domowego stanowią w szczególności: leki (ok. 136 zł miesięcznie), energia elektryczna (250 zł co dwa miesiące), gaz (ok. 48 zł), telefon stacjonarny (100 zł miesięcznie). Na utrzymaniu strony pozostaje niepełnoletni syn.
II. Wniosek Z. W. zasługuje na uwzględnienie w całości.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wniosek skarżącego Z. W. obejmuje nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych, ale również ustanowienie fachowego pełnomocnika wykonującego zawód adwokata. Z tego względu strona powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych prowadzonego przed WSA postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zdaniem rozpoznającego wniosek, Strona skarżąca wykazała w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie tej instytucji. Obecny poziom egzystowania członków gospodarstw domowego odpowiada wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ujawniony majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów zaspokajają wyłącznie potrzeby konieczne rodziny. Zdolność majątkowa małżeństwa W. pozwala funkcjonować rodzinie wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego. Przedstawiona w części uzasadnienia faktycznego łączna kwota rzeczywistych dochodów rodziny, nie może zostać naruszona kosztami postępowania sądowego, gdyż jest niezbędna do zakupu żywności i lekarstw. Złą sytuację dochodową potwierdzają przesłane do Sądu kserokopie faktur za odbiór metali kolorowych. Brak stałego dopływu środków, zmusza wnioskodawcę do poszukiwania dodatkowych zajęć.
Wobec powyższych okoliczności, strona zasadnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Bez interwencji Sądu Z. W. nie byłby w stanie skutecznie realizować przed WSA konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i rzetelnego procesu.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło