II SA/Rz 156/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-21
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący wdowcem, zamieszkujący sam w domu, którego jest współwłaścicielem, posiadający niewielką nieruchomość rolną, leczony i otrzymujący rentę w wysokości ok. 1113 zł miesięcznie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, ponieważ jego sytuacja finansowa, uwzględniająca dochody, koszty leczenia i mediów, a także posiadany majątek, uzasadniała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Odmówiono jednak zwolnienia od pozostałych kosztów, uznając, że wpis od skargi stanowił znaczną część jego dochodów, co uzasadniało częściowe, a nie całkowite zwolnienie.Stan faktyczny
K. Z. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jest wdowcem, mieszka sam w domu, którego jest współwłaścicielem, posiada niewielką nieruchomość rolną, ponosi koszty leczenia i mediów, a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości ok. 1113 zł miesięcznie. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - postanawia - I. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych.
K. Z. wraz ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jest wdowcem; mieszka sam w domu, którego jest w ¼ właścicielem. Ponadto, jego majątek to nieruchomość rolna o pow. 2 ar, której dotyczy niniejsza sprawa. Wnioskodawca podał, że pozostaje w leczeniu, na co miesięcznie przeznacza ok. 130 zł. Koszt prądu, ogrzewania i mediów to kwota 250 zł miesięcznie. Jako źródło utrzymania strona wskazała rentę w wysokości 1113,92 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Wstępując na drogę postępowania sądowego strony muszą mieć świadomość tego, że z powyższym łączą się określone koszty, na poczet których winny dokonać, w miarę swoich możliwości finansowych, stosownych oszczędności. Wynika to z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wedle którego to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Pokrycie kosztów postępowania należy więc do strony, która jednak – myśl art. 243 § 1 P.p.s.a. – może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy, jeśli znajduje się w szczególnej sytuacji powyższe uzasadniającej. W świetle art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych to tzw. częściowe prawo pomocy, a uprawnionym do jego otrzymania jest – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – osoba, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo, ten ostatni przepis stanowi, że to wnioskodawca winien wykazać, że poza zakresem jego możliwości płatniczych znajduje się pokrycie związanych z postępowaniem sądowym kosztów.
Analizując w kontekście powyższego wniosek K. Z. uznano, że zasadnym jest udzielenie mu wsparcia w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, a mianowicie od wpisu od złożonej przez niego skargi. Jego wysokość (500 zł) to bowiem prawie połowa dochodu uzyskiwanego przez stronę (1113 zł). Zwrócenia uwagi wymaga, że wnioskodawca nie posiada majątku poza udziałem w wysokości ¼ w domu, w którym mieszka oraz niewielkiej działki rolnej (2 ar). Jest wdowcem i pozostaje w leczeniu.
Prawo pomocy ma za zadanie umożliwić stronie realizację jej praw na drodze sądowej w sytuacji, gdy wobec braku dostatecznych środków nie mogłaby ona sama pokryć tychże kosztów. Rozpoznając niniejszy wniosek stwierdzono, że bez tego rodzaju pomocy skarżący nie jest w stanie sfinansować kosztów swojego udziału w postępowaniu zainicjowanym jego skargą.
Dlatego orzeczono o częściowym uwzględnieniu żądania strony tj. w zakresie zwolnienia jej od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, oddalając równocześnie żądanie w zakresie pozostałych kosztów sądowych, które będą już jednostkowo niższe niż wskazany wpis. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło